๕ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
พสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศได้มาร่วมรวมกันประพฤติปฏิบัติธรรมเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยความโทมนัสและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ได้ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยและชาวโลกตลอดระยะเวลาที่ยาวนาน พระองค์ทรงเป็นดั่งแม่แห่งแผ่นดิน ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระปรีชาสามารถ ทรงอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญา และพระราชหฤทัยในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เคียงคู่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อธำรงไว้ซึ่งความผาสุกและความมั่นคงแห่งชาติไทย เราประชาชนชาวไทยต้องร่วมใจสมัครสมานสามัคคีทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เพื่ออุทิศบุญกุศลน้อมเกล้าถวาย เพื่อเสด็จสู่สวรรคาลัย เข้าสู่สวรรค์มรรคผลพระนิพพาน
วันนี้เป็นวันที่ ๕ เดือนมีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
เป็นวันตรงกับวันเกิดของหลวงพ่อกัณหา สุขกาโม หลวงพ่อกัณหาท่านเกิดวันที่ ๕ มีนาคม ปีพุทธศักราช ๒๔๙๓ ที่เขตอำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี
ท่านไปโตที่อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี ปีนี้สิริอายุท่าน ๗๖ ปี บวชมา ๕๖ พรรษา ท่านบวชที่วัดสุปัฏวนาราม จังหวัดอุบลราชธานี ท่านได้ไปอยู่ปฏิบัติธรรมกับหลวงปู่ชา สุภัทโท วัดหนองป่าพง หลวงปู่ชาเป็นลูกศิษย์ของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต ผมพระมหาอนุชน ศาสนกิตติ เป็นผู้บรรยาย
มนุษย์เราทุก ๆ คนอายุขัยอยู่ได้ร่วม ๆ ๑๐๐ ปี พัฒนาใจพัฒนาวัตถุไปพร้อม ๆ กัน มีอายุขัยอยู่ได้ร่วม ๆ ร้อยปี มากน้อยขึ้นอยู่ที่เหตุที่ปัจจัย
มนุษย์องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจในเรื่องของเหตุในเรื่องอของปัจจัย จะได้เอาความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ความรู้ต้องเป็นคู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ๒ อย่างนี้ต้องไปพร้อม ๆ กัน เป็นเพื่อนกันเป็นเกลอกัน ปริยัติกับการปฏิบัติต้องไปพร้อม ๆ กัน เพราะทุกสิ่งทุกอย่างนั้นจะเป็นเหตุเป็นปัจจัย
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
คำว่าความสุขนั้นหมายถึงไม่มีความทุกข์ จะเป็นความสุขระดับมนุษย์ ระดับเทวดา หรือระดับพระพรหม หรือว่าระดับของพระอริยเจ้านั้นคือความสุข
ธรรมะนั้นคือหน้าที่ หน้าที่คือธรรมะ เป็นหน้าที่ทั้งฝ่ายดีและฝ่ายไม่ดี เราต้องพากันมารู้มาเข้าใจ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้ทุกข์ รู้เหตุเกิดทุกข์ ข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์ เราเกิดมาทุกคนในโลกนี้ก็ใช้หลักเดียวกันหมด มีความเห็นถูกต้อง มีความเข้าใจถูกต้องปฏิบัติถูกต้อง มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ จะได้ก้าวไปด้วยปัญญาสัมมาทิฏฐิ
คำว่าปัญญาชนนี้หมายถึงปัญญาบริสุทธิคุณ ไม่ใช่ปัญญาที่เป็นตัวเป็นตนเป็นปัญญาบริสุทธิคุณ ใจของเราทุกคนเป็นนามธรรม เราปกปิดคนอื่นได้ แต่เราปกปิดใจของตัวเราเองนั้นไม่ได้
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราเข้าใจ กายวาจากิริยามารยาทอาชีพนั้นเป็นเพียงอุปกรณ์ของใจ ใจของเราต้องรู้เข้าใจ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราเดินทางสายกลาง ให้เอาใจกับวัตถุไปพร้อม ๆ กัน เพื่อจะเกิดประโยชน์ ๒ อย่างทั้งทางกายและทางใจ เดินทางสายกลาง ไม่เอาความปรุงแต่งนำชีวิต ทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่อความอยากความต้องการที่จะเป็นคนดี ทำความดีเพื่อความดีนั้นไม่มีความปรุงแต่ง ทำความดีเพื่ออยากจะเป็นคนดีนั้นคือความปรุงแต่ง ความปรุงแต่งนั้นเป็นขั้วบวกขั้วลบ เป็นที่เปรียบเทียบ มีได้มีเสีย
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราทุกคนเข้าใจ ปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในโลก ปัจจุบันนี้เป็นการชิงแชมป์ระหว่างวัฏฏสงสารกับพระนิพพาน เพราะเหตุผลว่าอดีตก็มารวมกันอยู่ที่ปัจจุบัน อนาคตที่จะไปข้างหน้าก็มารวมกันอยู่ที่ปัจจุบัน ปัจจุบันถึงเป็นวาระสำคัญแห่งชาติของเราทุก ๆ คน
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ ความสุขนั้นก็จะผ่านความเป็นมนุษย์ เทวดา พระพรหม เป็นพระอริยเจ้า
ปัญญาสัมมาทิฏฐิความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้องนั้นก็จะเป็นพระนิพพานไปชั่วขณะ ๆ เป็นพระนิพพานชั่วครู่ชั่วคราว
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้พวกเรามีปัญญาสัมมาทิฏฐิ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงนั้นจะได้หยุดลงที่ปัจจุบัน หยุดลงที่ผัสสะ เพื่อชีวิตของเราที่ได้ก้าวสู่ทางสายกลางระหว่างวัตถุกับจิตใจไปพร้อม ๆ กัน เราจะเรียกสิ่งเหล่านี้ว่าความสุขก็ได้ เรียกว่าความสงบก็ได้ เรียกว่าความไม่มีทุกข์ได้ หรือเรียกว่าพระนิพพานชั่วขณะ ๆ ก็ได้
การประพฤติการปฏิบัติองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านถึงให้เราปฏิบัติติดต่อต่อเนื่องไม่ขาดสาย เปรียบเสมือนสายน้ำ น้ำไหลเป็นสาย ที่ไหลไปสู่ทะเลสู่มหาสมุทรเป็นสายน้ำ ไม่ให้ปฏิบัติเหมือนน้ำหยด น้ำหยดมันไม่ใช่สายน้ำมันเป็นน้ำหยด ความรู้ความเข้าใจเป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิอย่างนี้ เป็นการทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่อต้องการเป็นคนดีอยากจะเป็นคนดี
วิถีชีวิตของเราถึงเป็นอริยมรรค เป็นอริยมรรคทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพมารวมลงที่ใจ ใจที่รู้เข้าใจ ใจมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ มีความสุขเป็นอย่างยิ่ง มีความสุขอย่างเต็มที่ ความสุขนั้นถึงจะเป็นความสุขระดับมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ พรหมสมบัติ นิพพานสมบัติ นี้เป็นหนทางเดินทางจิตใจ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ ความดับทุกข์ไม่มีทุกข์หรือว่าพระนิพพานนั้นจะมีกับเราทุกคนที่รู้เข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
มนุษย์เราต้องพากันรู้เข้าใจ ถ้าเราไม่รู้เข้าใจเราก็จะเป็นได้แต่เพียงคน คำว่าคนหมายถึงตัวถึงตน วกวนอยู่ที่เก่าที่เดิม เดินไปข้างหน้าก็ถอยกลับมาอยู่ที่เดิมเค้าถึงมีศัพท์ว่าคน
หลักการในการประพฤติการปฏิบัติเรารู้เข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ ก็จะเป็นออกซิเจนไปในตัว จะเป็นการปล่อยวางคาร์บอนไดออกเสียของเสียของปฏิกูลออกไป องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจอย่างนี้
อย่างเรามีความสุขในการทำหน้าที่ หน้าที่นั้นก็จะเป็นมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ พรหมสมบัติ นิพพานสมบัติไปในตัว
เรารู้เข้าใจมีความสุขในการทำหน้าที่ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติไม่หวังอะไรตอบแทน ความหวังนั้นเป็นความไม่อิ่มไม่เต็มไม่พอ มีความขาดตกบกพร่องอยู่เป็นนิจ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเปรียบให้เราฟังว่า เหมือนทะเลไม่อิ่มด้วยน้ำ เหมือนมหาสมุทรไม่อิ่มด้วน้ำ เหมือนไฟไม่อิ่มด้วยนเชื้อของเพลิง มันขาดตกบกพร่องอยู่เป็นนิจนิรันดร์กาล
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามารู้ให้เรามาเข้าใจ พากันมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ มายกเลิกความทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง ให้พากันมาหยุดก่อนลาก่อนความทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง
เราผู้เป็นปัญญาชนทั้งหลายพากันมาคิดดูดี ๆ นะ เราจะเป็นคนรวยอันดับหนึ่งของโลก เราจะเป็นผู้มีอำนาจทางข้าราชการนักการเมืองอันดับหนึ่งของโลก ต้องพากันรู้พากันเข้าใจถึงจะแก้ปัญหาได้ เราต้องพากันรู้จักปัญหา ปัญหานั้นก็จะเป็นปัญญา ปัญญานั้นเราเอามามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติในการทำหน้าที่
เรามาทำความดีเพื่อความดี ไม่ใช่ทำความดีเพื่ออยากจะเป็นคนดี
วันหนึ่งคืนหนึ่งหมู่มวลมนุษย์ทั้งหลาย ผู้ที่เป็นฆราวาสเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นเกษตรกรอุตสาหกรรมอะไรต่าง ๆ พากันนอนพากันพักผ่อนวันละ ๘ ชั่วโมง
ผู้ที่มาบวชในพระศาสนา พากันนอนจำวัดคนละ ๖ ชั่วโมง เพื่อให้กายกับใจได้เดินทางไปพร้อม ๆ กัน กายก็จะได้แข็งแรง ใจก็จะได้แข็งแรง สัมมาสมาธิคือความตั้งใจมั่น เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นความตั้งมั่น เป็นสิ่งที่คอนโทรล
เพราะเหตุผลว่า อดีตก็มารวมอยู่ที่ปัจจุบัน อนาคตจะไปข้างหน้าก็อยู่ที่ปัจจุบัน ปัจจุบันนี้ถึงเป็นการชิงแชมป์ระหว่างวัฏฏสงสารกับพระนิพพาน
สัมมาสมาธิ คือความตั้งใจมั่นเพื่อจะได้ผ่านทุกสิ่งทุกอย่างไม่ว่าธาตุทั้ง ๔ ขันธ์ทั้ง ๕ อายตนะ ๑๒ ทั้งภายนอกภายใน เราจะได้ผ่านไปด้วยความรู้ความเข้าใจ จะได้เอาปัญหานั้นมาเป็นปัญญา เอาปัญญานั้นมามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
ด้วยเหตุผลนี้ ฆราวาสพักผ่อนวันละ ๘ ชั่วโมง นักบวชพักผ่อนจำวัดวันละ ๖ ชั่วโมง ยกเลิกสัญชาตญาณที่มีความยึดมั่นถือมั่นในธาตุในขันธ์ในอายตนะ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
การประพฤติการปฏิบัตินั้น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ เพราะไม่มีใครประพฤติไม่มีใครปฏิบัติให้เราได้ เป็นความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติมีความสุขกับการปฏิบัติในการทำหน้าที่ ทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่ออยากจะเป็นคนดี
นักบวชกับคฤหัสถ์ก็เดินทางไปทางเดียวกัน ความเป็นมนุษย์ เทวดา พระพรหม พระอริยเจ้า เดินทางไปทางเดียวกัน จิตใจของเราทุกคนเป็นของว่างเปล่า เหมือนภาชนะภาชนะหนึ่งเอามาวางไว้เป็นของว่างเปล่า ภาชนะที่เอามาวางไว้ เราจะเอาอะไรมาใส่ก็ได้ ไม่เอาอะไรมาใส่ก็ได้ เป็นสิ่งที่ว่างเปล่า จิตเดิมแท้นั้นเป็นของว่างเปล่าเป็นประภัสสร สิ่งที่สัญจรไปมานั้นคือเหตุคือปัจจัยชั่วครู่ชั่วยามชั่วขณะ
ด้วยเหตุนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรารู้เข้าใจ เพื่อความเห็นถูกต้อง ความเข้าใจถูกต้อง ปฏิบัติให้ถูกต้อง เราทุกคนทุกท่านต้องพากันประพฤติพากันปฏิบัติเอาเอง ทำหน้าที่ของตัวเราเอง เพื่อหยุดสัญชาตญาณ เพื่อยกเลิกสัญชาตญาณที่เป็นนิติบุคคลที่มีความยึดมั่นถือมั่น ยกเลิกความยึดมั่นถือมั่น มีความสุขในการยกเลิกความยึดมั่นถือมั่น
พระธรรมพระวินัยเป็นธรรมนูญของชีวิต จะเป็นธรรมนูญของฆราวาสผู้ครองเรือน จะเป็นธรรมนูญของนักบวชนั้นคือธรรมนูญ
โครงสร้างของหมู่มวลมนุษย์ได้ถือเอาหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อเป็นชาติ ศาสน์ กษัตริย์
ชาตินี้ก็หมายถึงความเกิด ศาสน์นี้ก็หมายถึงพระศาสนา กษัตริย์นี้หมายถึงตัวปัญญา ปัญญาสัมมาทิฏฐินี้ หรือว่าปัญญาชนที่เป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ต้องอยู่กับเราทุก ๆ คนอยู่ที่ปัจจุบัน
ปัจจุบันเราทุกคนเราจะมองข้ามไม่ได้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราเข้าใจ ปัจจุบันนี้ทุกคนจะมองข้ามไม่ได้
ความสงบกับความเคารพนั้นคืออันเดียวกัน ถ้าเรามีความเคารพแล้วมันจะเกิดความสงบทันที ถ้าเราไม่มีความเคารพมันก็ไม่มีความสงบทันทีเพราะมันคือสิ่งเดียวกันคือเนื้อเดียวกัน
ธรรมะนั้นถึงไม่มีความฟุ้งซ่าน หยุดความฟุ้งซ่าน หยุดวัฏฏสงสาร เป็นความพอเพียงเพียงพอ ไม่มากไม่น้อย เป็นความพอดี เป็นทางสายกลางระหว่างวัตถุกับจิตใจ
ธรรมะนั้นคือเป็นหน้าที่ เรามีความสุขในการทำหน้าที่ ความสุขกับความสงบนั้นเป็นอันเดียวกัน ถ้าเรามีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เรามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ ความสุขกับความสงบมันคืออันเดียวกัน จะเป็นความสุขระดับมนุษย์หรือระดับเทวดา ระดับพระพรหม หรือระดับพระอริยเจ้า ถ้าเรามีความสุขก็จะมีความสงบทันที
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ เมื่อมันผ่านไปแล้วถือว่ามันเกษียณไปแล้ว
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราปล่อยให้เราวาง เพื่อใจของเราจะไม่หยุดอยู่ ด้วยเหตุผลนี้ผู้มีความสุขมาก ๆ ก็ต้องเสียสละ ถ้าเราไม่เสียสละเราก็จะอยู่ในระดับสมาธิระดับสมาบัติ เมื่อออกจากความสุขออกจากความสงบแล้วก็ย่อมไปตามผัสสะ ไปตามสิ่งแวดล้อม ไปตามธาตุไปตามขันธ์ เมื่อเห็นรูปเสียงกลิ่นรสโผฏฐัพพะธรรมารมณ์ลาภยศสรรเสริญ เราจะได้รับความเจ็บปวด เราจะร้องโอย ๆ ไป
คำว่าโอยนั้นหมายถึงทุกข์เกิดขึ้น ทุกข์ตั้งอยู่ ทุกข์ดับไป นอกจากทุกข์ไม่มี
ด้วยเหตุผลนี้ผู้มีความสุขมาก ๆ ก็ต้องสงบมาก ๆ เพราะความสุขกับความสงบมันคืออันเดียวกัน ให้ทุกท่านทุกคนพากันเข้าใจ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็เป็นลูกหลานของศาสนาพราหมณ์ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านมาต่อยอดความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อจะไม่ได้หยุดแค่สมาธิแค่สมาบัติ เพื่อจะได้ไม่เอาเพียงสมาธิเพียงสมาบัติ เมื่อออกจากสมาธิจากสมาบัติแล้วก็กลับมาเป็นสามัญชน ไม่ใช่อริยชน
ความรู้ความเข้าใจที่เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐินี้ ความเป็นพระนั้นก็จะมีอยู่กับทุก ๆ พระศาสนา ทุก ๆ พระศาสนาก็เป็นพระได้ เป็นพระได้ทั้งนักบวช ทั้งคฤหัสถ์ผู้ครองบ้านครองเมืองครองโลก
มีผู้ไปทูลถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า สมณะที่ ๑ ที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๔ นี้มีอยู่เฉพาะพระพุทธศาสนาเหรอ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านมีเมตตาตรัสว่า ความรู้ความเข้าใจมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติมีกับผู้รู้เข้าใจแล้วประพฤติปฏิบัติ ไม่ใช่เฉพาะศาสนาพุทธอย่างเดียว ใครรู้เข้าใจมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ มนุษย์สมบัติ สรวรรค์สมบัติ นิพพานสมบัติ ก็ย่อมมีกับท่านผู้นั้น เพราะธรรมะนั้นเป็นสากล เช่นความแก่ความเจ็บความตายความพลัดพรากนี้เป็นสากล เป็นสามัญลักษณะเสมอกันหมด
ให้เรารู้เข้าใจ ความเป็นพระนั้นมีกับเราทุก ๆ คน
เราทุกคนมาเน้นที่ตัวเรา มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ เราจะได้แก้ที่ต้นเหตุไม่ได้แก้ที่ปลายเหตุมีความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
ความรู้ความเข้าใจนี้เป็นกรรมลิขิต กรรมจะลิขิต
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ ในโลกนี้มีประชากรของโลกอยู่แปดพันกว่าล้านคน ใช้อย่างเดียวกันหมด มีประเทศเล็กน้อยใหญ่ ๑๙๕ ประเทศใช้หลักการเดียวกันหมด เรามีความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
ชาติ ศาสน์ กษัตริย์
ชาติหมายถึงความเกิด คือหน้าที่ เรามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ ความดีที่ติดต่อเนื่องเป็นสายน้ำ ไม่ใช่น้ำหยด การประพฤติการปฏิบัติทางวิทยาศาสตร์ทางจิตใจก็ต้องใช้เวลา ๓ อาทิตย์ ๒๑ วัน ถึงจะได้ผลเห็นผล เพื่อจะไม่ได้เดินไปข้างหน้าแล้วถอยกลับมาอยู่ที่เดิม
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านถึงให้เรารู้ความเกิดอย่างนี้ ศาสน์นี้หมายถึงศาสนา ศาสนานี้เป็นความหมายที่ทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่ออยากจะเป็นคนดี
ธรรมชาติที่บริสุทธิ์นั้นอยู่นอกเหตุเหนือผล อยู่นอกเหนือความปรุงแต่ง เหตุผลคือความปรุงแต่ง ทำความดีเพื่อความดี มีความสุขในการทำความดีก็จะเป็นมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ พรหมสมบัติ นิพพานสมบัติอยู่ในตัว
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราปฏิบัติที่ต้นเหตุอย่างนี้
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ เราอย่าไปแก้ที่ปลายเหตุ เราไม่รู้ไม่เข้าใจเราก็จะไปแก้ที่ปลายเหตุ แก้ปลายเหตุนั้นมันแก้ไม่ได้ เราไปแก้คนอื่น เราไม่แก้ไขตนเอง
ธรรมะคือหน้าที่ หน้าที่คือธรรมะ เราได้รับสมมติสัจจะ ได้รับการแต่งตั้ง เป็นนายเป็นนาง เป็นข้าราชการนักการเมือง เป็นพ่อค้าประชาชน เราต้องรู้เข้าใจ
สมมติสจจะนั้นเป็นสิ่งที่สำคํญมาก สำคัญเป็นอย่างยิ่ง เรายกเลิกตัวตนมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติในการทำหน้าที่ ทำความดีเพื่อความดีไม่หวังอะไรตอบแทนมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ นั่นแหละคือมนุษย์สมบัติ สวรรค์สมบัติ พรหมสมบัติ นิพพานสมบัติ
เราทุกคนต้องรู้เข้าใจ เราทุกคนต้องทำหน้าที่ของตัวเราให้ดี
เราดูตัวอย่างแบบอย่างพระพุทธเจ้าท่านก็ทำหน้าที่ของพระพุทธเจ้า ทำพุทธกิจของท่าน
เราต้องพากันรู้เข้าใจ เราได้รับการแต่งตั้งเป็นอะไรเราก็ทำหน้าที่ของเราให้ดี ๆ ให้มีความสุข เราถึงจะเป็นมนุษย์ผู้รู้เข้าใจ เห็นภัยในวัฏฏสงสาร เราถึงจะเป็นเทวดาผู้รู้เข้าใจเห็นภัยในวัฏฏสงสาร เราถึงจะได้เป็นพระพรหมผู้รู้เข้าใจเห็นภัยในวัฏฏสงสาร เราถึงจะได้เป็นพระอริยเจ้าผู้รู้เข้าใจ เห็นภัยในวัฏฏสงสาร
เราต้องเอาปัญญาสัมมาทิฏฐินำชีวิตยกเลิกตัวตนเค้าเรียกว่าปัญญาชน ผู้ที่ยกเลิกตัวตนนั้นเค้าถึงเรียกว่าปัญญาชน ปัญญาที่เป็นตนนั้นเค้าไม่เรียกว่าปัญญาชนนะ ถึงจะจบปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก จบเปรียญธรรม ๙ ประโยคนั้น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านไม่เรียกว่าปัญญาชน มันคือปัญญาที่เป็นตัวเป็นตน มันเกิดความเสียหาย เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกับตึก สตง.สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย เสียหายมาก เสียหายจริง ๆ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ ตัวตนนั้นคือความไม่สงบ ตัวตนนั้นคือความไม่เคารพ ตัวตนนั้นคือสงคราม สงครามในตัวเอง สงครามระหว่างภายนอก ระหว่างครอบครัว ระหว่างประเทศ สงครามโลก
เราต้องรู้เข้าใจ เราจะได้คืนความหลง คืนอธิปไตยให้กับบริสุทธิคุณ
เราจะได้ทำหน้าที่ที่เป็นความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่อต้องการอยากที่จะเป็นคนดี
ถ้าเรามีการปฏิบัติติดต่อต่อเนื่อง ความดีและปัญญาที่ติดต่อต่อเนื่อง ยกเลิกวัฏฏสงสารที่เป็นตัวเป็นตน เราทุกคนก็จะพากันเป็นพระได้ พระนั้นคือผู้ที่สงบ พระนั้นเค้านับเอาตั้งแต่พระโสดาบันไปถึงพระอรหันต์นะ ผู้ที่เป็นพระถึงเป็นได้กับทุก ๆ คน ผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ มีความสุขในการทำหน้าที่ นั่นแหละคือพระ คือพระศาสนา
พระศาสนานี้ยกเลิกความทุกข์ทั้งหลายทั้งปวง ตัวเองก็มีความสุขสงบอบอุ่น ครอบครัวก็มีความสุขสงบอบอุ่น ประเทศไทยก็มีความสุขสงบอบอุ่น
การยกเลิกตัวตนนี้เป็นการวางศัตรา เป็นผู้มีเมตตาทั้งตัวเราเองและผู้อื่นอย่างหาที่สุดหาประมาณมิได้ เราทุกคนไม่ต้องไปยกมือแผ่เมตตาหรอก ขอให้สรรพสัตว์ทั้งหลายให้มีความสุขอยู่ร่มเย็นเป็นสุข ทุกคนถ้ายกเลิกตัวตนทุกคนก็จะมีเมตตาเอง
เราต้องพากันรู้พากันเข้าใจเรื่องเมตตา การเจริญเมตตานี้คือยกเลิกตัวตน ถ้าเราไม่ยกเลิกตัวตนเราจะเป็นคนไม่มีเมตตา
ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี การที่เราเอาความหลงนำชีวิต คือผู้ที่อกตัญญูกตเวทีต่อผู้มีพระคุณ ธาตุขันธ์อายตนะต่าง ๆ คือของพ่อของแม่ของบรรพบุรุษ
เราต้องรู้เข้าใจในเรื่องปัจจุบัน เราคิดดี ๆ เพื่อยกเลิกตัวตน เราพูดดี ๆ เพื่อยกเลิกตัวตน เรามีกิริยามารยาทดี ๆ เพื่อยกเลิกตัวตน เราทำธุรกิจหน้าที่การงานเพื่อยกเลิกตัวตนนี้แหละคือผู้กตัญญูกตเวทีต่อชาติศาสน์กษัตริย์ต่อญาติบรรพบุรุษ เพราะดีเอ็นเอที่เราเป็นมนุษย์นี้ได้มาจากพ่อแม่บรรบุรุษเราต้องรู้เข้าใจ
เราคิดดี ๆ พูดดี ๆ กิริยามารยาทดี ๆ อาชีพที่ยกเลิกตัวตน มารวมลงที่ใจ ใจที่มีความสุขในการทำหน้าที่ ทำความดีเพื่อความดี ปฏิบัติอย่างนี้เรียกว่าเป็นผู้มีความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดีของผู้ดี ไม่ได้เป็นเครื่องหมายของผู้ชั่ว
เราทุกคนได้รับความเสียหาย ประเทศไทยของเราหรือประเทศอื่น ๆ ได้รับความเสียหายก็เพราะความเห็นไม่ถูกต้อง เข้าใจไม่ถูกต้อง ปฏิบัติไม่ถูกต้อง เราจะไปพัฒนาตั้งแต่วิทยาศาสตร์ไม่ได้พัฒนาใจไพร้อม ๆ กัน เป็นผู้ไม่รู้อริยสัจจะ ไม่รู้ทุกข์ ไม่รู้เหตุเกิดทุกข์ ไม่รู้ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เป็นผู้ไม่รู้จักกตัญญูกตเวที
ประเทศไทยได้รับความเสียหายมาก ๆ อยู่ในระดับพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกับตึกสตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
เมื่อ ๓๐ ปีก่อนที่ผ่านมา ค่าเงินบาทเปลี่ยนแปลง ประเทศไทยจะล้มลลาย พื้นฐานมาจากทุจริต แล้วมาประกอบกับค่าเงินบาทเปลี่ยนแปลง ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยได้ไปกราบเรียนหลวงตามหาบัวว่า ขณะนี้เวลานี้ประเทศไทยของเรากำลังจะล้มละลายเพราะค่าเงินบาทเปลี่ยนแปลง นิมนต์หลวงตามหาบัวว่าอย่าเพิ่งละธาตุละขันธ์นิพพานให้ช่วยประเทศไทยก่อนได้อาราธนาหลวงมหาบัวไปดูเงินดูทองคำในคลังหลวง ขณะนั้นเวลานั้นเงินในคลังหลวงมีแปดพันล้านดอลล่าห์ ทองคำเหลือเพียงเล็กน้อย ท่านหลวงตามหาบัวท่านสลดสังเวช พระมหาบัวจะยังไม่ละธาตุละขันธ์จะช่วยเหลือประเทศไทยด้วยความสมัครสมานสามัคคีเอาความดีและปัญญา คนในประเทศไทยเสียสละคนละ ๑ บาทอย่างนี้แหละ วันหนึ่งก็จะได้เงินเข้าประเทศวันละ ๖๐ กว่าล้าน ถ้าทำติดต่อเนื่องเป็นสายน้ำประเทศไทยของเราก็จะอยู่ได้
ปัจจุบันนี้ประเทศไทยเรามีเงินในคลังหลวงมากที่สุดตั้งแต่ตั้งประเทศไทยมา มีทองคำมากที่สุดตั้งแต่ตั้งประเทศไทยมา
เพราะนายธนาคารได้เอาปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความตั้งมั่น วินัยกับการปฏิบัติเข้มแข็ง นายธนาคารได้พูดปีนี้ว่า มาอยู่ธนาคารแห่งชาตินี้ปัญหาเยอะ หลวงพ่อกัณหาได้พูดกับนายธนาคารแห่งประเทศไทยว่า ปัญหานั้นแหละคือปัญญา ต้องขอบใจปัญหา ปัญหานั่นแหละคือปัญญา
ให้เรารู้เข้าใจต้องขอบใจธาตุทั้ง ๔ ขันธ์ทั้ง ๕ อายตนะ ๑๒ ปัญหานั้นแหละคือปัญญา เราจะได้ก้าวล่วงพ้นข้ามพ้นธาตุทั้ง ๔ ขันธ์ทั้ง ๕ อายตนะ ๑๒ โลกธรรมทั้งหลาย เราต้องรู้เข้าใจ ขอบใจทุกสิ่งทุกอย่าง
เรามามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ เราทุกคนพากันมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ อย่าไปหวังอะไรตอบแทน ทำความดีเพื่อความดีนั้นเป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ การให้ทานรักษาศีลเจริญสมาธิภาวนาจะเป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ
การเกิดเป็นมนุษย์ถึงเป็นความสำคัญอย่างยิ่ง ถ้าอย่างนั้นมันจะมีประโยชน์อะไร จะเกิดมากี่ร้อยกี่พันกี่ล้านปีมันจะมีประโยชน์อะไร เราต้องรู้สิ่งที่เป็นคุณสิ่งที่เป็นประโยชน์ สมมติสัจจะนี้เป็นสิ่งที่มีคุณมีประโยชน์ ให้เราทำหน้าที่ที่มีคุณมีประโยชน์ เราทุกคนเน้นที่ตัวเอง ทำหน้าที่ของตัวเอง การประพฤติการปฏิบัติต้องให้ติดต่อต่อเนื่องเป็นสายน้ำไม่ใช่หยดน้ำ
เราต้องรู้เข้าใจว่าทำไม ๔ ปีเค้าถึงมีการเลือกตั้งครั้งใหม่ ข้าราชการใหญ่ก็เช่นเดียวกันมีวาระ ๔ ปี การทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา ๔ ปีมันจะเปลี่ยนแปลงความชั่วได้ การทำอะไรก็ต้องติดต่อต่เนื่อง เป็นอนุบาลต้องติดต่อต่อเนื่อง ประถมต้องติดต่อต่อเนื่อง มัธยมต้องติดต่อต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยก็ต้องติดต่อต่อเนื่อง การปฏิบัติต่อต่อเนื่องนี้เป็นการประพฤติการปฏิบัติที่มารวมลงที่ใจ ใจที่มีความสุขจริง ๆ สุขอย่างยิ่ง ไม่มีอะไรจะมีความสุขเท่ากับความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
เราเป็นมนุษย์ก็ต้องเป็นมนุษย์ที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นเทวดาก็ต้องเป็นเทวดาที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นพระพรหมก็ต้องเป็นพระพรหมที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นพระอริยเจ้าก็ต้องเป็นพระอริยเจ้าที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เราป็นข้าราชการนักการเมืองเราต้องทำหน้าที่ให้มีความสุข เพราะความสุขนั้นคือความสงบ ความสงบนั้นต้องเกิดจากความเคารพไม่มองข้ามในปัจจุบัน สิ่งที่มีอุปการคุณมากนั้นคือสติสัมปชัญญะ เป็นธรรมะที่มีคุณมีอุปการะมาก
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทะเจ้าให้เรารู้เข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติให้ติดต่อต่อเนื่อง เพื่อโครงสร้างที่เป็นชาติ ศาสน์ กษัตริย์ให้ติดต่อต่อเนื่อง จะไม่ได้เกิดความเสีย จะไม่ได้เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง.สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
ปัจจุบันเรามีความรู้สึกร่วม ๆ กัน ด้วยสัญชาตญาณในความไม่ถูกต้อง เราได้มองหน้าข้าราชการนักการเมืองนักบวช จะมีความรู้สึกว่าเห็นหน้าโจรมันลอยมาโดยอัตโนมัติ ยิ่งเห็นหน้านักการเมืองก็ยิ่งเห็นหน้ามหาโจรผู้ที่ยิ่งใหญ่ลอยมา ไม่ใช่โจรธรรมดา ระดับอภิมหาโจร
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรารู้เข้าใจในเรื่องปัญหา เพื่อปัญหานั้นจะได้เกิดปัญญา ปัญญานั้นจะได้มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
เพื่อทำหน้าที่ปฏิบัติติดต่อต่อเนื่อง เอาตำแหน่งหน้าที่ที่เราได้ประพฤติปฏิบัติ มาปฏิบัติให้มีความสุขอย่างไม่มีข้อแม้ใด ๆ ทั้งสิ้น
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ ทุกคนต้องทำหน้าที่ของตัวของเราเอง เพราะหน้าที่นั้นคือธรรมะ ธรรมะนั้นคือหน้าที่เป็นความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เราจะได้เป็นปัญญาชน
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงให้เราทุกคนมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อให้เป็นปัญญาชน เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน
ด้วยเหตุผลนี้องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราตั้งอยู่ในความไม่ประมาท เดี๋ยวจะเกิดความเสียหายเกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึกสตง.สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
เราต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความตั้งมั่น
ดั่งปัจฉิมโอวาทขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านตรัสว่า ปัจจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญนะ เป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ สำคัญจริง ๆ เป็นการชิงแชมป์ระหว่างวัฏฏสงสารกับพระนิพพานนะ ท่านทั้งหลายจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด นี้เป็นพระวาจาในครั้งสุดท้ายของพระตถาคตเจ้า
เราทุกคนจะได้มีความสุขถ้วนหน้าทั้งโลกเลย โลกเราจะได้ร่มเย็นเป็นสุขด้วยความรู้ความเข้าใจ ความสุขกับความรู้ความเข้าใจนี้จะเป็นพระนิพพานบ้านของเรา หน้าที่ของเราจะได้เป็นพระนิพพาน เช่น มีผู้ไปทูลถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าตายแล้วเกิดหรือว่าตายแล้วไม่ได้เกิด องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านเมตตาตรัสว่าอันนี้ขึ้นอยู่ที่เหตุขึ้นอยู่ที่ปัจจัยขึ้นอยู่ที่เงื่อนไข เพราะปัจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญ อดีตก็มารวมกันอยู่ที่ปัจจุบัน อนาคตก็ไปจากปัจจุบัน เรามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติเพื่อเป็นความดีและปัญญาพร้อมไปอย่างนี้ เราจะได้เข้าถึงพระนิพพานอยู่ที่ปัจจุบัน เป็นความสุขจนกว่าสติสัมปชัญญะของเราได้สมบูรณ์
ให้ทุกท่านทุกคนพากันเข้าใจมีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติการทำหน้าที่ เพื่อเป็นความดีและปัญญา เดินตามรอยบาทองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เราจะได้เข้าถึงความพอเพียงเพียงพอของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ท่านตรัสคติธรรมว่าเราต้องรู้เข้าใจในเรื่องทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เราจะได้เข้าถึงความพอเพียงเพียงพอ เราอยากได้มากมันก็ไม่มากมันก็เก่าเท่าเดิม เราอยากน้อยมันก็ไม่น้อยมันก็เท่าเก่าเท่าเดิม เราจะไม่ได้ลิดรอนสิทธิเสรีภาพ เราจะได้คืนอธิปไตยให้กับบริสุทธิคุณที่เป็นพระนิพพานบ้านของเรา ความสุขยกเลิกความทุกข์นี้คือปัจจุบันของเรา
ย้ำว่า อย่างที่เราเจริญสติสัมปชัญญะ หายใจเข้ามีความสุขก็เป็นพระนิพพานแล้ว หายใจออกมีความสุขก็เป็นพระนิพพาน เมื่อเราอยากเราต้องการให้มีความสงบความสุขอันนั้นไม่ได้ทำความดีเพื่อความดี มันเป็นความปรุงแต่งให้เราเข้าใจ เราทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ให้มีความสุขในการทำหน้าที่ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงนั้นก็จะจบลงที่ปัจจุบัน เป็นพระนิพานชั่วขณะ ๆ ของผู้รู้เข้าใจที่เรียกว่าเสขบุคคล บุคคลที่พึงประพฤติปฏิบัตินี้เรียกว่าปัญญาชน ยกเลิกตัวตนนี้เรียกว่าปัญญาชน ไม่ยกเลิกตัวตนนี้ไม่เรียกว่าปัญญาชน
หลวงปู่มั่น ท่านได้ให้คติธรรมไว้ว่า
ความยิ่งใหญ่ คือความไม่ยั่งยืนนะ
ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ คือชีวิตที่อยู่ด้วยทาน ศีล เมตตา และกตัญญู
ชีวิตที่มีความดี อาจมิใช่ความยิ่งใหญ่ แต่ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ ต้องอาศัยคุณธรรมความดีเป็นปัญญาบริสุทธิคุณเท่านั้น
การบรรยายพระธรรมคำสั่งสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเนื่องจากตรงกับวันเกิดของหลวงพ่อกัณหา คือวันที่ ๕ มีนาคม ๒๕๖๙ ในวันนี้ก็เห็นสมควรแก่เวลาในการบรรยาย
---------------------------------
โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม
เมตตาให้ไว้ในเช้าวันพฤหัสบดีที่ ๕ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา
