๒ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
พสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศได้มาร่วมรวมกันประพฤติปฏิบัติธรรมเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยความโทมนัสและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ได้ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยและชาวโลกตลอดระยะเวลาที่ยาวนาน พระองค์ทรงเป็นดั่งแม่แห่งแผ่นดิน ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระปรีชาสามารถ ทรงอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญา และพระราชหฤทัยในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เคียงคู่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อธำรงไว้ซึ่งความผาสุกและความมั่นคงแห่งชาติไทย เราประชาชนชาวไทยต้องร่วมใจสมัครสมานสามัคคีทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เพื่ออุทิศบุญกุศลน้อมเกล้าถวาย เพื่อเสด็จสู่สวรรคาลัย เข้าสู่สวรรค์มรรคผลพระนิพพาน
วันนี้เป็นวันพฤหัสบดีที่ ๒ ของเดือนเมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
ให้เราพากันนั่งให้สบาย เพื่อฟังการบรรยายพระธรรมคำสั่งสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
เราทุกคนพากันมาตั้งใจตั้งเจตนา การมาบวชมาปฏิบัติธรรม เราต้องพากันรู้พากันเข้าใจ พากันตั้งใจ เราต้องตั้งใจตั้งเจตนา ภาชนะใดที่จะใช้งานได้ต้องเป็นภาชนะที่ตั้งไว้ ภาชนะที่ล้ม ภาชนะที่คว่ำนั้นย่อมใช้งานไม่ได้
เราพากันมาเสียสละ พากันมายกเลิกตัวยกเลิกตน
การมาบวชมาปฏิบัติธรรมเราทุกท่านทุกคนต้องพากันเข้าใจเหมือนภาชนะที่ตั้งไว้
เราพากันมามีความสุขในการเสียสละ พากันมาเสียสละยกเลิกตัวยกเลิกตน เพื่อให้ปฏิปทาของเราได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
เราอาศัยพระธรรมพระวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อาศัยข้อวัตรข้อปฏิบัติของทางวัดที่วางไว้เป็นหลักการ เรามาประพฤติปฏิบัติเป็นหมู่เป็นคณะ
เราทุก ๆ คนมาเน้นที่ตัวของเรา ความตั้งใจตั้งเจตนานี้เป็นสิ่งที่สำคัญมาก สำคัญมาก ๆ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน ปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะเหตุผลว่าอดีตก็มารวมกันอยู่ที่ปัจจุบัน อนาคตจะไปข้างหน้าก็ไปจากปัจจุบัน ปัจจุบันถึงเป็นสิ่งที่สำคัญสูงสุด ปัจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญมาก สำคัญจริง ๆ สำคัญเป็นอย่างยิ่ง
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราตั้งอกตั้งใจประพฤติปฏิบัติ เน้นลงที่ปัจจุบัน
ให้ทุกคนทุกท่านเข้าใจว่า ปัจจุบันนี้เป็นการชิงแชมป์ระหว่างนิพพานกับวัฏฏสงสาร
ปัจจุบันเราจะปล่อยด้วยไม่มีการประพฤติไม่มีการปฏิบัตินั้นไม่ได้
ความรู้ต้องเอามาใช้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน เพราะปัจจุบันเป็นการชิงแชมป์ระหว่างพระนิพพานกับวัฏฏสงสาร
ปัจจุบันเราต้องมีความรู้คู่กับการประพฤติคู่กับการปฏิบัติ ถ้าเราไม่เอาความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ เราทุกคนก็จะจัดอยู่ในผู้ไม่เข้าใจในเรื่องของการประพฤติในเรื่องของการปฏิบัติ หรือที่เข้าใจแล้วก็ตั้งอยู่ในความประมาท
ความไม่เข้าใจก็จะเกิดความเสียหาย เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. ความประมาทก็จะเกิดความเสียหาย เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
การประพฤติการปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราเห็นความสำคัญในการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงเป็นอริยมรรคมีองค์แปด เพราะการประพฤติการปฏิบัตินั้นเป็นเรื่องของปัจจุบัน
ปัจจุบันเราต้องมีความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ปริยัติเป็นสิ่งที่รู้ ปฏิบัติเป็นสิ่งที่ปฏิบัติ ถ้าเราไม่รู้ไม่ปฏิบัติในปัจจุบัน ปัจจุบันนั้นก็ย่อมเป็นโมฆะ ปัจจุบันนั้นก็ย่อมเสียหาย ปัจจุบันนั้นก็ย่อมพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
เราทุกคนมารู้มาเข้าใจ เราต้องตั้งใจตั้งเจตนา
เราไม่ได้มาบวชเพื่ออาศัยวัดอยู่เพื่อยังชีพ เรามาอาศัยวัดอยู่เพื่อประพฤติเพื่อปฏิบัติธรรม
เราไม่ได้มาอยู่วัด เพื่อจะเอาพระศาสนาเพื่อดำรงชีพ เรามาอยู่วัดเพื่อเอาพระศาสนาเอานั้นมาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติธรรม เพื่อเป็นประโยชน์ของเราเองและเป็นประโยชน์ของประชาชนของมหาชน เป็นประโยชน์ตนและประโยชน์ของผู้อื่นด้วยความตั้งใจตั้งเจตนา
ทรัพยากรที่เราทุกคนบริโภคใช้สอย ตลอดยานพาหนะ รักษาพยาบาล เป็นของส่วนรวม เป็นของประชาชนเป็นของมหาชน ไม่ใช่ของ ๆ เรา เป็นของประชาชนของมหาชน เราต้องพากันรู้พากันเข้าใจ เราต้องรู้ที่มารู้ที่ไป เราต้องรู้เหตุรู้ปจจัย ที่มามันเป็นอย่างไรที่ไปมันเป็นอย่างไร เราต้องรู้ต้องเข้าใจ
ผู้ที่มาบวชผู้ที่มาอยู่วัดต้องพากันรู้พากันเข้าใจ ธรรมะนั้นคือหน้าที่ หน้าที่นั้นคือธรรมะ พระธรรมพระวินัยข้อวัตรข้อปฏิบัติเป็นหลักการของการประพฤติของการปฏิบัติ
เราทุกคนต้องพากันรู้พากันเข้าใจ พากันมีความสุขกับหน้าที่ในการประพฤติในการปฏิบัติ
เราทุกคนพากันมายกเลิกตัวยกเลิกตน เพราะตัวตนนั้นมีแต่ความทุกข์เกิดขึ้น ความทุกข์ตั้งอยู่ ความทุกข์ดับไป ความทุกข์ใหม่เกิดขึ้นมา
เราพากันมีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ เราทุกคนต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง ปฏิบัติที่ปัจจุบันให้ถูกต้อง ปัจจุบันนี้เราจะประมาทไม่ได้ เพราะปัจจุบันเป็นวาระสำคัญ ถ้าปัจจุบันเราไม่ปฏิบัติ ผู้นั้นก็จะเป็นผู้ที่ต้องอาบัติ ถามว่าทำไมถึงต้องอาบัติ ก็เพราะเหตุผลไม่เอื้อเฟื้อในการประพฤติการปฏิบัติ บุคคลนั้นก็ต้องอาบัติ
อาบัติกับบาปก็คืออันหนึ่งอันเดียวกัน บาปนั้นคือบาดแผล
หลวงปู่ชา สุภัทโทแห่งวัดหนองป่าพงท่านถึงบอกพระภิกษุสามเณรว่า พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เราต้องเอามาใช้เอามาปฏิบัติ เพราะเหตุผลว่า พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ เราต้องเอามาใช้เอามาปฏิบัติ
การที่ไม่ได้ประพฤติไม่ได้ปฏิบัติต่อพระธรรมพระวินัยนั้นมันคือการห้ามมรรคผลพระนิพพานของตัวเราเอง
ด้วยเหตุผลนี้ ผู้ปฏิบัตินี้จะทิ้งพระธรรมพระวินัยไปไม่ได้ ถ้าทิ้งพระธรรมพระวินัยก็คือทิ้งมรรคผลทิ้งพระนิพพาน
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ที่เราไม่ได้ประพฤติปฏิบัตินี้มันห้ามมรรคผลห้ามพระนิพพานของผู้ประพฤติของผู้ปฏิบัติ
ด้วยเหตุผลนี้ เราทุกคนจะไปประมาทไม่ได้ ทุกคนต้องไม่ตรึกในกาม ต้องไม่ตรึกในพยาบาท เราไม่มีสิทธิเสรีภาพพิเศษที่จะตรึกในกามตรึกในพยาบาทได้
ด้วยเหตุผลนี้ เราจะไปประมาทไม่ได้ เพราะการไม่เอื้อเฟื้อในพระธรรมในพระวินัยนั้นคือความไม่เคารพ ถ้าเราไม่มีความเคารพความสงบจะมีได้อย่างไร
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงไม่ให้เรามองข้ามปัจจุบัน ปัจจุบันเราต้องตั้งอยู่ในความไม่ประมาท เราต้องเคารพในพระธรรมพระวินัย เน้นที่ใจเน้นที่เจตนา เน้นที่บริสุทธิคุณทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ เน้นที่ใจของเราบริสุทธิคุณ เราทุกคนมายกเลิกตัวยกเลิกตน เพื่อเข้าถึงบริสุทธิคุณ ปัจจุบันนี้ถึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก สำคัญอย่างยิ่ง สำคัญจริง ๆ
ให้ผู้ประพฤติรู้ให้ผู้ปฏิบัติเข้าใจ ใจของเราทุกคนไม่มีใครรู้ว่าเราตรึกเรานึกเราคิดเราปรุงแต่งอะไร เราใจของเราทุกคนรู้ว่าเราตรึกเรานึกเราคิดเราปรุงแต่งอะไร เราทุกคนปกปิดคนอื่นได้ แต่เราไม่สามารถปกปิดตัวของเราเอง
การประพฤติการปฏิบัติถึงเน้นบริสุทธิคุณ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัตินั้นถึงเป็นผู้ที่ซื่อสัตย์สุจริต ไม่หลอกลวงใคร เป็นผู้ซื่อสัตย์สุจริต ไม่มีปกปิดซ้อนเร้น
ให้ผู้ประพฤติปฏิบัติรู้เข้าใจ เราทำผิดพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นได้ห้ามมรรคผลห้ามพระนิพพานของตัวเองแล้ว
ด้วยเหตุผลนี้ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเป็นผู้ละอายต่อบาปเกรงกลัวต่อบาป เห็นภัยในวัฏฏสงสาร ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องไม่มองข้ามปัจจุบัน ปัจจุบันเราจะมองข้ามไม่ได้ เรามองข้ามปัจจุบันนั้นให้เข้าใจว่าเราตั้งอยู่ในความประมาทแล้ว
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ถึงเป็นอริยมรรคของการประพฤติการปฏิบัติ
เรามาคิดในใจว่าทำไมองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านทรงบัญญัติพระธรรมพระวินัยตั้งมากมาย แปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ ให้ผู้ประพฤติปฏิบัติเข้าใจว่าพระธรรมพระวินัยนั้นเป็นอุปกรณ์ของการประพฤติของการปฏิบัติ
พระธรรมพระวินัยคืออุปกรณ์ของการประพฤติการปฏิบัติ พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เป็นอุปกรณ์ของการประพฤติการปฏิบัติ ทุกท่านทุกคนต้องปฏิบัติให้พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เข้าถึงบริสุทธิคุณเพื่อจะได้ยกเลิกตัวยกเลิกตน ต้องให้เข้าถึงบริสุทธิคุณ
การประพฤติการปฏิบัตินั้นต้องเป็นคนซื่อสัตย์สุจริต ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท
เราคิดดูดี ๆ ว่าทำไมพระพุทธเจ้าท่านไม่ต้องอาบัติ พระอรหันต์ท่านไม่ต้องอาบัติ เพราะท่านเข้าถึงบริสุทธิคุณ ท่านไม่มีความประมาท ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท ปัจจุบันท่านสมบูรณ์ ความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ
ท่านยกเลิกตัวตนอย่างสูงสุด ไม่มีความประมาท ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท ท่านมองเห็นสิกขาบทน้อยใหญ่นี้เป็นสิ่งที่สำคัญ มองเห็นสมมติสัจจะนี้เป็นสิ่งที่สำคัญ ไม่มองข้ามเรื่องปัจจุบัน
การปฏิบัติใจนั้นเน้นที่พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ เพราะการฝึกใจปฏิบัติใจนั้นต้องฝึกที่กาย ที่วาจา ฝึกที่กิริยามารยาท ฝึกที่อาชีพ มาเน้นที่ใจที่เจตนา
การฝึกใจนั้นต้องอาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ ใจไม่สงบไม่เป็นไร ให้กายมันสงบก่อน ให้วาจาสงบก่อน ให้กิริยามารยาทสงบก่อน ให้อาชีพสงบก่อน
ให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติเข้าใจ ปัจจุบันนั้นเป็นพื้นเป็นฐาน พระธรรมพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ที่เกิดจากความรู้ความเข้าใจ ที่ตั้งใจตั้งเจตนา พระธรรมพระวินัยนั้นต้องเป็นพื้นเป็นฐาน ความรู้ความเข้าใจในการปฏิบัติต่อพระวินัยที่ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ เน้นที่พระวินัย เน้นที่ความตั้งใจตั้งเจตนา พระวินัยนั้นก็จะติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ ความรู้ความเข้าใจนี้ดั่งสายน้ำถึงจะเกิดสัมมาสมาธิความตั้งใจมั่นชอบ
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นถึงเป็นยานการเดินทางทางจิตทางใจ
ผู้ประพฤติปฏิบัติต้องเข้าใจ เราจะเดินทางไกลก็ต้องมียานสำหรับเดินทางไกล ทางบกก็ต้องอาศัยรถยนต์อย่างนี้ ทางอากาศก็อาศัยเครื่องบินอย่างดี ทางทะเลทางมหาสมุทรก็ต้องอาศัยเรือขนานยนต์ขนาดใหญ่อย่างนี้ การเดินทางนั้นถึงจะปลอดภัย เดินทางได้โดยสวัสดิภาพ
เรามาบวชมาประพฤติมาปฏิบัติธรรม ผู้มาบวชมาปฏิบัติธรรมต้องพากันมารู้มาเข้าใจ ว่าพระธรรมพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ถ้าเราทิ้งพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นธรรมะจะเกิดขึ้นไม่ได้
เราจะให้ธรรมะเกิดก็ต้องรู้จักต้องเข้าใจว่าพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เป็นสิ่งที่สำคัญมาก เราต้องปฏิบัติต่อพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ด้วยความตั้งอกตั้งใจตั้งเจตนา
อย่ามองข้ามพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ ต้องเอื้อเฟื้อ
มีคำถามว่าปฏิบัติอย่างนี้มันจะไม่มีความเครียดเหรอ
การประพฤติการปฏิบัติที่เรายกเลิกตัวยกเลิกตน อาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัตินั้นความเครียดจะไม่มี
ฉันทะที่เกิดจากปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ความเครียดนั้นจะไม่มี
เราทำความดีเพื่อความดี ความเครียดนั้นจะไม่มี ถ้าเราทำความดีเพราะความอยากความต้องการความเครียดก็ต้องมีทันที ทำความดีเพื่อความดี ความเครียดจะไม่มี ความทุกข์จะไม่มี
ผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจ การทำความดีเพื่อความดีนั้นไม่เป็นขั้วบวก ไม่เป็นขั้วลบ ไม่มีความปรุงแต่ง
ปัญญาสัมมาทิฏฐิต้องรู้เข้าใจ ปฏิบัติพระธรรมพระวินัย มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติเพื่อรักษาพระธรรมพระวินัยความเครียดนั้นก็จะไม่มี เพราะเราทำความดีเพื่อความดี
ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ทำความดีเพื่อความดีนั้นจะไม่มีความเครียด ถ้าทำความดีเพื่ออยากจะเป็นคนดี หรือว่าเพื่ออยากจะบรรลุงธรรมนั้นมีความเครียดแน่นอน
การทำความดีเพื่อความดีนั้นถึงเป็นปัจจุบันธรรม คำว่าปัจจุบันธรรมหมายถึงยกเลิกตัวยกเลิกตน มีความสุขกับการทำความดี ไม่มีความปรุงแต่ง ไม่มีขั้วบวกขั้วลบ ความเครียดนั้นจะไม่มี ความทุกข์นั้นจะไม่มี มีแต่ความสุขได้เกิดขึ้น ความสุขได้ตั้งอยู่ ความสุขใหม่ได้ก้าวไป
พระธรรมพระวินัย พุทธบริษัททั้งหลายต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราเข้าใจอย่างนี้
การประพฤติการปฏิบัติต่อพระธรรมพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้น จะเป็นสาเหตุให้ยกเลิกตัวยกเลิกตน ยกเลิกโลกธรรม ยกเลิกความปรุงแต่ง โลกธรรมครอบงำไม่ได้ นิวรณ์ทั้ง ๕ ครอบงำไม่ได้ อคติทั้ง ๔ ครอบงำไม่ได้เพราะความรู้ความเข้าใจที่ปฏิบัติต่อพระธรรมพระวินัย
โลกธรรมจะครอบงำไม่ได้ เพราะความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติความปรุงแต่งจะทำงานไม่ได้ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงก็จะหยุดอยู่ที่ปัจจุบัน จบลงที่ผัสสะ ปัจจุบันถึงเป็นบริสุทธิคุณ ปัจจุบันถึงเป็นพุทธคุณ ธัมมคุณ สังฆคุณ เป็นปัญญาบริสุทธิคุณ หรือจะเรียกว่าปัญญาชน
ปัญญาชนหมายถึงบริสุทธิคุณ ปัญญาที่รู้เข้าใจในเรื่องทุกข์ เหตุเกิดทุกข์ ข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ มีความสุขกับการทำความดีเพื่อความดี ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้ถึงเรียกว่าปัญญาชน
วันหนึ่งคืนหนึ่งเราต้องทำหน้าที่ของเราให้สมบูรณ์ ไม่ขาดตกบกพร่อง มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท เพราะความประมาทนั้นมันคือความผิดพลาดมันคือความเสียหาย มันเป็นการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
เราพากันประพฤติปฏิบัติเน้นการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน
เราพากันนอนพักผ่อนจำวัดให้เพียงพอ เพื่อให้เข้าถึงความพอดี ความพอเพียงเพียงพอ สำหรับผู้มาบวชมาประพฤติปฏิบัติธรรมอยู่ที่วัด พากันนอนพักผ่อนวันละ ๖ ชั่วโมง การนอนการพักผ่อนนั้นก็จะพอเพียงเพียงพอ
เข้านอนจำวัดเวลา ๓ ทุ่ม ตื่นตี ๓ เวลาที่เราตื่นอยู่นี้เป็นเวลา ๑๘ ชั่วโมง เวลาทั้งหมดนี้เป็นเวลาปฏิบัติธรรมคือเป็นเวลาที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ไม่มีตัวไม่มีตน ยกเลิกตัวยกเลิกตน เน้นที่ใจบริสุทธิ์ที่เกิดจากปัญญาสัมมาทิฏฐิ
เวลาตื่นอยู่กับเวลานอนนี้เป็นเวลาปฏิบัติธรรม เน้นที่ปัจจุบัน มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
เรายกเลิกตัวยกเลิกตน ไม่มีตัวไม่มีตนแล้ว ไม่มีเราไม่มีคนอื่น มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ เพื่อให้พระธรรมพระวินัยนั้นได้ติดต่อต่อเนื่องเหมือนสายน้ำ ถึงจะเป็นสัมมาสมาธิความตั้งใจมั่นชอบ
การประพฤติการปฏิบัติอย่างนี้ถึงจะผ่านธาตุผ่านขันธ์ผ่านอายตนะผ่านโลกธรรมไปได้ ด้วยอาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ที่ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ ถึงจะเกิดสัมมาสมาธิ ความตั้งใจมั่นชอบ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราทุก ๆ มายกเลิกตัวยกเลิกตน อย่าพากันมีตัวมีตน พระธรรมพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นี้แหละจะเป็นอุปกรณ์ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เอาทางสายกลางระหว่างทางวิทยาศาสตร์กับทางจิตใจ ๒ อย่างนี้ต้องไปพร้อม ๆ กัน
การปฏิบัติใจนั้นต้องปฏิบัติที่กาย กายนั้นคือพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ถึงจะเกิดสัมมาทิฏฐิด้วยการตั้งใจตั้งเจตนา เหมือนภาชนะที่ตั้งไว้ เป็นสัมมาทิฏฐิ ความเห็นถูกต้อง ความเข้าใจถูกต้องปฏิบัติถูกต้องเป็นอริยมรรคทางกาย อริยมรรคทางกายก็ต้องแก่พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่
ผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจ ผู้ปฏิบัตินั้นจะทิ้งพระวินัยไปไม่ได้ อย่าไปคิดว่าพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นเป็นสิ่งที่ไม่สำคัญ
ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติเอาสิกขาบทน้อยใหญ่มาใช้มาปฏิบัติถึงจะเกิดสัมมาสมาธิโดยธรรมชาติ
ความรู้ความเข้าใจที่เป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจะเป็นเหมือนนาฬิกา นาฬิกานั้นเป็นความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ นั่นแหละคือนาฬิกาแห่งชีวิต สัมมาสมาธินั้นถึงจะเกิดได้โดยธรรมชาติ ความไม่ประมาท มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติต่อพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นจะเป็นสมาธิ
การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงจะเป็นปัจจุบันธรรม เป็นการยกเลิกตัวยกเลิกตนด้วยความรู้ความเข้าใจในการประพฤติการปฏิบัติต่อพระวินัย
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ตลอดข้อวัตรข้อปฏิบัติ วัตร ๑๔ เราต้องเอามาใช้เอามาปฏิบัติ ให้มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจว่าปัจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการประพฤติการปฏิบัติต่อพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่
ศัตราที่เราจะก้าวไปคือปัญญาสัมมาทิฏฐิ พระวินัยถึงเป็นศัตรา ศัตรานี้เป็นความหมายแห่งปัญญาชน เป็นปัญญาบริสุทธิคุณ กษัตริย์มีความหมายถึงศัตราคือปัญญา พระวินัยผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจ พระวินัยนี้เป็นศัตราของการเดินทางที่เป็นปัญญาบริสุทธิคุณ
เราฝึกใจปฏิบัติใจต้องปฏิบัติที่กายอาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นี้เป็นศัตรา
กษัตริย์นี้หมายถึงตัวปัญญา ปัญญาบริสุทธิคุณนี้หมายถึงพระมหากษัตริย์
ปัญญาเราต้องรู้เข้าใจว่า พระธรรมพระวินัยนี้ได้แก่ศัตรา ได้แก่ปัญญา ปัญญานั้นได้แก่กษัตริย์ ได้แก่ศัตรา
เราปฏิบัติที่กายวาจากิริยามารยาทอาชีพ ด้วยเอาพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เป็นศัตรา เพื่อให้พระธรรมพระวินัยได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงจะได้เกิดสัมมาทิฏฐิ ความตั้งใจมั่นชอบ
การปฏิบัติใจเค้าต้องเอาพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เป็นศัตราของการประพฤติของการปฏิบัติ เพราะการฝึกใจต้องอาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ไปฝึกที่กายวาจากิริยามารยาท ยกเลิกตัวตน ติดต่อต่อเนื่องก็จะเป็นสัมมาสมาธิ
ความเคารพในพระวินัย ในสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ สำคัญเป็นอย่างยิ่ง สำคัญจริง ๆ เป็นสาเหตุให้เกิดความสงบ เป็นสาเหตุให้เรายกเลิกตัวตน เพื่อให้การประพฤติการปฏิบัติได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
เราทุก ๆ ท่านทุกคนต้องมารู้มาเข้าใจว่าความเคารพในพระวินัยสิกขาน้อยใหญ่เป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ ถ้าเราไม่มีความเคารพในพระวินัยความสงบนั้นจะมีไม่ได้ ถ้าเราไม่มีความเคารพในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ความสงบย่อมเกิดมีไม่ได้ ย่อมเป็นไปไม่ได้
เรามีความเคารพในพระวินัยถึงจะมีความสงบ เพราะเหตุผลว่าใจของเรามันเป็นนามธรรม เราต้องเคารพในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ การหยุดใจเราถึงต้องไปหยุดที่กาย หยุดที่วาจา หยุดที่กิริยามารยาท หยุดที่อาชีพ
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ถึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ
เราต้องหยุดด้วยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ เราต้องเบรกด้วยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่
สัมมาทิฏฐิ ความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง อาศัยพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เป็นเครื่องหยุด สัมมาสังกัปปะที่เป็นความรู้ความเข้าใจ มีความรู้ความเข้าใจในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ รู้เข้าใจ ยกเลิกตัวยกเลิกตน ไม่ตรึกนึกคิดในกาม ไม่ตรึกนึกคิดในพยาบาท เอาพระวินัยมาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ทำอย่างนี้ปฏิบัติอย่างนี้ เราต้องพากันรู้พากันเข้าใจ การปฏิบัติใจต้องปฏิบัติที่พระวินัย การฝึกใจเค้าต้องปฏิบัติที่พระวินัย ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจ การปฏิบัติใจต้องปฏิบัติที่พระวินัย
การปฏิบัติต้องปฏิบัติที่ปัจจุบัน จะมองข้ามปัจจุบันไปไม่ได้ จะมองข้ามพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ไปไม่ได้ เราต้องเคารพในพระธรรมพระวินัยยิ่งกว่าชีวิตของเราอีก เพราะความเคารพนี้เป็นสาเหตุให้เกิดความสงบ ถ้าเราคิดว่าความตายนี้สำคัญกว่าพระวินัยนั้นเป็นความไม่ถูกต้อง
ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องถือเอาพระวินัยเป็นสิ่งที่สำคัญกว่าความตายของเรา
ผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจ เรามีตาเอาไว้สำหรับเดินทาง เรามีพระวินัยไว้สำหรับเดินทาง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้รู้เข้าใจอย่างนี้
ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้จะได้เข้าสู่ภาคประพฤติภาคปฏิบัติ เพื่อจะให้การประพฤติการปฏิบัติได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ เราต้องรู้เข้าใจ ความเป็นพระนั้นเกิดจากความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติต่อพระวินัย ถ้าเรายกเลิกตัวตนเราถึงจะมีพระธรรม เราถึงจะมีธรรมนูญ
ถ้าเราทิ้งพระวินัยแล้วเราจะมีพระธรรมได้อย่างไร ด้วยเหตุผลนี้ ผู้ประพฤติปฏิบัติต้องรู้เข้าใจในการประพฤติการปฏิบัติ
ความรู้ความเข้าใจในเรื่องเหตุเรื่องปัจจัยในการรู้ทุกข์ รู้เหตุเกิดทุกข์ รู้ข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์ ความเป็นพระนั้นอยู่ที่เรารู้เข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติต่อพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ ทุกคนก็จะพากันเป็นพระได้ทุก ๆ คน เพราะความเป็นพระนั้นเป็นความรู้ความเข้าใจ เราปฏิบัติต่อพระธรรมพระวินัยสำหรับนักบวชนี้เรียกว่าพระธรรมพระวินัย สำหรับฆราวาสผู้ครองเรือนเรียกว่าศีล ศิลปะแห่งชีวิต ชีวิตที่รู้เข้าใจในเรื่องเหตุเรื่องปัจจัย ความเป็นพระนั้นอยู่ที่ความรู้ความเข้าใจ เพราะความเป็นพระนั้นนับเอาตั้งแต่พระโสดาบันจนถึงพระอรหันต์ ความเป็นพระนั้นไม่ได้เอาผู้ที่มาบรรพชาอุปสมบท หรือไม่นับเอาผู้เป็นฆราวาสครองเรือน ความเป็นพระนั้นได้แก่ผู้รู้เข้าใจในพระธรรมพระวินัย มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ความเป็นพระสำหรับฆราวาสคือผู้ที่รู้เข้าใจ เอาศีล ๕ ศีล ๘ เป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ไม่มองข้ามปัจจุบัน เพราะศีลนั้นต้องปฏิบัติให้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ เพื่อให้เกิดสัมมาสมาธิความตั้งใจมั่นชอบ เพื่อยกเลิกตัวตน เพื่อหยุดสัญชาตญาณที่เป็นตัวตน ความเป็นพระนั้นก็จะมีได้ทั้งกับผู้ที่บวชและผู้ที่ไม่ได้บวช
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราทุก ๆ คนเข้าใจอย่างนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราทุก ๆ คนตั้งใจ อย่าพากันตั้งอยู่ในความเพลิดเพลินตั้งอยู่ในความประมาท ให้เข้าใจว่าปัจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ สำคัญจริง ๆ เพราะปัจจุบันนี้เป็นการชิงแชมป์ระหว่างนิพพานกับวัฏฏสงสาร
เรามาระลึกถึงปัจฉิมโอวาทของพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนที่จะเสด็จดับขันธ์สู่ปรินิพพานท่านได้ตรัสโอวาทสำคัญครั้งสุดท้ายไว้ว่า
"หันทะทานิ ภิกขะเว อามันตะยามิ โว วะยะธัมมา สังขารา อัปปะมาเทนะ สัมปาเทถะ" แปลความว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บัดนี้เราขอเตือนท่านทั้งหลายว่า สังขารทั้งหลาย มีความเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา ท่านทั้งหลายจงทำประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นให้ถึงพร้อม ด้วยความไม่ประมาทเถิด
โอวาทของหลวงปู่มั่น ภูริทัตโต
ความไม่ยั่งยืน เป็นสิ่งที่ยิ่งใหญ่และแน่นอนนะ
ความยิ่งใหญ่ คือความไม่ยั่งยืนนะ
ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ คือชีวิตที่อยู่ด้วยทาน ศีล เมตตา และกตัญญู
ชีวิตที่มีความดี อาจมิใช่ความยิ่งใหญ่ แต่ชีวิตที่ยิ่งใหญ่ ต้องอาศัยคุณธรรมความดีเป็นปัญญาบริสุทธิคุณเท่านั้น การระงับสังขารทั้งหลายด้วยความรู้ความเข้าใจเป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัตินั่นแหละคืออริยมรรค เป็นหนทางที่ประเสริฐมีพระนิพพานตั้งแต่ในปัจจุบัน ไม่ต้องรอพระนิพพานเมื่อตายแล้ว ปัจจุบันไม่มีพระนิพพาน อนาคตจะมีพระนิพพานได้อย่างไร
ให้เรารู้เข้าใจเรื่องพระธรรมพระวินัย พระธรรมพระวินัยที่เป็นสัมมาทิฐิ เพื่อหยุดวัฏฏสงสารนั่นแหละคือพระนิพพาน ให้พวกเรารู้เข้าใจในเรื่องพระนิพพาน ให้เข้าใจนะว่าสิ่งเดิมนั้นคือความว่างเปล่า สิ่งที่สัญจรไปมาเป็นเพียงอาคันตุกะ เราจะได้เอาหลักการอุดการณ์ที่เป็นศีลเป็นสมาธิเป็นปัญญาเป็นมรรคเป็นอริยมรรคที่ตรงกันข้ามกับโลกธรรมมาประพฤติมาปฏิบัติ ให้รู้เข้าใจ เพราะไม่มีใครอยู่เหนือกรรมเหนือกฎแห่งกรรมเหนือผลของกรรม พระนิพพานความรู้ความเข้าใจในเรื่องกระบวนการปฏิจจสมุปบาท กระบวนการของปฏิจจสมุปบาทจะได้จบลงเพียงผัสสะ จะได้เป็นปัญญาเป็นความสงบ จะเป็นความสงบเป็นปัญญา เป็นสิ่งที่อยู่นอกเหตุเหนือผล หยุดความปรุงแต่ง นี้เป็นขบวนการที่ติดต่อต่อเนื่อง เป็นบารมีเป็นความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เป็นพระนิพพานบ้านของเรา ไม่ใช่อวิชชาความหลงเป็นบ้านของเรานะ พระนิพพานคือบ้านของเรา ความสงบและปัญญาถึงเป็นธรรมเป็นปัจจุบันธรรม เราจะหยุดวัฏฏสงสารได้ด้วยความรู้ความเข้าใจ ด้วยพระธรรมด้วยพระวินัย เป็นขบวนการของกระแสในการประพฤติการปฏิบัติที่ได้นำเอาพระธรรมพระวินัยมาประพฤติมาปฏิบัติในปัจจุบันให้ติดต่อต่อเนื่อง
ความสงบและปัญญาที่เป็นพระธรรมพระวินัยถึงหยุดความปรุงแต่งได้ ด้วยปัญญาสัมมาทิฏฐิคู่กับการประพฤติการปฏิบัติในปัจจุบัน พระธรรมพระวินัยที่เป็นความรู้ความเข้าใจ ที่จะหยุดความปรุงแต่งได้ เข้าถึงพระนิพพานตั้งแต่ปัจจุบัน ไม่ต้องรอชาติหน้า พระนิพพานต้องอยู่ที่ปัจจุบันเท่านั้น
---------------------------------
โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม
เมตตาให้ไว้ในเช้าวันพฤหัสบดีที่ ๒ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๙
ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา
