๙ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
พสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศได้มาร่วมรวมกันประพฤติปฏิบัติธรรมเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ด้วยความโทมนัสและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ได้ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยและชาวโลกตลอดระยะเวลาที่ยาวนาน พระองค์เป็นผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระปรีชาสามารถ ทรงอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญา และพระราชหฤทัยในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เพื่อธำรงไว้ซึ่งความผาสุกและความมั่นคงแห่งชาติไทย เราประชาชนชาวไทยต้องร่วมใจสมัครสมานสามัคคีทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เพื่ออุทิศบุญกุศลน้อมเกล้าถวาย เพื่อเสด็จสู่สวรรคาลัย เข้าสู่สวรรค์มรรคผลพระนิพพาน
ขณะนี้เวลานี้เป็นเวลาฟังธรรม ให้ทุกท่านทุกคนพากันตั้งใจฟัง ทุก ๆ คนพากันปิดโทรศัพท์มือถือไว้ก่อน เพื่อไม่ให้รบกวนในการบรรยายธรรมไม่รบกวนในการฟังธรรม ในศาลาแห่งนี้ไม่อนุญาตให้ถ่ายรูปเพื่อจะไม่ได้รบกวนคนอื่น อนุญาตให้บันทึกเสียงธรรมะไว้ในโทรศัพท์ได้ ไม่ให้อนุญาตให้พูดคุยกันอยู่ในศาลาเวลาแสดงธรรม ไม่ให้เดินไปเดินมาเวลาบรรยายธรรม เมื่อมีความจำเป็นจะไปห้องสุขาก็ไปได้ ให้รักษาความสงบ ผู้ที่จะรับโทรศัพท์คุยโทรศัพท์ต้องให้ห่างจากศาลาไม่น้อยกว่า ๔๐ เมตร
ผู้ที่นำเด็กมา เด็กที่ควบคุมตัวเองยังไม่ได้ให้ผู้ปกครองนำเด็กออกไปจากศาลาต้องการฟังธรรมะ ลำโพงขยายเสียงก็มีอยู่นอกศาลาอยู่แล้ว เพื่อไม่ให้รบกวนการบรรยายธรรมและการฟังธรรม
ให้พากันนั่งให้สบาย นั่งให้ตัวตรง ๆ อย่าไปนั่งตัวโค้งตัวงอ เพื่อเราจะได้มีสติมีสัมปชัญญะ ใจไม่สงบไม่เป็นไรให้ตัวของเราตรง ๆ ไว้ก่อน ถ้าตัวเราตรงใจของเราก็จะสงบเอง การปฏิบัติใจนั้นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราปฏิบัติที่กาย ใจไม่สงบก็ให้ตัวตรงไว้ก่อนใจเราก็จะสงบเอง ใจของเรานั้นเป็นนามธรรม การฝึกใจปฏิบัติใจนั้นต้องไปปฏิบัติที่กาย ไปปฏิบัติที่วาจาที่กิริยาที่มารยาทที่อาชีพ อาศัยกายวาจากิริยามารยาทเป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ
วันนี้เป็นวันศุกร์ที่ ๙ เดือนตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
ใจของเราทุกคนเป็นนามธรรม การประพฤติการปฏิบัติใจต้องเอากายวาจากิริยามารยาทเป็นผู้ประพฤติเป็นผู้ปฏิบัติ ความรู้ความเข้าใจเป็นสิ่งที่สำคัญ ปัจจุบันนั้นมีเพียงวาระเดียว ทุกสิ่งทุกอย่างนั้นคือเหตุคือปัจจัย เหตุอย่างไรผลก็เป็นเช่นนั้น ปัจจุบันเป็นวาระแห่งชาติของการประพฤติของการปฏิบัติ ความรู้จึงเป็นคู่กับการประพฤติคู่กับการปฏิบัติ
ความไม่รู้ไม่เข้าใจที่เป็นอวิชชาเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เราไม่รู้ทุกข์ ไม่รู้เหตุเกิดทุกข์ ไม่รู้ข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์ การเรียนการศึกษาเพื่อความรู้ความเข้าใจ เราเอาความรู้ความเข้าใจเอามาใช้เอามาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่ สิ่งต่าง ๆ นั้นเป็นอาหารสำเร็จอยู่ในตัวของสิ่งเหล่านั้น ความคิดคำพูดการกระทำกิริยามารยาทอาชีพนั้นเป็นอาหารสำเร็จรูปอยู่ในตัวของตัวมันเอง
สัมมาทิฏฐิความรู้ความเข้าใจ เราต้องเอาความรู้ความเข้าใจมาใช้มาปฏิบัติมาทำหน้าที่อยู่ที่ปัจจุบันเป็นสัมมาปฏิบัติ ความรู้ต้องเป็นคู่กับการประพฤติการปฏิบัติ
การประพฤติการปฏิบัติจึงมุ่งเป้าที่ความรู้คู่กับการประพฤติคู่กับการปฏิบัติเพื่อให้ปฏิปทาที่เป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
ความยึดมั่นถือมั่นในปัญญาสัมมาทิฏฐิที่เอาความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงไม่ใช่นิติบุคคล จึงไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน จะเป็นความบริสุทธิคุณทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ เป็นหลักการที่จะต้องหยุดสัญชาตญาณที่เป็นนิติบุคคลที่เป็นตัวเป็นตน คำว่าปล่อยวางนั้นผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ คำว่าปล่อยวางนั้นปล่อยวางสัญชาตญาณที่เป็นนิติบุคคลตัวตน สัญชาตญาณนั้นได้แก่ตัวได้แก่ตน ที่เราทุกคนเอาธาตุทั้ง ๔ เอาขันธ์ทั้ง ๕ เอาอายตนะภายนอกภายใน ๑๒ มาเป็นเรามาเป็นคนอื่นนี้เรียกว่าสัญชาตญาณ สัญชาตญาณนั้นเป็นนิติบุคคลเป็นตัวเป็นตนเป็นเราเป็นคนอื่นที่ท่านพุทธทาสภิกขุว่าเป็นตัวกูของกู เป็นตัวสูของสู นี้เป็นความยึดมั่นถือมั่น นี้เรียกว่าสัญชาตญาณ
คำว่าปล่อยวางนี้ให้มาปล่อยวางตัวตน มายกเลิกตัวยกเลิกตน มาปล่อยวางตัวกูของกูตัวสูของสู พระธรรมพระวินัยที่เราต้องยึดมั่นถือมั่นนั้นถึงไม่ใช่นิติบุคคลไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน แต่เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ยกเลิกตัวยกเลิกตน
สัญชาตญาณที่เป็นตัวเป็นตนนั้นต้องอาศัยกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อเอามาใช้มาปฏิบัติมาทำหน้าที่ พระธรรมพระวินัยถึงเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เรายกเลิกตัวยกเลิกตน สัญชาตญาณที่เป็นตัวเป็นตน ทุกคนนั้นย่อมตั้งอยู่ในความประมาท ด้วยเหตุผลนี้เราทุกคนต้องรู้เข้าใจว่าปัจจุบันเป็นสิ่งที่รีบด่วน เพราะปัจจุบันนั้นเป็นวาระแห่งชาติของการประพฤติการปฏิบัติ เราต้องรู้ต้องเข้าใจว่าปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่รีบด่วน รู้ทันที ปฏิบัติทันที
ด้วยเหตุผลนี้ เราทุกคนต้องรับผิดชอบทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ เพราะปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่รีบด่วน เราทุกคนจะไปมีข้อแม้ใด ๆ ทั้งสิ้นไม่ได้ เพราะปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่สำคัญมาก ปัจจุบันนี้เป็นสิ่งที่รีบด่วน การยกเลิกตัวยกเลิกตนเป็นสิ่งที่รีบด่วน เกียรติยศของเราทุกคนได้แก่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ยศตำแหน่งเกียรติยศของเรานั้นที่สูงสุดที่เป็นเกียรติยศได้แก่การยกเลิกตัวยกเลิกตน
การมายกเลิกทาสชาติชั้นวรรณะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เป็นเกียรติยศสูงสุด ก็ได้แก่การมายกเลิกตัวยกเลิกตน
ระบบตัวระบบตนนี้เป็นระบบนายทุน เป็นระบบกรรมกร ระบบนายทุนเป็นอย่างไร ระบบกรรมกรเป็นอย่างไร?
ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจ การลงทุนทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อหวังผลประโยชน์ตอบแทนนี้เรียกว่าระบบนายทุน
การปฏิบัติการทำหน้าที่ที่ทำงาน มีความคิดมีความเข้าใจว่าเมื่อเสร็จงานแล้วจะได้รับค่าแรงงานจากการทำงาน นี้คือระบบกรรมกร
ผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ ความอยากความไม่อยากนี้มันเป็นขั้วบวกขั้วลบ นี้คือความไม่สงบ นี้คือสงคราม สงครามในตัวของผู้ไม่รู้เอง ขยายออกไปข้างนอก ครอบครัว หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด เมืองหลวง สงครามภายในประเทศ สงครามต่างประเทศ สงครามโลก ความไม่รู้ไม่เข้าใจ เป็นระบบนายทุนระบบกรรมกร
ผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ ว่าทุกอย่างนั้นคือเหตุคือปัจจัย ด้วยเหตุผลนี้เราจะเข้าไปปรุงแต่งนั้นไม่ได้ เพราะทุกสิ่งทุกอย่างนั้นเป็นอาหารสำเร็จรูปอยู่ในตัวอยู่แล้ว เราคิดดีพูดดีทำดี กิริยามารยาทดี อาชีพดีที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน
ด้วยเหตุผลนี้เราต้องรู้ต้องเข้าใจ เพราะทุกสิ่งทุกอย่างนั้นเป็นบริสุทธิคุณในหน้าที่อยู่ในตัวอยู่แล้ว
ความอยากความต้องการนั้นจึงเป็นความไม่อิ่มไม่เต็มไม่พอไม่เพียงพอ จะมีความพร่องอยู่เป็นนิจ เปรียบเสมือนทะเลมหาสมุทรไม่อิ่มด้วยน้ำ เปรียบเสมือนไฟไม่อิ่มด้วยเชื้อของเพลิงจะมีความบกพร่องอยู่เป็นนิจ เรียกสิ่งเหล่านั้นว่าตัณหา หาเรื่องหาราวให้กับตัวเอง นี้คือผู้ไม่รู้ทุกข์ ไม่รู้เหตุเกิดทุกข์ ไม่รู้ข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์
ผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ วิมุตติความหลุดพ้นนั้นจึงเกิดจากความรู้ความเข้าใจการทำหน้าที่เพื่อไม่ให้เข้าไปปรุงแต่ง เพราะความปรุงแต่งนั้นเป็นความไม่อิ่มไม่พอไม่เพียงพอ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้น ท่านมาเพิ่มเติมจากสมาธิสมาบัติเพื่อให้เข้าถึงปัญญาบริสุทธิคุณ เป็นความรู้ความเข้าใจ เหนื่อยแล้วพักผ่อน หายเหนื่อยแล้วทำงาน การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเป็นอริยมรรคของกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ เป็นอริยมรรค ไม่ใช่เป็นเพียงสมาธิเป็นเพียงสมาบัติ เป็นปัญญาบริสุทธิคุณ เป็นวิถีชีวิตที่สมดุลครบวงจรทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพที่ครบวงจร เป็นอริยมรรคที่ครบวงจร
การเวียนว่ายตายเกิดนั้นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เอาวงจรของปัจจุบัน ไม่เอาวงจรในการเวียนว่ายตายเกิดของกาย เพราะกายของเราทุกคนกว่าจะตายมันหลายสิบปี ถ้าเอาการเวียนว่ายตายเกิดทางกายมันนานเกิน เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติพากันตั้งอยู่ในความประมาท การประพฤติการปฏิบัติจะไม่ได้มีความคิดว่าพระนิพพานอยู่ในอนาคตกาลเบื้องหน้าโน้นเทอญ
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านถึงหลักการประพฤติการปฏิบัติที่เป็นวาระแห่งชาติในเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดอยู่ที่ปัจจุบัน ไม่เอาการเวียนว่ายตายเกิดในอนาคตกาลเบื้องหน้าโน้นเทอญ
พระพุทธเจ้านั้นจึงได้แก่ผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน พระอรหันต์นั้นจึงได้แก่ผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน พระพุทธเจ้านั้นได้แก่ผู้ที่เข้าถึงพระนิพพานอยู่ที่ปัจจุบัน พระอรหันต์คือผู้ที่เข้าถึงพระนิพพานตั้งแต่ปัจจุบัน ไม่ใช่อยู่ในอนาคตกาลเบื้องหน้าโน้นเทอญ
ตำแหน่งที่ทรงเกียรติจึงเป็นตำแหน่งที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน เกียรติยศของพระพุทธเจ้าและพระอรหันต์จึงเป็นตำแหน่งที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ด้วยเหตุผลนี้เราต้องรู้เข้าใจ เรามีตัวมีตนเราจะมีเกียรติยศได้อย่างไร
เราอาศัยทรัพยากรได้แก่ธาตุทั้ง ๔ ขันธ์ทั้ง ๕ อายตนะภายนอกภายใน ๑๒ เอามาใช้เอามาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน พระธรรมพระวินัยจึงเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เราทุกคนได้เสียสละ เพื่อให้เราทุกคนได้ยกเลิกตัวยกเลิกตน
ปูชนียบุคคลคือบุคคลที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ถ้าเราไม่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ตัวตนนั้นถึงไม่ใช่ปูชนียบุคคล เราต้องรู้ต้องเข้าใจว่าพระธรรมพระวินัยเป็นหลักของกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ด้วยเหตุผลนี้ความรู้ถึงเป็นคู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ถ้ารู้แล้วไม่ปฏิบัติก็ย่อมเกิดความเสียหาย เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทยอย่างเดียวเช่นเดียวกัน
ด้วยเหตุผลนี้ปัจจุบันนี้เราต้องรับผิดชอบ ปัจจุบันนี้เราต้องตั้งใจ ความตั้งใจมั่นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก สำคัญเป็นอย่างยิ่งสำคัญจริง ๆ ผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ ภาชนะที่ใช้ได้นั้นต้องเป็นภาชนะที่ตั้งไว้ ภาชนะที่ล้มหรือภาชนะที่คว่ำย่อมเป็นภาชนะที่ใช้การใช้งานไม่ได้ ความตั้งใจมั่นในพระธรรมในพระวินัย ในกาลในเวลาในหน้าที่ถึงเป็นสิ่งที่สำคัญ
ใจของเราทุกคนต้องใจมั่นชอบ ความยึดมั่นถือมั่นในพระธรรมพระวินัยนี้จึงไม่ใช่นิติบุคคลไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เรายกเลิกตัวยกเลิกตน เราต้องรู้ต้องเข้าใจเรื่องความยึดมั่นถือมั่นและความไม่ยึดมั่นถือมั่น ความยึดมั่นถือมั่นในพระธรรมพระวินัยนี้เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ยกเลิกตัวตัวตน
อวิชชาความหลงที่เป็นตัวเป็นตนนั้นเรียกว่าสายมูสายโมหะ ตัวตนนั้นมันสายมูสายโมหะ สายมูสายตัวตนถ้ามีตัวมีตนอยู่บุคคลนั้นชื่อว่าเป็นผู้ที่ดำเนินชีวิตอยู่ในสายมู พระธรรมพระวินัยจึงเป็นเหตุเป็นปัจจัยมายกเลิกสายมูสายอวิชชาสายของความหลง
ด้วยเหตุผลนี้เราทุกคนต้องมายกเลิกสายมูสายหลง เพื่อให้พระธรรมพระวินัยได้ตทำงานติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
อย่างเราเรียนหนังสือเพื่อหวังผลประโยชน์ตอบแทนนี้เรียกว่าสายมูสายอวิชชาสายความหลง เราทำงานเพื่อหวังผลประโยชน์ตอบแทนนี้ก็คือสายมูสายอวิชชาสายความหลง นี้ไม่ใช่บริสุทธิคุณ การเรียนก็ต้องให้เป็นการเรียนเพื่อพระนิพพาน เพื่อยกเลิกตัวตน การทำงานก็เป็นไปเพื่อพระนิพพานเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน การเป็นข้าราชการนักการเมืองนักบวชก็เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน เพื่อสิ่งเหล่านั้นจะเป็นพระนิพพาน เพราะการทำหน้าที่นั้น ๆ จึงจะเป็นหน้าที่บริสุทธิคุณ หน้าที่นั้นจึงจะเป็นวิมุตติความหลุดพ้นอยู่ที่ปัจจุบัน
พระธรรมพระวินัยเป็นอาหารสำเร็จรูป เป็นบริสุทธิคุณ เราทุกคนจะไปเพิ่มไปตัดไปปรุงไปแต่งไม่ได้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้รู้เข้าใจว่าธรรมวินัยหน้าที่นั้นต้องเป็นหน้าที่บริสุทธิคุณ ไม่ใช่หน้าที่เพื่อเป็นตัวเป็นตน หน้าที่นั้นต้องเป็นบริสุทธิคุณ หน้าที่นั้นต้องยกเลิกระบบนายทุนระบบกรรมกร
พระธรรมพระวินัยนั้นจึงเป็นอาหารสำเร็จรูป ปัจจุบันนั้นมีเพียงวาระเดียว ไม่มีหลายวาระ ปัจจุบันเราต้องรู้ต้องเข้าใจ เหนื่อยให้พักผ่อน หายเหนื่อยให้ทำงาน นี้เป็นการอบรมบ่มอินทรีย์เพื่อความดีและปัญญา เพื่อเป็นปฏิปทาของเสขบุคคลบุคคลเอาความรู้คู่กับการประพฤติคู่กับการปฏิบัติ
วิมุตติหลุดพ้นของพระพุทธเจ้านั้นจึงอยู่ที่หน้าที่จึงอยู่ที่ปัจจุบัน วิมุตติความหลุดพ้นของพระอรหันต์นั้นถึงเป็นหน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน
อริยมรรคมีองค์ ๘ ที่เป็นกายวาจากิริยามารยาทอาชีพไม่มีความประมาท ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท ปัญญากับการปฏิบัติทำงานไปพร้อมกัน ไม่มีประมาท ไม่ตั้งอยู่ในความประมาท
มีหลายคนส่วนใหญ่มีความลังเลสงสัยว่าถ้าเราเอาอริยมรรคทางกายวาจากิริยามารยาทมาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติมาทำหน้าที่ ความเครียดของเรามันจะไม่เครียดเหรอ มีคำตอบอยู่ในตัวอยู่แล้ว ความเครียดนั้นไม่มี เพราะเรามีฉันทะมีความพอใจ มีปิติมีความสุขมีความสดชื่นรู้ตื่นเบิกบานในการทำหน้าที่ความเครียดทางกายทางใจของเรานั้นย่อมไม่มี
ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ ความทุกข์ความเครียดทางกายทางใจของผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติยกเลิกตัวตนนั้นย่อมไม่มี เราเรียนหนังสือเพื่อเสียสละยกเลิกตัวตนความเครียดไม่มี เราทำงานเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนความทุกข์ความเครียดไม่มี
พระพุทธเจ้าพระอรหันต์ผู้ยกเลิกตัวยกเลิกตนความเครียดทางกายทางใจนั้นไม่มี ถ้าเราเรียนเพื่อตัวเพื่อตนความเครียดความทุกข์นั้นมีแน่ เราทำงานเพื่อตัวเพื่อตนนั้นมีความทุกข์ความเครียดแน่
การทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ความเครียดความทุกข์นั้นไม่มี ผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตนนั้นความเครียดนั้นจะไม่มี ความทุกข์ความเครียดนั้นสาเหตุมาจากตัวจากตน ถ้าเรายกเลิกตัวยกเลิกตนแล้วความทุกข์ความเครียดมันจะมาจากไหน
เราเรียนเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนความเครียดนั้นย่อมไม่มี เราทำงานเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนความเครียดนั้นย่อมไม่มี
เรายกเลิกตัวยกเลิกตนบุคคลเช่นนี้ได้แก่ปูชนียบุคคล เรายกเลิกตัวยกเลิกตนบุคคลคนนั้นย่อมเป็นผู้เคารพตนเอง เราไม่ยกเลิกตัวยกเลิกตนเราจะเคารพตัวเองได้ไหม มีคำตอบอยู่ในตัวอยู่แล้วว่าไม่ได้ เพราะเรามีตัวมีตนเราก็เคารพตนเองไม่ได้ เพราะเราไม่ใช่ปูชนียบุคคล เรามีตัวมีตน
ปัจจุบันนั้นถึงเป็นสิ่งสำคัญ ปัจจุบันนี้เราต้องยกเลิกตัวตน ถ้าเราไม่ยกเลิกตัวตนเราก็เป็นตัวเป็นตน พระธรรมพระวินัยจึงเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ยกเลิกตัวยกเลิกตน
การยกเลิกตัวยกเลิกตนจึงเป็นวิมุตติความหลุดพ้นอยู่ที่ปัจจุบัน การยกเลิกตัวตนนี้จึงไม่มีความทุกข์จึงไม่มีความเครียด
ที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าคืนวันเพ็ญ ๑๕ ค่ำ ได้ทบทวนเหตุปัจจัยว่าการประพฤติการปฏิบัตินั้นต้องเอาภพชาติที่เป็นกายวาจากิริยามารยาทอาชีพอยู่ที่ปัจจุบัน ไม่ได้มีความคิดว่าพระนิพพานอยู่ในอนาคตกาลเบื้องหน้าโน้นเทอญ เพราะคิดอย่างนั้นมันแก้ปัญหาไม่ได้
เมื่อเรายังไม่พบญาณ, ได้แล่นท่องเที่ยวไปในสงสารเป็นอเนกชาติ แสวงหาอยู่ซึ่งนายช่างปลูกเรือน, คือตัณหาผู้สร้างภพ, การเกิดทุกคราวเป็นทุกข์ร่ำไป นี่แน่ะนายช่างปลูกเรือน, เรารู้จักเจ้าเสียแล้ว, เจ้าจะทำเรือนให้เราไม่ได้อีกต่อไป โครงเรือนทั้งหมดของเจ้าเราหักเสียแล้ว, ยอดเรือนเราก็รื้อเสียแล้ว จิตของเราถึงแล้วซึ่งสภาพที่อะไรปรุงแต่งไม่ได้อีกต่อไป, มันได้ถึงแล้วซึ่งความสิ้นไปแห่งตัณหา, คือถึงนิพพาน
การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเป็นอริยมรรค กายวาจากิริยามารยาทอาชีพเป็นผู้ปฏิบัติ ใจเป็นนายกายเป็นบ่าว การปฏิบัตินั้นจึงต้องอาศัยอริยมรรคทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อเป็นเหตุเป็นปัจจัยยกเลิกตัวยกเลิกตน
การยึดมั่นถือมั่นในความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติจึงเป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ
การทำหน้าที่เพื่อหน้าที่นั้นถึงยกเลิกขั้วบวกขั้วลบ พระธรรมพระวินัยนั้นจึงเป็นการยกเลิกตัวขั้วบวกขั้วลบ
ทางสายกลางจึงเป็นปัญญาบริสุทธิคุณ เป็นการพัฒนาวิทยาศาสตร์พัฒนาใจเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนเป็นบริสุทธิคุณ
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติพากันรู้พากันเข้าใจ พากันมีปิติมีความสุขมีความสดชื่นรู้ตื่นเบิกบานในการทำหน้าที่ เพราะวาระนั้นมีเพียงวาระเดียว เพื่อให้ปฏิปทาของผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติที่เป็นเสขบุคคลเพื่อให้การประพฤติการปฏิบัตินั้นติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
ด้วยเหตุผลนี้จึงได้ตรัสปัจฉิมโอวาทก่อนที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธ์ปรินิพพาน
พุทธประวัติ ตอน ปัจฉิมวาจา
ครั้งนั้น ภิกษุสงฆ์ได้มาประชุมพร้อมกันหมดแล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ประทานโอวาทแก่ภิกษุ สงฆ์ไว้อย่างนี้
1. เมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว อย่าพึงมีความคิดว่า ศาสดาไม่มีแล้ว เพราะธรรมและวินัยที่ตถาคตแสดงแล้ว บัญญัติไว้แล้ว ธรรมและวินัยนั้น จักเป็นศาสดาแทนพระองค์
2. การร้องเรียกกันด้วยคำว่า “ อาวุโส” ในตอนนี้เป็นการเสมอกันไปทั้งแก่และอ่อน ฉะนั้น ต่อไปนี้ ภิกษุผู้แก่กว่า พึงเรียกภิกษุผู้อ่อนกว่า ด้วยชื่อ ด้วยตระกูล หรือด้วยคำว่า “ อาวุโส” ส่วนภิกษุผู้อ่อนกว่า พึงเรียกภิกษุผู้แก่กว่าว่า “ ภันเต” หรือ “ อายัสมา”
3. ถ้าสงฆ์ปรารถนาจะถอนสิกขาบทเล็กน้อยบ้าง ในเวลาที่ตถาคตปรินิพพานแล้ว ก็อนุญาตให้สงฆ์ถอดถอนได้
4. ให้พระอานนท์ลงพรหมทัณฑ์แก่ฉันนภิกษุ ด้วยการไม่ให้คณะสงฆ์ว่ากล่าว ตักเตือน สั่งสอน และคบหาสมาคมด้วย
จากนั้น ประทานโอกาสให้ภิกษุสงฆ์ถามความข้องใจสงสัยในพระรัตนตรัย หรือแม้ในข้อปฏิบัติที่ยังสงสัยอยู่ แต่ปรากฏว่าไม่มีภิกษุรูปใดทูลถาม แม้พระพุทธองค์จะทรงตรัสถามถึง 3 ครั้ง พระพุทธองค์จึงตรัสว่า เพราะภิกษุที่ประชุมกันอยู่ 500 รูปนี้ อย่างน้อยก็เป็นพระโสดาบัน มีอันไม่ตกต่ำเป็นธรรมดา มีทางที่จะได้ตรัสรู้ต่อไปในภายภาคหน้า พระพุทธองค์ได้ตรัสต่อไป เป็นครั้งสุดท้ายว่า “ ภิกษุทั้งหลาย เราขอเตือนพวกเธอทั้งหลายว่า
” สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลาย จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด” พระโอวาทนี้จัดเป็นปัจฉิมโอวาท เป็นโอวาทสุดท้ายที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนแก่พุทธบริษัททั้ง 4
หลังจากนี้พระพุทธองค์ก็ไม่ได้ตรัสอะไรอีกเลย ทรงสงบนิ่งทำปรินิพพานบริกรรมด้วยอนุบุพพวิหารหรือสมาบัติทั้ง 9 โดยอนุโลมและปฏิโลมตามลำดับ เริ่มตั้งแต่ทรงเข้าปฐมฌาน ออกจากปฐมฌานแล้ว เข้าทุติยฌาน ออกจากทุติยฌานแล้ว เข้าตติยฌาน ออกจากตติยฌานแล้ว เข้าจตุตถฌาน ออกจากจตุตถฌานแล้ว ทรงเข้าอากาสานัญจายตนะ ออกจากอากาสานัญจายตนสมาบัติแล้ว เข้าวิญญาณัญจายตนะ ออกจากวิญญาณัญจายตนสมาบัติแล้ว เข้าอากิญจัญญายตนะ ออกจากอากิญจัญญายตนสมาบัติแล้ว เข้าเนวสัญญานาสัญญายตนะ ออกจากเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติแล้ว ทรงเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ
พระอานนท์ผู้นั่งเฝ้าดูอาการของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตลอดเวลา จึงถามถึงการปรินิพพานกับพระอนุรุทธะซึ่งนั่งอยู่ใกล้ๆ พระอนุรุทธะผู้มีตาทิพย์มองเห็นการปรินิพพานของพระพุทธองค์ตลอดมา ตอบว่า ยังไม่ได้ปรินิพพาน เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงออกจากสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติแล้ว เข้า เนวสัญญานาสัญญายตนะ ออกจากเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติแล้ว เข้าอากิญจัญญายตนะ ออกจากอากิญจัญญายตนสมาบัติแล้ว เข้าวิญญาณัญจายตนะ ออกจากวิญญาณัญจายตนสมาบัติแล้ว เข้าอากาสานัญจายตนะ ออกจากอากาสานัญจายตนสมาบัติแล้ว เข้าจตุตถฌาน ออกจากจตุตถฌานแล้ว เข้าตติยฌาน ออกจากตติยฌานแล้ว เข้าทุติยฌาน ออกจากทุติยฌานแล้ว เข้าปฐมฌาน ออกจากปฐมฌานแล้ว เข้าทุติยฌาน ออกจากทุติยฌานแล้ว เข้าตติยฌาน ออกจากตติยฌานแล้ว เข้าจตุตถฌาน ออกจากจตุตถฌานแล้ว ก็เสด็จปรินิพพาน
เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพานแล้ว ได้เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ สั่นสะเทือนเลื่อนลั่นสนั่นหวั่นไหว มหาสมุทรปั่นป่วนหวั่นไหว เกิดคลื่นเคลื่อนไปไม่มีหยุด พายุพัดกรรโชกกระหน่ำเกิดความขนพองสยองเกล้าน่าสะพรึงกลัวยิ่ง ทั้งกลองทิพย์ก็บันลือขึ้น
---------------------------------
โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม
เมตตาให้ไว้ในเช้าวันศุกร์ที่ ๙ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา