๒๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

 

วันนี้เป็นวันจันทร์ที่ ๒๖ เดือนตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

 

วันนี้เป็นวันออกพรรษาของศาสนาพุทธ ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๙

 

ศาสนาพุทธมีพุทธบริษัท ได้แก่ พระภิกษุ ภิกษุณี สามเณร สามเณรี อุบาสก อุบาสิกา

 

ฤดูกาลมี ๓ ฤดูกาล ได้แก่ ฤดูร้อน ฤดูฝน ฤดูหนาว ฤดูหนึ่งมีอยู่ ๔ เดือน

 

หน้าฝนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านไม่ให้สัญจรไปมา ให้อยู่จำพรรษา ๓ เดือน ให้อยู่ประพฤติอยู่ปฏิบัติอยู่ในวัดอยู่ในอาราม

 

วันเข้าพรรษา เริ่มตั้งแต่วันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 (หรือเดือน 8 หลัง ในปีอธิกมาส) และสิ้นสุดลงในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11

 

ออกพรรษาให้แสวงหาผ้าทำจีวรเพื่อหาด้ายเพื่อทอผ้าตัดเย็บย้อมสบง จีวร สังฆาฏิให้เวลาทำกาลจีวร  ๑ เดือน ตั้งแต่วันเพ็ญเดือน ๑๑ ถึงวันเพ็ญเดือน ๑๒ เป็นเดือนแห่งกาลจีวร อารามไหนมีพระภิกษุมากกว่า ๕ รูปขึ้นไปอารามนั้นได้รับสิทธิพิเศษรับผ้าเพื่อกรานเป็นผ้ากฐินเพื่อทอดกฐินประจำปี อารามไหนมีพระภิกษุไม่ครบ ๕ รูป อารามนั้นไม่มีสิทธิในการทอดกฐิน พระภิกษุไม่ครบ ๕ รูป อารามนั้น ๆ มีสิทธิพิเศษให้พุทธบริษัทได้พากันทอดผ้าป่าได้ การทอดผ้าป่านั้นไม่จำกัดกาลไม่จำกัดเวลา ทอดผ้าป่าได้ทุกกาลทุกเวลา

 

ปี พ.ศ.๒๕๖๙ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมารามมีการทอดกฐินสามัคคีประจำปีตรงกับวันที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๙ เวลา ๑๑ นาฬิกา  

 

ออกพรรษา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ภิกษุ ภิกษุณี สามเณร สามเณรีให้ทำการปวารณา ปวารณาได้แก่เผดียงสงฆ์ให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติที่อยู่ร่วมรวมกันจำพรรษา

 

การประพฤติการปฏิบัติของภิกษุ ภิกษุณี สามเณร สามเณรี อุบาสก อุบาสิกา จุดมุ่งหมายในการประพฤติการปฏิบัติเพื่อทุกคนนั้นมายกเลิกตัวยกเลิกตน มาเอาพระธรรมพระวินัยที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านทรงปฏิบัติไว้เอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่ เพื่อให้กายวาจากิริยามารยาทอาชีพให้หน้าที่นั้นมายกเลิกตัวยกเลิกตนให้หน้าที่นั้นเข้าถึงความบริสุทธิคุณทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพด้วยพระธรรมด้วยพระวินัย

 

การประพฤติการปฏิบัติของเรานั้นจึงเน้นไปยังบริสุทธิคุณเพื่อมายกเลิกตัวมายกเลิกตน เน้นที่ใจบริสุทธิคุณ ๒๐ พรรษาแรกแห่งการตรัสรู้ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านเน้นบริสุทธิคุณทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน หลัง ๒๐ พรรษาแห่งการตรัสรู้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านถึงวางหลักการพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่เพื่อเป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ

 

พุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ การประพฤติการปฏิบัตินั้นต้องเน้นบริสุทธิคุณ เน้นการยกเลิกตัวยกเลิกตน ใจของเราทุกคนนั้นเป็นนามธรรม ต้องอาศัยกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเป็นผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติผู้ทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน อาศัยพระธรรมพระวินัยเป็นเหตุเป็นปัจจัยในการทำหน้าที่

 

ด้วยเหตุผลนี้พุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ เราจะไปมีข้อแม้ใด ๆ ทั้งสิ้นนั้นไม่ได้ ถ้ามีข้อแม้แล้วก็ย่อมเกิดความเสียหาย ก็ย่อมเกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย

 

ปัจจุบันนั้นพุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ ปัจจุบันนั้นเป็นวาระแห่งชาติทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ ปัจจุบันนั้นเป็นวาระแห่งชาติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นพุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ ต้องเอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ ต้องไม่เอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางร่างกาย เอาวงจรในการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ ต้องเอาวินาทีต่อวินาที ถ้าเอานาทีต่อนาทีนั้นมันนานเกิน ต้องเอาวินาทีต่อวินาที ถ้าเราไปเอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางร่างกายคนเรากว่าจะตายนั้นมันนานเกินหลายสิบปี หรือผู้ที่มีอายุยืนกว่าจะตายใช้เวลานานเป็นร้อย ๆ ปี จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัตินั้นตั้งอยู่ในความประมาท

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงต้องเอาวงจรเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ เอาวินาทีต่อวินาที ผัสสะที่เกิดกับเราถ้าเราเอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจก็ย่อมเกิดขึ้นไม่ได้ ปัญหาที่เคยเป็นปัญหาก็จะกลายเป็นปัญญา วิกฤตนั้นก็จะเป็นโอกาส

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงไม่เลือกกาลเลือกเวลาไม่เลือกสถานที่ ที่ไหนเป็นปัจจุบันที่นั้นจึงเป็นสถานที่ประพฤติเป็นสถานที่ปฏิบัติ พุทธบริษัทต้องรู้ต้องเข้าใจ ต้องเอาวงจรในการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ ปฏิปทานั้นถึงจะติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ เอาอดีตประสบการณ์นั้นมายกเลิกตัวตน วางแผนอนาคตเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ปัจจุบันนี้ก็เป็นวาระแห่งชาติในการยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

พุทธบริษัทต้องรู้ต้องเข้าใจ ความเป็นพระอริยเจ้านั้นมีได้กับทุก ๆ คน ที่เรายกเลิกตัวยกเลิกตน พุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ ความเป็นพระอริยเจ้านั้นมีได้กับทุก ๆ คนที่เรายกเลิกตัวยกเลิกตน ด้วยเหตุผลนี้เราต้องรู้เข้าใจ การทำงานนั้นคือการต้องทำงานเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน การเรียนการศึกษานั้นเราเรียนเราศึกษาเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน เราเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นนักบวชพุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ เราต้องเอามาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

การยกเลิกตัวยกเลิกตนด้วยความรู้ความเข้าใจด้วยพระธรรมด้วยพระวินัยเพื่อเอาปัจจุบันคือกายวาจากิริยามารยาทอาชีพมาใช้มาปฏิบัติมาทำหน้าที่ ต้นเหตุนั้นอยู่ที่เรามีตัวมีตน เราต้องรู้เข้าใจว่าต้นเหตุนั้นมันคือตัวมันคือตน การเรียนการศึกษาการทำงานที่เป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นนักบวชนั้นพุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจ ต้องเอาหน้าที่นี้มาใช้มาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

สมมติสัจจะเราต้องรู้เข้าใจ ต้องเอาสมมติสัจจะนั้นมาใช้เอามาทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวเพื่อยกเลิกตน สมมตินั้นจึงจะเป็นบริสุทธิคุณ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเป็นหน้าที่ของเราเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเป็นการยกเลิกนิวรณ์ทั้ง ๕ ยกเลิกอคติทั้ง ๔ ธาตุขันธ์อายตนะจึงจะไม่ครอบงำจิตใจของพุทธบริษัทได้

 

ปัญญาสัมมาทิฏฐิความรู้ความเข้าใจเอามาใช้เอามาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเอาวินาทีต่อวินาทีเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนเพื่อวินาทีต่อวินาทีนั้นจะเป็นวินาทีต่อวินาทีที่บริสุทธิคุณ

 

ทานศีลสมาธิปัญญาจะเป็นหลักการที่หยุดสัญชาตญาณที่เป็นหลักการเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

พุทธบริษัทต้องพากันรู้พากันเข้าใจปัญหา จะได้เอาปัญหามาเป็นปัญญา เอาวิกฤตนั้นมาเป็นโอกาส การประพฤติการปฏิบัติจึงได้เอาวินาทีต่อวินาทีเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน วินาทีนั้นจะเป็นวินาทีที่เป็นบริสุทธิคุณ เราเน้นมาที่ตัวเรา มุ่งเป้ามาที่ตัวเรา เรามีทานเสมอกันก็เพราะว่าทานนั้นเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนเสมอกัน เพราะศีลนั้นเป็นการยกเลิกตัวตน เรามีสมาธิเสมอกันเพราะสมาธินั้นเป็นการยกเลิกตัวตน เรามีปัญญาเสมอกันเพราะปัญญานั้นเอามาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

เอาพระธรรมเอาพระวินัยเอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติมาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน เราทุกคนไม่รู้ไม่เข้าใจพากันเอาตัวเอาตนนำชีวิต การแก้ปัญหาเราต้องรู้เข้าใจ การแก้ปัญหาเราต้องมายกเลิกอัตตายกเลิกตัวตนปัญหานั้นถึงจะเป็นปัญญา วิกฤตนั้นถึงจะเป็นโอกาส

 

เราพากันคิดดูดี ๆ นะ พระพุทธเจ้านั้นไม่ได้ไปแก้ที่คนอื่นเลย พระพุทธเจ้าคือผู้ที่ทำหน้าที่ทำพุทธกิจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระอรหันต์ขีณาสพนั้นไม่ได้ไปแก้ที่คนอื่นเลย คือผู้ที่ทำหน้าผู้ที่ทำศาสนกิจของพระอรหันต์ขีณาสพเอง

 

การยกเลิกตัวตนด้วยทานศีลสมาธิปัญญานั้นจึงเป็นการทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ถ้าพระพุทธเจ้าไม่เสียสละทำหน้าที่ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระพุทธเจ้านั้นก็ไม่ใช่พระพุทธเจ้า ถ้าพระอรหันต์ขีณาสพไม่เสียสละทำหน้าที่ของพระอรหันต์ พระอรหันต์จะมีได้อย่างไร วิมุตติความหลุดพ้นนั้นจึงอยู่ที่รู้เข้าใจอยู่ที่ทำหน้าที่อยู่ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ผู้มีความสุขจากวิมุตติความหลุดก็ต้องเสียสละ ผู้มีปัญญามากก็ต้องเสียสละ วิมุตติความหลุดพ้นจึงเป็นหน้าที่ที่บริสุทธิ์ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

เราต้องรู้เราต้องเข้าใจเพื่อมาละสักกายทิฏฐิเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนด้วยทานศีลสมาธิและปัญญา เพื่อให้ปฏิปทาในการประพฤติการปฏิบัติได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ

 

การประพฤติการปฏิบัติจึงเป็นความรู้ความเข้าใจ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเป็นสิ่งที่ทันโลกทันสมัยทันกาลทันเวลา เป็นการพัฒนากายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อยกเลิกตัวตน เพื่อเข้าถึงความบริสุทธิคุณ

 

การดำเนินชีวิตของเรา เราทุกคนต้องมายกเลิกตัวยกเลิกตน เพราะตัวตนนั้นไม่ใช่บริสุทธิคุณ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเอาวินาทีต่อวินาทีทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ความเป็นพระอริยเจ้านั้นอยู่ที่รู้อยู่ที่เข้าใจอยู่ที่ประพฤติอยู่ที่ปฏิบัติอยู่ที่การยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นท่านแสดงอนุปุพพิกถา

 

อนุปุพพิกถา 5 คือ พระธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเรียงลำดับเนื้อหาจากเรื่องที่เข้าใจง่ายไปหาเรื่องที่ละเอียดลุ่มลึกลงไปโดยลำดับ เพื่อขัดเกลาจิตใจของคฤหัสถ์ (ผู้ครองเรือน) ให้มีความพร้อม ปราศจากความตระหนี่และนิวรณ์ ก่อนที่จะทรงแสดงธรรมชั้นสูงคือ อริยสัจ 4

ประกอบด้วย 5 หัวข้อตามลำดับ ดังนี้

  1. ทานกถา — ว่าด้วยเรื่องการให้ การเสียสละ การเผื่อแผ่แบ่งปัน และการช่วยเหลือผู้อื่น เพื่อลดความตระหนี่และความเห็นแก่ตัว
  2. สีลกถา — ว่าด้วยเรื่องศีล คือความประพฤติทางกายและวาจาที่เรียบร้อยดีงาม ไม่เบียดเบียนผู้อื่น เป็นการสร้างระเบียบวินัยในชีวิต
  3. สัคคกถา — ว่าด้วยเรื่องสวรรค์ กล่าวถึงความสุขความเจริญ และผลลัพธ์อันน่าปรารถนาที่ผู้ประพฤติทานและศีลจะพึงได้รับ
  4. กามาทีนวกถา — ว่าด้วยโทษของกาม ชี้ให้เห็นถึงความไม่เที่ยง ความบกพร่อง และภัยอันตรายของความใคร่หรือความสุขทางโลกที่ต้องพัวพัน
  5. เนกขัมมานิสังสกถา — ว่าด้วยอานิสงส์ (ประโยชน์และความสุขที่แท้จริง) ของการออกจากกาม หรือการบวช/การหลีกเร้นจากกิเลส เพื่อมุ่งสู่ความสงบและพระนิพพาน

 

พระนิพพานนั้นที่เป็นความรู้ความเข้าใจ เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิเป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติกับการทำหน้าที่ พุทธบริษัทต้องรู้เข้าใจถ้าไม่รู้ไม่เข้าใจจะไม่รู้หลักการในการประพฤติการปฏิบัติ

 

การทำงานจึงพร้อมกับการประพฤติการปฏิบัติธรรม การประพฤติการปฏิบัติธรรมจึงพร้อมกับการทำงาน การทำหน้าที่นั้นถึงเป็นปัญญาประดิษฐ์ ไม่ใช่นิติบุคคลตัวตนประดิษฐ์

 

พุทธบริษัทที่เป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นประชาชนต้องพากันรู้พากันเข้าใจเพื่อจะได้มุ่งเป้ามายังตัวเราผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติ เพราะงานนี้ไม่มีใครประพฤติไม่มีใครปฏิบัติให้เราได้ พระพุทธเจ้านั้นเป็นเพียงกัลยาณมิตร พระอรหันต์ขีณาสพนั้นเป็นเพียงกัลยาณมิตร

 

เรามาเอาความรู้ความเข้าใจ เอาความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติเพื่อเอาสมมติสัจจะเอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติเป็นกัลยาณมิตร เพื่อเราจะได้ทำหน้าที่ในการยกเลิกตัวยกเลิกตน ต้องเอาวงจรวินาทีต่อวินาทีในการยกเลิกตัวตน

 

ความเป็นพระอริยเจ้านั้นจึงเป็นได้กับเราทุก ๆ คน ไม่มีใครยกเว้น จะยกเว้นได้ก็มี ๒ จำพวก จำพวกหนึ่งก็ได้แก่ผู้ที่ตายแล้ว จำพวกที่ ๒ ได้แก่คนบ้า ๒ จำพวกนี้ปฏิบัติไม่ได้

 

เราต้องรู้ต้องเข้าใจว่าเราทุกคนทำได้ปฏิบัติได้ การประพฤติการปฏิบัตินั้นเราต้องรู้เข้าใจ ความคิดคำพูดการกระทำกิริยามารยาทนั้นมันเป็นความสำเร็จรูปของสมมตินั้น ๆ

 

เราทุกคนยกเลิกตัวตนก็เป็นทานศีลสมาธิปัญญาเพราะเรายกเลิกตัวตน เป็นความสำเร็จรูปอยู่ในตัวที่เป็นความรู้คู่กับการประพฤติคู่กับการปฏิบัติ

 

กุลบุตรมีการเรียนการศึกษาตั้งแต่อนุบาลจนจบปริญญาเอกทั้งในประเทศต่างประเทศได้มาบรรพชาอุปสมบท ออกพรรษาแล้วท่านต้องไปทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนเอาธรรมนำชีวิต ความเป็นพระอริยเจ้านั้นอยู่ที่ความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านตรัสว่าความเป็นพระอริยเจ้าของประชาชนนั้นเป็นได้ตั้งแต่พระโสดาบันไปถึงพระอนาคามี เพราะเหตุผลว่าประชาชนนั้นมีภาระมาก ดูแลญาติพี่น้องวงศ์ตระกูล ต้องเสียภาษีอากรเพื่อให้การบริหารประเทศนั้นเป็นไปได้เพื่อบำรุงพระศาสนา ผู้ที่จะบรรลุเป็นพระอรหันต์มีแต่เพศผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติที่บวชเป็นพระภิกษุถือเพศพรหมจรรย์ ประพฤติปฏิบัติให้ปฏิปทานั้นได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ ไม่มีปริโพธกังวลใด ๆ เพราะค่าใช้จ่ายนั้นได้รับการสนับสนุนจากข้าราชการนักการเมืองจากประชาชน บ้านไม่ได้เช่า ข้าวไม่ได้ซื้อ ทุกอย่างฟรีหมด มุ่งการประพฤติการปฏิบัติยกเลิกตัวตน เอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ฆราวาสผู้ครองเรือนต้องเสียภาษีอากรบำรุงพระศาสนา ทำธุรกิจหน้าที่การงาน เอาธุรกิจหน้าที่การงานนั้นมายกเลิกตัวยกเลิกตน 

 

กุลบุตรลูกหลานเมื่อลาสิกขาจากความเป็นพระภิกษุแล้ว ต้องไปต่อยอดในการเป็นพระอริยเจ้าอยู่ในเพศของฆราวาส เพราะการเป็นพระอริยเจ้านั้นเป็นพระอริยเจ้าได้ทั้งพระภิกษุเป็นได้ทั้งฆราวาสผู้ครองเรือน

 

ผู้ที่เป็นฆราวาสต้องรู้ต้องเข้าใจ ต้องเอาการทำงานทั้งกายวาจากิริยามารยาทเพื่อเอามาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติธรรม เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ที่ไหนเรารู้เข้าใจ เราทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนทุกอย่างนั้นก็ย่อมไม่มีปัญหา ปัญหาก็ย่อมกลายเป็นปัญญา วิกฤตนั้นก็ย่อมเป็นโอกาส

 

ความตั้งใจตั้งเจตนาที่ต้องเน้นบริสุทธิคุณ เอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ เอาวินาทีต่อวินาทีเพื่อให้ปฏิปทาที่ยกเลิกตัวยกเลิกตนนั้นได้ติดต่อต่อเนื่อง

 

กระบวนการของเหตุของปัจจัยในเรื่องของปฏิจจสมุปบาทเราต้องเอามาใช้เอามาทำหน้าที่เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนอยู่ที่ปัจจุบันเพื่อเอาปัญหานั้นมาเป็นปัญญา

 

วันเพ็ญ ๑๕ ค่ำในวันที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านทรงตรัสรู้ว่าความเป็นพระอริยเจ้านั้นอยู่ที่กระบวนการของเหตุของปัจจัย ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเอาวินาทีต่อวินาทีในการทำหน้าที่ในการประพฤติการปฏิบัติ

 

ปฏิจจสมุปบาท จึงแปลว่า อาศัยกันและกันเกิดขึ้นร่วมกัน หมายถึง ไม่มีสิ่งใดที่เกิดขึ้นโดยปราศจากสิ่งอื่น ทุกสิ่งต่างอิงอาศัยกันและกันเกิดขึ้นหรือปรากฎลักษณะขึ้น เช่น ฝน ย่อมเกิดขึ้นหรือแสดงลักษณะ จากเหตุปัจจัยหลายอย่างรวมกัน ทั้งการระเหยของน้ำ การแปรสภาพเมฆ การกระทบความเย็น จนควบแน่นจนตกลงมาเป็นฝน เป็นต้น จะเห็นได้ว่าฝนไม่ได้เกิดขึ้นเองลอย ๆ, ปฏิจจสมุปบาทเป็นชื่อพระธรรมหัวข้อหนึ่งในศาสนาพุทธ เรียกอีกอย่างว่า อิทัปปัจจยตา หรือ ปัจจยาการ เป็นหลักธรรมที่อธิบายถึงการเกิดขึ้นพร้อมแห่งธรรมทั้งหลายเพราะอาศัยกัน, การที่สิ่งทั้งหลายอาศัยกันจึงเกิดมีขึ้น เช่น ทุกข์เกิดขึ้นเพราะมีปัจจัย 12 เรื่องเกิดขึ้นสืบ ๆ เนื่องกันมาตามลำดับดังนี้ คือ

 

การเทศนาปฏิจจสมุปบาท ดังแสดงไปแล้วข้างต้น เรียกว่า อนุโลมเทศนา หรือเรียกว่าปฏิจสมุปบาทสายเกิด ซึ่งจะแสดงถึงกระบวนการเกิดทุกข์

 

หากแสดงย้อนกลับจากปลายมาหาต้น จากผลไปหาเหตุปัจจัย เช่น ชรามรณะเป็นต้น มีเพราะชาติเป็นปัจจัย ชาติมีเพราะภพเป็นปัจจัย ฯลฯ สังขารมีเพราะอวิชชาเป็นปัจจัย ดังนี้ เรียกว่า ปฏิโลมเทศนา หรือเรียกว่า ปฏิจจสมุปบาทสายดับ (นิโรธก็เรียก) ซึ่งจะแสดงถึงกระบวนการดับทุกข์

 

 องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านได้พิจารณาเรื่องปฏิจจสมุปบาท

 

ปฏิจจสมุปบาท แปลว่า อาศัยกันและกันเกิดขึ้นร่วมกัน หมายถึง ไม่มีสิ่งใดที่เกิดขึ้นโดยปราศจากสิ่งอื่น ทุกสิ่งต่างอิงอาศัยกันและกันเกิดขึ้นหรือปรากฎลักษณะขึ้น เช่น ฝน ย่อมเกิดขึ้นหรือแสดงลักษณะ จากเหตุปัจจัยหลายอย่างรวมกัน ทั้งการระเหยของน้ำ การแปรสภาพเมฆ การกระทบความเย็น จนควบแน่นจนตกลงมาเป็นฝน เป็นต้น จะเห็นได้ว่าฝนไม่ได้เกิดขึ้นเองลอย ๆ ปฏิจจสมุปบาทเป็นชื่อพระธรรมหัวข้อหนึ่งในศาสนาพุทธ เรียกอีกอย่างว่า อิทัปปัจจยตา หรือ ปัจจยาการ เป็นหลักธรรมที่อธิบายถึงการเกิดขึ้นพร้อมแห่งธรรมทั้งหลายเพราะอาศัยกัน การที่สิ่งทั้งหลายอาศัยกันจึงเกิดมีขึ้น เช่น ทุกข์เกิดขึ้นเพราะมีปัจจัย ๑๒ เรื่องเกิดขึ้นสืบ ๆ เนื่องกันมาตามลำดับดังนี้ คือ

 

การบรรยายพระธรรมเทศนาเรื่องปฏิจจสมุปบาท ดังแสดงไปแล้วข้างต้น เรียกว่า การบรรยายเรื่องเหตุเรื่องปัจจัย เพราะสิ่งนี้มีสิ่งต่อไปถึงมี ให้มองเห็นกระบวนการของวัฏฏสงสารในการเวียนว่ายตายเกิด ผู้ปฏิบัติธรรมทั้งหลายมีความจำเป็นที่จะต้องประพฤติปฏิบัติ มีความตั้งใจตั้งเจตนา เพราะเรื่องของการประพฤติการปฏิบัติมันเรื่องธรรมเรื่องปัจจุบันธรรม

 

อนุโลมเทศนา ได้แก่เราพิจารณาให้รู้เข้าใจ เราจะได้เข้าสู่กระบวนการในการประพฤติการปฏิบัติ พระธรรมพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่แปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์จึงเป็นหลักเหตุหลักผล เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เราก้าวไปด้วยอริยมรรคมีองค์ ๘ เราต้องรู้เรื่องปฏิจจสมุปบาทรู้กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท แสดงถึงเหตุแสดงถึงปัจจัยที่เป็นภาษาบาลีเรียกว่าปฏิจจสมุปบาท

ซึ่งจะแสดงถึงกระบวนการเกิดทุกข์ หากแสดงเริ่มมาจากยอดปลายมากิ่งสาขาลงมาหาต้นมาถึงรากถึงโคน เพื่อเราจะได้รู้เข้าใจในกระบวนการของเหตุของปัจจัยที่กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท อย่างเราจะละสักกายทิฏฐิ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านก็ให้หลักการเพื่อละสักกายทิฏฐิด้วยการรู้กระบวนการของปฏิจจุสมุปบาทเพื่อเอาธรรมนำชีวิต เป็นกระบวนการของปฏิจจสมุปบาท เป็นคุณธรรมของผู้ดี ศีลสมาธิปัญญา กายวาจากิริยามารยาทอาชีพนี้ที่เป็นทางสายกลาง เป็นความสงบและปัญญานี้ ที่เป็นธรรมที่มีอุปการะมาก เราทุกคนก็ต้องมีความสงบเป็นพื้นฐาน มีปัญญาเป็นพื้นฐาน เพราะความสงบมันจะมาลงที่ความพอเพียงเพียงพอ มันจะพอดี ไม่มากเกินไปไม่น้อยเกินไป รู้เรื่องหลักการในกระบวนการของปฏิจจสมุปบาท ปริยัติกับปฏิบัติถึงไปพร้อม ๆ กันให้เราทุกคนเข้าใจอย่างนี้นะ ถ้าเราไม่เข้าใจ เรามีปัญญาไม่มีการประพฤติการปฏิบัติมันดับทุกข์ไม่ได้นะ ความรู้กับการประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงจะเป็นศีลเป็นสมาธิเป็นปัญญา เป็นอนัตตาไม่ใช่นิติบุคคลตัวตน เราต้องรู้กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เข้าใจในหลักการอุดมการณ์อุดมธรรมนะ

 

---------------------------------

 

โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม

เมตตาให้ไว้ในเช้าวันจันทร์ที่ ๒๖ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา

 

รายการล่าสุดที่คุณดู
Visitors: 156,131