๒๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
พสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศได้มาร่วมรวมกันประพฤติปฏิบัติธรรมเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยความโทมนัสและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ได้ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยและชาวโลกตลอดระยะเวลาที่ยาวนาน พระองค์ทรงเป็นดั่งแม่แห่งแผ่นดิน ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระปรีชาสามารถ ทรงอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญา และพระราชหฤทัยในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เคียงคู่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อธำรงไว้ซึ่งความผาสุกและความมั่นคงแห่งชาติไทย เราประชาชนชาวไทยต้องร่วมใจสมัครสมานสามัคคีทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เพื่ออุทิศบุญกุศลน้อมเกล้าถวาย เพื่อเสด็จสู่สวรรคาลัย เข้าสู่สวรรค์มรรคผลพระนิพพาน
วันนี้เป็นวันเสาร์ที่ ๒๘ เดือนมีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
วันเสาร์วันอาทิตย์เป็นวันหยุดข้าราชการรัฐวิสาหกิจ วันจันทร์อังคารพุธพฤหัสศุกร์เป็นวันทำงานของข้าราชการรัฐวิสาหกิจ นี้เป็นหลักการของหมู่มวลมนุษย์เพื่อเอาทางสายกลางนำชีวิต พัฒนาจิตใจกับวัตถุไปพร้อม ๆ กัน
มนุษย์เราต้องรู้ต้องเข้าใจ ต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ความเห็นที่ถูกต้อง ความเข้าใจที่ถูกต้อง ปฏิบัติให้ถูกต้อง ปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน ปัจจุบันเป็นเหตุเป็นปัจจัย อดีตก็มารวมกันอยู่ที่ปัจจุบัน อนาคตที่จะไปข้างหน้าก็ไปจากปัจจุบัน ปัจจุบันถึงเป็นวาระสำคัญของการประพฤติของการปฏิบัติ
เราทุกคนพากันมารู้มาเข้าใจในเรื่องกรรม ในเรื่องกฎแห่งกรรม และเรื่องผลของกรรม มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติในการทำหน้าที่ เน้นลงที่ใจของเราทุก ๆ คน เพราะเหตุผลว่าใจของเรานี้เป็นปัจจุบัน
ปัจจุบันนี้มีเพียงตำแหน่งเดียว อย่างตำแหน่งยืนนี้ก็ตำแหน่งเดียว ตำแหน่งเดินก็มีเพียงตำแหน่งเดียว ตำแหน่งนั่งก็มีเพียงตำแหน่งเดียว ตำแหน่งนอนก็มีเพียงตำแหน่งเดียว กิริยามารยาทอาชีพนี้ก็มีเพียงตำแหน่งเดียว ปัจจุบันถึงเป็นวาระสำคัญ ปัจจุบันนี้เป็นพื้นเป็นฐานของอนาคต ความรู้ถึงเป็นคู่กับการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน
ด้วยเหตุผลนี้ เราทุกคนถึงต้องพากันตั้งใจตั้งเจตนา ภาชนะใดที่ใช้งานได้ ภาชนะนั้นต้องตั้งไว้ ภาชนะที่ล้มเป็นภาชนะที่ใช้งานไม่ได้ ภาชนะที่คว่ำเป็นภาชนะที่ใช้งานไม่ได้
ใจของเราทุกคนต้องเป็นหนึ่ง เป็นเอกัคคตา ยกเลิกความปรุงแต่ง ความปรุงแต่งนั้นเป็นขั้วบวกขั้วลบ เป็นความไม่สงบ เป็นสงคราม
เราทุกคนต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นถูกต้อง มีความเข้าใจถูกต้อง พากันปฏิบัติให้ถูกต้อง เพราะปัจจุบันนี้เป็นวาระสำคัญ เป็นความสำคัญของชาติ ศาสน์ กษัตริย์
เราทุกคนมารู้มาเข้าใจ พากันมายกเลิกตัวยกเลิกตน ตัวตนนั้นเป็นสัญชาตญาณที่มีความยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นเราเป็นคนอื่น ตัวตนนั้นเป็นขั้วบวกขั้วลบ ตัวตนนั้นคือความไม่จบ ตัวตนนั้นคือสงคราม
ปัญญาสัมมาทิฏฐิเป็นสิ่งที่สำคัญ ปัญญาสัมมาทิฏฐิ ความเห็นถูกต้อง ความเข้าใจถูกต้อง มนุษย์เราเกิดมาถึงต้องมีการเรียนการศึกษาเพื่อเอาปัญญานำชีวิต
ความรู้ความเข้าใจจะไม่ไปตามผัสสะ จะไม่ไปตามสิ่งแวดล้อม สิ่งทั้งหลายทั้งปวงนั้นจะได้จบลงที่ปัจจุบัน จบลงที่ผัสสะ เอาปัญหานั้นมาเป็นปัญญา เอาปัญญามามีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
ความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติจะเป็นพระนิพพานชั่วขณะ ๆ จนกว่าพระนิพพานนั้นจะสมบูรณ์ อาศัยความรู้ความเข้าใจ ความรู้ความเข้าใจนี้จะเป็นอริยมรรคทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ จะเป็นธรรมเป็นปัจจุบันธรรม ความรู้ความเข้าใจนี้จะยกเลิกตัวตน เป็นทานศีลสมาธิภาวนา เป็นการทำความดีเพื่อความดี ไม่ใช่ทำความดีเพื่อต้องการเป็นคนดี ทำความดีเพื่อความดีนั้นไม่มีความปรุงแต่ง ทำความดีเพื่อต้องการเป็นคนดีนั้นเป็นการปรุงแต่ง
การประพฤติการปฏิบัติ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติถึงต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ปัญญาสัมมาทิฏฐินี้มีความหมายที่เรียกว่าปัญญาชน ปัญญาชนนี้หมายถึงปัญญาที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน ไม่มีเขาไม่มีเรา เป็นปัญญาบริสุทธิคุณ ยกเลิกสัญชาตญาณที่เป็นนิติบุคคลตัวตน ใจของเราทุก ๆ คนไม่มีใครรู้ว่าเราคิดเรานึกเราปรุงแต่งอะไร แต่เราทุกคนรู้ในใจว่า เราคิดอะไร เรานึกอะไร ปรุงแต่งอะไร
การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงเน้นที่บริสุทธิคุณ การประพฤติการปฏิบัติถึงเน้นเรื่องบริสุทธิคุณ การประพฤติการปฏิบัตินี้ถึงเป็นยกเลิกทุจริต ทุจริตคือความเสียหาย ทุจริตนี้เป็นการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
ผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจ กายวาจากิริยามารยาทนั้นเป็นเพียงอุปกรณ์ของใจเท่านั้น การทำความดีการทำหน้าที่ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามีปัญญาสัมมาทิฏฐิ
ปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นความรู้ความเข้าใจ เป็นการทำงานเพื่องาน เป็นการทำหน้าที่เพื่อหน้าที่
ฉันทะที่เกิดจากความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ
ความสุขกับความสงบนั้นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เรามีความสุขก็มีความสงบ เรามีความสงบก็มีความสุข
ความรู้ความเข้าใจนี้จะเป็นพระนิพพาน พระนิพพานอยู่ไม่ไกลไม่ไกล อยู่ที่รู้เข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน พระนิพพานนั้นไม่ได้อยู่ที่ชาติหน้า
มีผู้ไปทูลถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าตายแล้วเกิดหรือว่าตายแล้วสูญ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านเมตตาตรัสว่า เรื่องตายแล้วเกิดหรือว่าตายแล้วสูญนี้มันขึ้นอยู่ที่เหตุที่ปัจจัย ขึ้นอยู่ที่เงื่อนไข
เราต้องพากันรู้พากันเข้าใจ ให้เอาปัจจุบันเป็นวาระสำคัญของการประพฤติการปฏิบัติ เพราะปัจจุบันเป็นพื้นเป็นฐานของอนาคต
เราต้องรู้เข้าใจเรื่องเหตุเรื่องปัจจัย ในเรื่องกรรม เรื่องกฎแห่งกรรม เรื่องผลของกรรม ทุกอย่างเป็นกรรมลิขิต
เมื่อเรารู้เข้าใจ เรามีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นก็จะเข้าถึงพระนิพพานอยู่ปัจจุบัน ไม่ต้องรอชาติหน้า เป็นประโยชน์เดี๋ยวนี้ เป็นพื้นฐานของอนาคต เป็นความสุข เป็นความสงบ เป็นสันติภาพ เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ ปัญญาสัมมาทิฏฐินี้เรียกว่าปัญญาชน ปัญญาที่รู้เข้าใจยกเลิกตัวยกเลิกตนมีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ อย่างนี้เรียกว่าปัญญาชน
ความรู้ความเข้าใจนี้จะเป็นอริยมรรคทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพมาลงที่ใจ ใจที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ที่เป็นปัญญาชน
การฝึกใจปฏิบัติใจต้องอาศัยการฝึกกาย การฝึกใจ ใจของเราทุกคนนั้นเป็นนามธรรม หลักการของการประพฤติการปฏิบัติต้องปฏิบัติที่กายที่วาจาที่กิริยามารยาทปฏิบัติที่อาชีพ ใจของเรายังไม่สงบก็ให้กายของเราสงบ ให้วาจาสงบ ให้กิริยามารยาทสงบ ให้อาชีพของเราสงบ เรามีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ เป็นการทำความดีเพื่อความดี การประพฤติการปฏิบัติอย่างนี้ก็จะเป็นพระนิพพานไปเป็นชั่วขณะ ๆ
ปัญญาสัมมาทิฏฐิ ความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง มีความตั้งใจมั่น ไม่ไปตามผัสสะ ไม่ไปตามสิ่งแวดล้อม ไม่ไปตามธาตุตามขันธ์ ไม่ให้ธาตุให้ขันธ์ให้อายตนะครอบงำจิตใจของเรา เอาปัญหาที่เกิดขึ้นจากธาตุจากขันธ์จากอายตนะมาเป็นปัญญา เอาปัญญานั้นมามีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อให้การประพฤติการปฏิบัตินั้นได้ติดต่อต่อเนื่องเหมือนสายน้ำที่น้ำไหล น้ำไหลสู่ลำห้วย สู่ทะเล สู่มหาสมุทร น้ำไหลนั้นคือไหลติดต่อต่อเนื่องเป็นสายน้ำ การประพฤติการปฏิบัติที่เกิดจากความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติให้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ สายน้ำไหลนั้นไม่ใช่น้ำหยด น้ำหยดนั้นจะหยดลงมาทีละหยด ๆ ขาดขั้นขาดตอนไม่ใช่สายน้ำ การประพฤติการปฏิบัตินั้นต้องประพฤติปฏิบัติให้เป็นดั่งสายน้ำ
เราทุกคนต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เพื่อสิ่งทั้งหลายทั้งปวงนั้นจะจบลงที่ผัสสะ จบลงที่ปัจจุบัน การประพฤติการปฏิบัติต้องปฏิบัติเหมือนสายน้ำ
ความไม่รู้ไม่เข้าใจ คิดว่าการประพฤติการปฏิบัตินั้นถ้าปฏิบัติติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ เราก็จะมีความสุขเราก็จะมีความเครียด
การประพฤติการปฏิบัติที่เกิดจากความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจะไม่มีความเครียด
ความสุขนั้นไม่มีความเครียด จะเป็นความสุขระดับมนุษย์ ระดับเทวดา ระดับพระพรหม สูงขึ้นไประดับพระอริยเจ้า พระอรหันต์ขีณาสพ ความเครียดนั้นจะไม่มี
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ การประพฤติการปฏิบัติธรรมนั้นจะไม่มีความเครียด การประพฤติการปฏิบัติที่เกิดจากปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติจะเป็นออกซิเจน เป็นการถ่ายเทของเสียของปฏิกูลถ่ายเทคาร์บอนไดออกไซด์ออกไป การประพฤติการปฏิบัตินั้นจะไม่มีความเครียด จะเป็นการเข้าถึงความพอเพียงเพียงพอ เข้าถึงเศรษฐกิจพอเพียงเพียงพอที่เป็นคติธรรมที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาภูมิพลอดุลยเดชที่ท่านตรัสไว้ เป็นความรู้ความเข้าใจ เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ
เป็นความรู้ความเข้าใจ ไม่เอาความปรุงแต่งนำชีวิต มีความเห็นถูกต้องเข้าใจถูกต้อง อยากได้มากมันก็ไม่มาก อยากให้น้อยมันก็ไม่น้อย เป็นความรู้ความเข้าใจ เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นความสงบเป็นความเคารพในสิทธิเสรีภาพตามความเป็นจริง ไม่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพ
ความรู้ความเข้านี้จะยกเลิกความปรุงแต่ง เพราะความปรุงแต่งนั้นคือสงคราม สงครามในตัวของสงครามเอง สงครามในประเทศ สงครามต่างประเทศ สงครามโลก
ปัญญาสัมมาทิฏฐิกับการประพฤติการปฏิบัติเป็นการดำเนินชีวิตทางสายกลางระหว่างทางวิทยาศาสตร์กับทางจิตใจ
การปกครองตน ปกครองผู้อื่นถึงต้องเอาหลักของธรรมนูญ ธรรมนูญนี้ไม่ใช่ประชาธิปไตย ธรรมนูญนี้ไม่ใช่สังคมนิยม ธรรมนูญนี้คือทางสายกลางระหว่างวิทยาศาสตร์กับจิตใจ ธรรมนูญนี้เป็นการทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำความดีเพื่อความอยากความต้องการ
การเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นบวชนี้ต้องเอาธรรมนูญนำชีวิต ต้องยกเลิกตัวตน ถ้าเอาตัวเอาตนนำชีวิตการประพฤติการปฏิบัตินั้นไม่ใช่ธรรมนูญ เพื่อยังมีตัวมีตน
ธรรมนูญนี้ให้รู้เข้าใจ ธรรมนูญนั้นเป็นหลักการที่จะเลิกตัวยกเลิกตน ยกเลิกความยึดมั่นถือมั่นที่เป็นนิติบุคคลตัวตน ธรรมนูญนั้นเป็นความดับไม่เหลือแห่งตัวตน
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามองเห็นสมมติสัจจะนี้เป็นสิ่งที่สำคัญ สมมติสัจจะที่ชี้ให้เห็นในวัฏฏสงสาร หยุดวัฏฏสงสาร ชี้ให้เราเห็นด้วยปัญญาสัมมาทิฏฐิ
สมมติสัจจะนั้นเป็นนิติบัญญัติ เพื่อให้เอาปัญญาบริสุทธิคุณนำชีวิต เพื่อเป็นหลักการในการยกเลิกตัวยกเลิกตน เพราะตัวตนนั้นคือความไม่สงบ ตัวตนนั้นมีแต่ทุกข์เกิดขึ้น ทุกข์ตั้งอยู่ ทุกข์ดับไป ทุกข์ใหม่เกิดขึ้นมา
สมมติสัจจะนั้นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติทั้งหลายต้องรู้เข้าใจ ต้องพากันมาตั้งใจตั้งเจตนา มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติในการทำหน้าที่
ปัจจุบันเป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ ผู้ที่ทำหน้าที่ผู้ปฏิบัติทั้งหลายจะมองข้ามสมมติสัจจะ จะมองข้ามปัจจุบันไปไม่ได้
ความเคารพนั้นคือความสงบ ความเคารพในนิติบัญญัติ ความเคารพในธรรมนูญ เพราะทุกอย่างนั้นคือกรรมคือกฎแห่งกรรมคือผลของกรรมเป็นกรรมลิขิต ความเคารพนั้นจะเป็นสาเหตุเป็นปัจจัยให้เกิดความสงบ
ที่พระอานนท์ได้เรียนถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า เมื่อพระบรมศาสดาเสด็จดับขันธ์สู่มหาปรินิพพานแล้วจะเอาใครเป็นตัวแทน เป็นหลักของการประพฤติการปฏิบัติ
อานนท์ ! ความคิดอาจมีแก่พวกเธออย่างนี้ว่า “ธรรมวินัยของพวกเรามีพระศาสดา ล่วงลับไปเสียแล้ว พวกเราไม่มีพระศาสดา” ดังนี้.
อานนท์ ! พวกเธออย่าคิดอย่างนั้น.
อานนท์ ! ธรรมก็ดี วินัยก็ดี ที่เราแสดงแล้ว บัญญัติแล้ว แก่พวกเธอทั้งหลาย ธรรมวินัยนั้น จักเป็นศาสดาของพวกเธอทั้งหลายโดยกาลล่วงไปแห่งเรา
อานนท์ ! ในกาลบัดนี้ก็ดี ในกาลล่วงไปแห่งเราก็ดี ใครก็ตามจักต้องมีตน เป็นประทีป มีตนเป็นสรณะ ไม่เอาสิ่งอื่นเป็นสรณะ;
มีธรรมเป็นประทีป มีธรรม เป็นสรณะ ไม่เอาสิ่งอื่น เป็นสรณะ เป็นอยู่
อานนท์! ภิกษุพวกใดเป็นผู้ใคร่ ในสิกขา, ภิกษุพวกนั้นจักเป็นผู้อยู่ใน สถานะอันเลิศที่สุดแล
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านตรัสกับพระอานนท์ว่า อานนท์ต้องรู้เข้าใจว่าพระธรรมพระวินัยที่เป็นสมมติสัจจะ ต้องเอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติ ความเคารพกับความสงบนั้นมันคืออันหนึ่งอันเดียวกัน
ความเคารพก็จะเป็นสาเหตุให้เรายกเลิกตัวยกเลิกตน ยกเลิกสัญชาตญาณ
ด้วยเหตุผลนี้ ผู้ที่มีปัญญามาก ๆ ก็ต้องมีความสงบมาก ๆ ผู้มีความสงบมาก ๆ ก็ต้องเสียสละมาก ๆ
ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เรามีความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง เอาพระธรรมพระวินัย ข้อวัตรกิจวัตร ยกเลิกตัวยกเลิกตน มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ เพราะความสุขอย่างนี้เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ
สำคัญอยู่ที่ตั้งใจตั้งเจตนาดั่งภาชนะที่หงายไว้
ด้วยเหตุผลนี้ ผู้ประพฤติปฏิบัติถึงยกเลิกตัวตน อย่าไปหมกมุ่นในกาม อย่าไปตรึกในกาม อย่าไปหมกมุ่นในพยาบาท ตรึกในพยาบาท เพื่อให้เข้าถึงบริสุทธิคุณ
ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้ก็จะเป็นพระนิพพานไปชั่วขณะ ๆ เป็นการอบรมบ่มอินทรีย์เอาความดีและปัญญาก้าวไปเป็นปัญญาชน ปัญญาชนคือปัญญาบริสุทธิคุณ ถ้าปัญญาที่เป็นตัวเป็นตนนั้นไม่ใช่ปัญญาชน
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า เราต้องเข้าใจปัญหา ว่าพระธรรมพระวินัยที่เป็นสมมติสัจจะนี้เป็นอุปกรณ์ของการประพฤติการปฏิบัติ เรามีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติความทุกข์นั้นย่อมไม่มี ความเครียดนั้นย่อมไม่มี เพราะเป็นความดีที่ประกอบด้วยปัญญา
การประพฤติการปฏิบัตินั้นใช้หลักการเดียวกันหมด มนุษย์เราปัจจุบันอยู่ในโลกนี้แปดพันกว่าล้านคน มีประเทศน้อยใหญ่อยู่ ๑๙๕ ประเทศ ใช้หลักการเดียวกันนี้หมด ทุกชาติทุกศาสนานั้นใช้หลักการเดียวกันหมด มีความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นก็จะเป็นพระนิพพานไปเป็นชั่วขณะ ๆ
ความเป็นพระนั้นอยู่ที่รู้อยู่ที่เข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ความเป็นพระโสดาบันพระสกิทาคามีพระอรหันต์เป็นความรู้ความเข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ความเป็นพระนั้นเป็นได้อย่างนี้
ความเป็นพระนั้นไม่ได้อยู่ที่ศาสนาใดศาสนาหนึ่ง เป็นความรู้ความเข้าใจมีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
ด้วยเหตุผลนี้ ทุกคนต้องรู้ต้องเข้าใจในความเป็นพระ ในความเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองต้องพากันรู้พากันเข้าใจ ถ้าไม่รู้ไม่เข้าใจ ไม่มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ เราจะเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นพระนั้นไม่ได้ เพราะเหตุผลว่าพระนั้นคือผู้รู้ผู้เข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
สมมติสัจจะนั้นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญ เค้าแต่งตั้งให้เราเป็นอะไร ให้เข้าใจว่าสมมติสัจจะนั้นเป็นสิ่งสำคัญ เค้าแต่งตั้งให้เราเป็นข้าราชการ เค้าแต่งตั้งให้เราเป็นนักการเมือง เค้าแต่งตั้งให้เราเป็นนักบวช นี้เป็นตำแหน่งที่สำคัญ เป็นตำแหน่งที่เราต้องมายกเลิกตัวตน เพื่อเอาธรรมนำชีวิต เอาธรรมนูญนำชีวิต มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นก็จะเป็นพระนิพพานไปเป็นชั่วขณะ ๆ
การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงไม่ได้แยกงานออกจากใจ ไม่ได้ใจออกจากงาน ๒ อย่างนี้ต้องไปพร้อม ๆ กัน ความรู้ความเข้าใจนี้เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นปัญญาบริสุทธิคุณหรือว่าเป็นปัญญาชน
ปัญญาชนนี้เป็นการทำงานเพื่องาน เราได้รับสมมติแต่งตั้งอะไรก็มีความสุขในการทำหน้าที่ ยกเลิกตัวตน ถ้าไม่ยกเลิกตัวตนนั้นไม่ใช่ธรรมนูญ ไม่ใช่รัฐธรรมนูญ การยกเลิกตัวตนนั้นมีคุณมีประโยชน์มาก เป็นประโยชน์ของตัวเราเองและเป็นประโยชน์ของผู้อื่น นี้คือการประพฤติการปฏิบัติของข้าราชการนักการเมืองของนักบวช
ผู้ที่แก่เรียนทั้งหลายต้องพากันรู้พากันเข้าใจ จะได้เอายศเอาตำแหน่งเอาหน้าที่ไปทำหน้าที่ไปใช้ไปประพฤติไปปฏิบัติไปยกเลิกตัวตน
เราคิดในแง่มุมที่เกิดปัญญา องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าคือผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน พระเยซูคือผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน พระนบีมูฮัมหมัดคือผู้ที่ยกเลิกตัวตน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาภูมิพลอดุลยเดชคือผู้ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน
ผู้แก่เรียนทั้งหลายต้องรู้เข้าใจ สมมติสัจจะที่เราได้รับการแต่งตั้ง เราเอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติยกเลิกตัวยกเลิกตน
เราต้องรู้ต้องเข้าใจ ถ้าไม่รู้ไม่เข้าใจก็จะเกิดความเสียหาย ก็จะเกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึกสตง.สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
ความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน ปัจจุบันถ้าเรามีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติต่อสมมติสัจจะ ความสุขก็จะมีกับเราทุกหนทุกแห่ง ความสงบก็จะมีกับเราทุกหนทุกแห่งที่เรารู้เข้าใจ เรามีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้จะเข้าถึงความว่างจากสิ่งที่มีอยู่ ไม่ใช่ว่างจากสิ่งที่ไม่มี ว่างจากสิ่งที่ไม่มีนั้นจะมีประโยชน์อะไร อย่างเช่นคนตายแล้วนี้จะมีประโยชน์ คนไม่มีตาหูจมูกลิ้นกายใจนี้จะมีประโยชน์อะไร
ปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นความรู้ความเข้าใจ เป็นความว่างจากสิ่งที่มีอยู่ ทำความดีเพื่อความดี มีความสุขในการทำความดีนี้เป็นความว่างจากสิ่งที่มีอยู่ นี้เป็นพระนิพพานไปเป็นชั่วขณะ ๆ เรามีความรู้เข้าใจมีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ผู้ประพฤติปฏิบัตินั้นก็จะสัมผัสกับพระนิพพานได้ด้วยตนเอง
ผู้แก่เรียนทั้งหลายต้องรู้เข้าใจ ต้องมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ต้องมีความเข้าใจว่า เมื่อเรามีตารูปนั้นถึงมี ถ้าเราไม่มีตารูปนั้นจะมีได้อย่างไร ถ้าเรามีหูเสียงนั้นถึงมี ถ้าเราไม่มีหูเสียงนั้นจะมีได้อย่างไร ถ้าเรามีจมูกกลิ่นนั้นถึงมี ถ้าไม่มีจมูกกลิ่นนั้นจะมีได้อย่างไร ถ้าเรามีลิ้นรสถึงมี ถ้าเราไม่มีลิ้นรสจะมีได้อย่างไร เรามีกายถึงมีผัสสะ ถ้าเราไม่มีกายเราจะมีผัสสะได้อย่างไร ถ้าเรามีใจถึงมีความรู้สึกนึกคิด ถ้าเราไม่มีใจก็เราจะมีความรู้สึกนึกคิดได้อย่างไร
ปัญญาสัมมาทิฏฐิ ความรู้ความเข้าใจ ความรู้ความเข้าใจจะเป็นสาเหตุว่างจากสิ่งที่มีอยู่ เรารู้เข้าใจได้มองเห็น ๒ อย่าง มองเห็นภายนอกภายใน ได้มองเห็นกรรมเก่าและกรรมใหม่ เราต้องรู้เข้าใจ กรรมเก่าและกรรมใหม่นั้นมันจะเป็นจิ๊กซอว์ที่ติดต่อต่อเนื่องเป็นสายน้ำ เป็นวัฏฏสงสาร เป็นการเวียนว่ายตายเกิด
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจ เราจะได้เข้าถึงความว่างจากสิ่งที่มีอยู่ สิ่งทั้งหลายทั้งปวงจะได้หยุดลงที่ปัจจุบัน จบลงที่ผัสสะ เพื่อให้ปัญญาสัมมาทิฏฐิพร้อมกับการประพฤติการปฏิบัติได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
การทำอะไรนั้นต้องทำติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ การพัฒนาใจกับพัฒนาปัญญานี้ต้องใช้เวลา ๓ อาทิตย์ขึ้นไป ผลวิจัยออกมาถึงจะได้ผลเห็นผล รูปธรรมก็จะได้ผลเห็นผลนามธรรมก็จะได้ผลเห็นผล
ความรู้กับการประพฤติการปฏิบัติถึงต้องปฏิบัติติดต่อต่อเนื่อง
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ การประพฤติการปฏิบัตินั้นต้องมีความรู้ความเข้าใจเพื่อให้การปฏิบัติติดต่อต่อเนื่องเหมือนดั่งสายน้ำ
สมมติสัจจะเป็นสิ่งที่สำคัญ สมมติสัจจะนั้นต้องเอามาใช้ที่ปัจจุบัน มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ถึงจะแก้ปัญหาได้
การบริหารตนบริหารคนอื่นถึงต้องยกเลิกตัวยกเลิกตน การยกเลิกตัวยกเลิกตนถึงเป็นบริสุทธิคุณเมื่อปฏิปทามันติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
ผู้ที่เกิดมาทุก ๆ คนไม่มีใครยกเว้น ต้องเอาธรรมนูญนำชีวิต มีปัญญาสัมมาทิฏฐิ ยกเลิกตัวตนเอาธรรมนูญนำชีวิต
ทุก ๆ คนพากันมาเน้นที่ตัวเรา เน้นที่ความตั้งใจตั้งเจตนา มีความสุขในการทำหน้าที่ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
ทำหน้าที่ของสมมติสัจจะ มีความสุขในการปฏิบัติต่อสมมติสัจจะ ไม่มองข้ามปัจจุบัน ความเคารพจะเป็นสาเหตุให้เกิดความสงบ ความเคารพนั้นจะเป็นสาเหตุให้ยกเลิกตัวยกเลิกตน ความเคารพนั้นจะเป็นเหตุไม่ให้ฟุ้งซ่าน ความเคารพนั้นจะเป็นสาเหตุให้เข้าถึงความพอเพียงเพียงพอ
ความเคารพนั้นจะเป็นสาเหตุให้หยุดโกงกินคอร์รัปชั่น ความเคารพนั้นเป็นการทำความดีเพื่อความดี ไม่ได้ทำหน้าที่เพื่อหวังผลประโยชน์ตอบแทน ความเคารพนั้นคือธรรมนูญคือรัฐธรรมนูญ
ประชาธิปไตยที่เป็นตัวเป็นตนเป็นพรรคเป็นพวกนั้นย่อมแก้ปัญหาไม่ได้ สังคมนิยมชมชอบที่เป็นหมู่เป็นคณะก็ย่อมแก้ปัญหาไม่ได้
ผู้ที่รวยที่สุดในโลกก็ย่อมแก้ปัญหาไม่ได้ ผู้มีอำนาจที่สุดในโลกนี้ก็ย่อมแก้ปัญหาไม่ได้ เพราะยังเอาประชาธิปไตยนำชีวิต เพราะยังเอาสังคมนิยมนำชีวิต ประชาธิปไตยสังคมนิยมนั้นไม่ใช่บริสุทธิคุณ
ธรรมนูญเป็นสมมติสัจจะที่มายกเลิกตัวยกเลิกตน ถึงจะหยุดปัญหาได้ แก้ปัญหาได้ ในหลักการบริหารการปกครอง ๔ ปีถึงให้มีการเลือกตั้งนักการเมือง ๑ ครั้ง เพื่อเอามาบริหารประเทศ ผู้ที่มาบริหารประเทศทุกคนต้องมายกเลิกตัวมายกเลิกตนถึงจะบริหารประเทศได้
ต้องเน้นบริสุทธิคุณ ต้องเน้นธรรมนูญ เพราะธรรมนูญนั้นคือยกเลิกตัวตน ไม่เอาตัวตนเป็นที่ตั้ง ไม่เอาพรรคเอาพวกเป็นที่ตั้ง เน้นบริสุทธิคุณ
ข้าราชการระดับสูงหรือบอร์ดใหญ่ ๆ ถึงมีวาระ ๔ ปีในการเลือกตั้งครั้งใหม่ ให้ผู้ที่แก่เรียนทั้งหลายรู้เข้าใจ ว่าทำไมเค้ามีการเลือกตั้ง การทำอะไรที่เป็นความดีที่ประกอบด้วยปัญญา ปัญญาที่ประกอบด้วยความดี ใช้เวลา ๔ ปีถึงจะเปลี่ยนแปลงสิ่งนั้นได้
การประพฤติการปฏิบัติถึงเป็นการทำงานเพื่องาน ทำความดีเพื่อความดี มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ ถึงจะเป็นธรรมนูญเป็นรัฐธรรมนูญ
ทุกท่านทุกคนต้องพากันเข้าใจในการเป็นข้าราชการนักการเมืองเป็นนักบวช ด้วยความไม่รู้ไม่เข้าใจ ความไม่รู้ไม่เข้าใจนั้นเลยเกิดความเสียหาย เลยเกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย
เราต้องมารู้มาเข้าใจ มามีความสุขในการเสียสละ เพราะเรามีความสุขในการเสียสละมันจะมีความทุกข์อะไร มีแต่ความสุขเกิดขึ้น ความสุขตั้งอยู่ แล้วก็ความสุขใหม่เกิดขึ้นมา เพราะเหตุผลว่านี้เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
อย่างเราเรียนหนังสือเรามีความสุขในการเรียนหนังสือเพราะเรารู้เข้าใจว่าการเรียนหนังสือนั้นเพื่อความรู้ความเข้าใจ มีความสุขในการเรียน การเรียนหนังสือนั้นก็จะเป็นความสุข ก็จะเป็นพระนิพพาน
การทำงานก็เช่นเดียวกัน ความรู้ความเข้าใจเรามีความสุขในการทำงาน การทำงานนั้นก็จะเป็นพระนิพพาน
อย่างการนั่งสมาธิอย่างนี้ นั่งให้มีความสุข นั่งให้มีความสุขมันก็เป็นพระนิพพานอยู่แล้ว นั่งหายใจเข้าสบายก็เป็นพระนิพพานอยู่แล้ว นั่งหายใจออกสบายก็เป็นพระนิพพานอยู่แล้ว หายใจเข้าแล้วก็ออกเราก็ก็รู้ว่ามันไม่แน่ไม่เที่ยงมันก็เป็นพระนิพพานอยู่แล้ว หายใจเข้าหายใจออกเราก็รู้ว่ามันเป็นอาคันตุกะสัญจรไปมาชั่วครู่ชั่วยามมันก็เป็นพระนิพพานอยู่แล้ว เราไม่รู้ไม่เข้าใจ เรานั่งสมาธิเราก็อยากให้มันสงบ ความอยากนั่นแหละเป็นนรกที่เกิดขึ้น นรกตั้งอยู่ นรกใหม่เกิดขึ้นมา
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจมายกเลิกตัวตน มาให้ทานรักษาศีลเจริญสมาธิภาวนาเป็นอริยมรรคทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพมารวมลงที่ใจ ใจที่รู้เข้าใจมีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
ปฏิบัติให้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงเป็นพระนิพพานอยู่ที่ปัจจุบัน เป็นได้กับทุก ๆ คน ไม่มีใครยกเว้น ยกเว้นเฉพาะคนตาย เฉพาะคนบ้า ผู้ที่เอาตัวเอาตนนำชีวิตไม่ยกเลิกตัวตน
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ เราอยู่ที่ไหนก็ต้องเอาความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ เราจะได้เอาพระนิพพานนำชีวิต การยกเลิกตัวตนคือเอาพระนิพพานนำชีวิต
พระนิพพานนั้นต้องมีอยู่กับเราทุกหนทุกแห่งที่เรารู้เข้าใจ เราอยู่เมืองกรุงพระนิพพานก็อยู่เมืองกรุง เราอยู่ต่างจังหวัดพระนิพพานก็อยู่ต่างจังหวัด เราอยู่ตามป่าเขาลำเนาไพรพระนิพพานก็ตามป่าเขาลำเนาไพร เราอยู่ที่ไหนพระนิพพานก็อยู่ที่นั่น เพราะนิพพานอยู่ที่เรารู้เข้าใจ เอาธรรมนูญนำชีวิต ยกเลิกตัวยกเลิกตน พระนิพพานั้นถึงเป็นหน้าที่การงาน พระนิพพานต้องอยู่ที่รู้เข้าใจ มีความสุขกับการประพฤติการปฏิบัติ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ เราจะได้คืนอธิปไตยให้กับธรรมชาติ เพราะธรรมชาตินั้นเป็นบริสุทธิคุณ ธรรมนั้นเป็นความดีเพื่อความดีไม่มีความปรุงแต่ง เป็นบริสุทธิคุณ
องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านมายกเลิกทาส ยกเลิกชั้นวรรณะ มีความหมายคือมายกเลิกตัวยกเลิกตนอย่างนี้
พระนิพพานถึงอยู่กับทุก ๆ คนอยู่ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน
ความเคารพนั้นถึงเป็นสาเหตุให้เกิดความสงบ สมมติสัจจะเราต้องเข้าใจ เราต้องเอาสมมติสัจจะมาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติมาทำหน้าที่
เราทั้งหลายจะได้ว่างจากสิ่งที่มีอยู่ เมื่อก่อนเราไม่รู้ไม่เข้าใจ เราจะให้มันว่างจากสิ่งที่ไม่มีอยู่ ความคิดอย่างนั้นไม่ใช่พุทธะ ไม่ใช่ปัญญาสัมมาทิฏฐิ
ความรู้ความเข้าใจในเรื่องสมมติสัจจะ เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิยกเลิกตัวตน อยู่ที่ไหนเรายกเลิกตัวตน มีความสุขในการประพฤติการปฏิบัติ ที่นั้นก็จะมีแต่ความสงบ เพราะเราเคารพในความเป็นจริง มีความรู้ความเข้าใจ ไม่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพ ไม่แสวงหาสิ่งที่มันเป็นไปไม่ได้ เรามีตาก็ต้องมีรูป มีหูก็ย่อมมีเสียง มีจมูกก็ย่อมมีกลิ่น มีลิ้นก็ย่อมมีรส มีกายก็ต้องมีผัสสะ มีใจก็ย่อมมีความรู้สึกนึกคิด
เรารู้เข้าใจ ไม่ไปแสวงหาสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ ความปรุงแต่งนั้นเป็นขั้วบวกขั้วลบ มันเป็นความไม่อิ่มไม่เต็มไม่พอ ไม่เข้าถึงความเพียงพอ มีแต่ความทุกข์เกิดขึ้น ความทุกข์ตั้งอยู่ ความทุกข์ใหม่เกิดขึ้นมา
ความรู้ความเข้าใจมีความเคารพก็จะเป็นสาเหตุให้เกิดความสงบ ความสงบกับความสุขนั้นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน เป็นบริสุทธิคุณ เป็นพระนิพพานในขณะ ๆ ความดีและปัญญาเป็นปฏิปทาของเราที่จะต้องประพฤติปฏิบัติติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ
การบรรยายพระธรรมเทศนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพื่อให้เกิดปัญญาสัมมาทิฏฐิ ก็เห็นสมควรแก่เวลาในการบรรยาย
ขอน้อมบุญน้อมกุศลที่ความดีที่เป็นบารมีขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า พระอรหันต์สาวกขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จงอำนวยอวยชัยให้ทุกท่านทุกคนมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ เข้าถึงพระนิพพานตั้งแต่ในปัจจุบัน
บุญกุศลมอบให้ส่งให้ญาติบรรพบุรุษผู้วายชนม์จากไปเพื่อเป็นมรรคเป็นผลเป็นพระนิพพาน ณ โอกาสนี้ด้วยเทอญ
---------------------------------
โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม
เมตตาให้ไว้ในเช้าวันเสาร์ที่ ๒๘ มีนาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙
ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา
