๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

พสกนิกรชาวไทยและชาวต่างประเทศได้มาร่วมรวมกันประพฤติปฏิบัติธรรมเพื่อน้อมถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ด้วยความโทมนัสและสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ได้ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยและชาวโลกตลอดระยะเวลาที่ยาวนาน พระองค์เป็นผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตาและพระปรีชาสามารถ ทรงอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญา และพระราชหฤทัยในการบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ เพื่อธำรงไว้ซึ่งความผาสุกและความมั่นคงแห่งชาติไทย เราประชาชนชาวไทยต้องร่วมใจสมัครสมานสามัคคีทำความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เพื่ออุทิศบุญกุศลน้อมเกล้าถวาย เพื่อเสด็จสู่สวรรคาลัย เข้าสู่สวรรค์มรรคผลพระนิพพาน

 

ขณะนี้เวลานี้เป็นเวลาฟังธรรม ให้ทุกท่านทุกคนพากันตั้งใจฟัง ทุก ๆ คนพากันปิดโทรศัพท์มือถือไว้ก่อน เพื่อไม่ให้รบกวนในการบรรยายธรรมไม่รบกวนในการฟังธรรม ในศาลาแห่งนี้ไม่อนุญาตให้ถ่ายรูปเพื่อจะไม่ได้รบกวนคนอื่น อนุญาตให้บันทึกเสียงธรรมะไว้ในโทรศัพท์ได้ ไม่ให้อนุญาตให้พูดคุยกันอยู่ในศาลาเวลาแสดงธรรม ไม่ให้เดินไปเดินมาเวลาบรรยายธรรม เมื่อมีความจำเป็นจะไปห้องสุขาก็ไปได้ ให้รักษาความสงบ ผู้ที่จะรับโทรศัพท์คุยโทรศัพท์ต้องให้ห่างจากศาลาไม่น้อยกว่า ๔๐ เมตร

 

ผู้ที่นำเด็กมา เด็กที่ควบคุมตัวเองยังไม่ได้ให้ผู้ปกครองนำเด็กออกไปจากศาลาต้องการฟังธรรมะ ลำโพงขยายเสียงก็มีอยู่นอกศาลาอยู่แล้ว เพื่อไม่ให้รบกวนการบรรยายธรรมและการฟังธรรม

 

ให้พากันนั่งให้สบาย นั่งให้ตัวตรง ๆ อย่าไปนั่งตัวโค้งตัวงอ เพื่อเราจะได้มีสติมีสัมปชัญญะ ใจไม่สงบไม่เป็นไรให้ตัวของเราตรง ๆ ไว้ก่อน ถ้าตัวเราตรงใจของเราก็จะสงบเอง การปฏิบัติใจนั้นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เราปฏิบัติที่กาย    ใจไม่สงบก็ให้ตัวตรงไว้ก่อนใจเราก็จะสงบเอง ใจของเรานั้นเป็นนามธรรม การฝึกใจปฏิบัติใจนั้นต้องไปปฏิบัติที่กาย ไปปฏิบัติที่วาจาที่กิริยาที่มารยาทที่อาชีพ อาศัยกายวาจากิริยามารยาทเป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ

 

วันนี้เป็นวันพฤหัสบดีที่ ๘ เดือนตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

 

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้ให้เข้าใจว่าพระวินัยนั้นทรงบัญญัติไว้เพื่ออะไร กฎหมายบ้านเมืองนั้นมีไว้เพื่ออะไร เวลานี้มีไว้เพื่ออะไร

 

พระวินัยกฎหมายบ้านเมืองเปรียบเสมือนอาหารสำเร็จรูป เราต้องรู้ต้องเข้าใจ พระวินัยของพระศาสนา กฎหมายบ้านเมืองเพื่อปกครองประเทศเป็นอาหารสำเร็จรูป

 

สมมติสัจจะนั้นเป็นอาหารสำเร็จรูป ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องรู้ต้องเข้าใจว่าพระวินัยนั้นเป็นอาหารสำเร็จรูป กฎหมายบ้านเมืองนั้นเป็นอาหารสำเร็จรูป

 

พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ กฎหมายทุก ๆ มาตราที่เป็นกติกาของการปกครองประเทศนั้น ๆ เป็นอาหารสำเร็จรูป องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้ให้เราเข้าใจ ความเคารพในพระวินัย ความเคารพในกฎหมายจะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เรายกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ปัจจุบันองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจว่าวาระนั้นมีเพียงวาระเดียว ไม่มีหลายวาระพร้อมกัน เราเอาพระวินัยมาใช้มาปฏิบัติมาทำหน้าที่ เราเอากฎหมายทุกมาตรามาใช้มาปฏิบัติมาทำหน้าที่

 

ใจของเราทุกคนนั้นเป็นนามธรรมต้องอาศัยพระวินัย อาศัยกฎหมายทุกมาตราเอามาใช้เอามาประพฤติเอามาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่

 

ความตั้งใจตั้งเจตนานั้นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติเข้าใจว่าความตั้งใจตั้งเจตนานี้เป็นสิ่งที่สำคัญ ภาชนะที่จะใช้งานได้ต้องเป็นภาชนะที่ตั้งไว้เท่านั้น ภาชนะล้มภาชนะที่คว่ำเป็นภาชนะที่ใช้งานใช้การไม่ได้ เรารู้เราเข้าใจว่าพระวินัยมีไว้สำหรับยกเลิกตัวยกเลิกตน กฎหมายทุกมาตรามีไว้สำหรับยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

หลักการในการปฏิบัติเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนนั้นต้องอาศัยพระวินัย ต้องอาศัยกฎหมายทุก ๆ มาตรา อาศัยความตั้งใจตั้งเจตนา มุ่งเป้ามายังตัวเรา การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงทำหน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน ที่ไหนเป็นปัจจุบันที่นั้นแหละจึงเป็นสถานที่ปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงไม่เลือกกาลเลือกเวลาเลือกสถานที่ ที่ไหนเป็นปัจจุบันที่นั้นแหละคือสถานที่ประพฤติสถานที่ปฏิบัติ

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงจะครบวงจรทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพอยู่ที่หน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้หลักการของการประพฤติการปฏิบัติอย่างนี้

 

ความเคารพการสำรวมระวังในพระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ด้วยความตั้งใจตั้งเจตนาเหมือนดั่งภาชนะที่ตั้งไว้จึงเป็นสิ่งที่สำคัญ ความเคารพสำรวมระวังในกฎหมายทุก ๆ มาตราเหมือนดั่งภาชนะที่ตั้งไว้นั้นจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ

 

ความเคารพในการสำรวมอินทรีย์ ตาหูจมูกลิ้นกายใจ เหมือนดั่งภาชนะที่ตั้งไว้นั้นถึงเป็นสิ่งที่สำคัญ มีความรู้ความเข้าใจว่าวาระนั้นมีเพียงวาระเดียวไม่มีหลายวาระพร้อม ๆ กัน มีเพียงวาระเดียว

 

มีความตั้งใจมีเจตนาเหมือนดั่งภาชนะที่ตั้งไว้ เน้นการเอาการเวียนว่ายตายเกิดในปัจจุบันขณะ เพื่อไม่ให้มีความประมาท เพื่อให้วงจรการประพฤติการปฏิบัตินั้นเป็นหน้าที่เป็นปัจจุบัน ปัจจุบันเป็นธรรมเป็นวินัย เพื่อการประพฤติการปฏิบัตินั้นจะได้เป็นปัจจุบันธรรม ถ้าเราไปเอาการเวียนว่ายตายเกิดทางร่างกาย วงจรการเวียนว่ายตายเกิดของทางร่างกายนั้นมันยาวนานเกิน วงจรทางร่างกายการเวียนว่ายตายเกิดนั้นนับเวลายาวนานหลายสิบปี บางคนก็อายุยืนยาวนานตั้งเป็นร้อย ๆ ปี จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ตั้งอยู่ในความประมาท เพราะความประมาทนั้นคือความเสียหาย จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย

 

การประพฤติการปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราพากันรู้พากันเข้าใจอย่างนี้ เพื่อการประพฤติการปฏิบัติของเราจะไม่ได้ตั้งอยู่ในความประมาท จะได้กระชับกับการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อปฏิปทาของผู้ประพฤติปฏิบัตินั้นจะได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ

 

ถ้าเราเอาการเวียนว่ายตายเกิดในเรื่องจิตเรื่องใจในปัจจุบัน ปฏิปทาของเรานั้นถึงจะติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ การปฏิบัติของเรานั้นถึงจะไม่เลือกกาลเลือกเวลาเลือกสถานที่ ปฏิปทาของเรานั้นถึงจะติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ

 

ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องพากันเข้าใจให้ดี ๆ ว่าทำไมประชากรของโลกถึงแก้ปัญหาไม่ได้ คำตอบก็มีอยู่ในตัวอยู่แล้วว่าเราไม่ได้เอาวัตถุกับจิตใจไปพร้อม ๆ กัน

 

เราต้องรู้เข้าใจว่าวัตถุต้องก้าวหน้า จิตใจก็ต้องก้าวไกล ๒ อย่างนี้ต้องไปพร้อม ๆ กัน ความรู้กับการปฏิบัติต้องเป็นเนื้อเดียวกัน การประพฤติการปฏิบัติของเรานั้นถึงจะไม่เลือกกาลเลือกเวลาเลือกสถานที่

 

เราต้องรู้เข้าใจวิทยาศาสตร์ต้องก้าวหน้า จิตใจต้องก้าวไกล องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เราเข้าใจ เพราะทุกสิ่งทุกอย่างนั้นมันเกิดจากเหตุเกิดจากปัจจัย เพราะสิ่งนี้มีสิ่งต่อไปมันถึงมี เพราะสิ่งนี้ไม่มีสิ่งต่อไปถึงไม่มี

 

พระวินัยนี้จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยยกเลิกตัวยกเลิกตน กฎหมายบ้านเมืองทุกมาตราเป็นสาเหตุยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

กายวาจากิริยามารยาทอาชีพจึงเป็นอุปกรณ์ที่มายกเลิกตัวยกเลิกตน พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ถึงเป็นการมายกเลิกตัวยกเลิกตน กฎหมายทุกมาตราจึงเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

การระมัดระวังสำรวมอินทรีย์  ทางตาหูจมูกลิ้นกายใจนั้นจึงเป็นปฏิปทาที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ความเคารพในพระวินัยในกติกาในเวลาในหน้าที่ นี้จึงเป็นสาเหตุให้เรายกเลิกตัวยกเลิกตน ด้วยเหตุผลนี้ก่อนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานท่านถึงตรัสกับพระอานนท์และสงฆ์สาวกให้รู้ให้เข้าใจว่าพระธรรมพระวินัยนี้ได้แก่พระรัตนตรัย ได้แก่พระพุทธพระธรรมพระอริยสงฆ์

 

สรีระร่างกายนั้นไม่ใช่พระพุทธพระธรรมพระอริยสงฆ์ สรีระร่างกายนั้นไม่ใช่พระรัตนตรัย พระรัตนตรัยนั้นได้แก่พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่ พระรัตนตรัยนั้นได้แก่การยกเลิกตัวยกเลิกตน ได้แก่การสำรวมตาหูจมูกลิ้นกายใจ

 

ที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านตรัสว่า คืนพระจันทร์วันเพ็ญ ๑๕ ค่ำองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จละสังขารนิพพานทางสรีระร่างกาย ให้ภิกษุทั้งหลายรู้เข้าใจว่าพระพุทธเจ้านั้นได้แก่พระธรรมได้แก่พระวินัย ได้แก่การสำรวมอินทรีย์ตาหูจมูกลิ้นกายใจ ไม่ใช่สรีระร่างกาย

 

พระพุทธเจ้าที่เป็นความรู้ความเข้าใจ ที่เป็นพระรัตนตรัยนั้นจะเป็นความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติชั่วฟ้าดินสลาย

อานนท์ ! ความคิดอาจมีแก่พวกเธออย่างนี้ว่า “ธรรมวินัยของพวกเรามีพระศาสดา ล่วงลับไปเสียแล้ว พวกเราไม่มีพระศาสดา” ดังนี้.

อานนท์ ! พวกเธออย่าคิดอย่างนั้น.

อานนท์ ! ธรรมก็ดี วินัยก็ดี ที่เราแสดงแล้ว บัญญัติแล้วแก่พวกเธอทั้งหลาย ธรรมวินัยนั้น จักเป็นศาสดาของพวกเธอทั้งหลายโดยกาลล่วงไปแห่งเรา

อานนท์ ! ในกาลบัดนี้ก็ดี ในกาลล่วงไปแห่งเราก็ดี ใครก็ตามจักต้องมีตน เป็นประทีป มีตนเป็นสรณะ ไม่เอาสิ่งอื่นเป็นสรณะ;  เป็นอยู่

อานนท์! ภิกษุพวกใดเป็นผู้ใคร่ในสิกขา, ภิกษุพวกนั้นจักเป็นผู้อยู่ในสถานะอันเลิศที่สุดแล

 

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า สิกขาบทน้อยใหญ่ที่เป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ให้ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัตินั้นได้ยกเลิกตัวยกเลิกตน สิกขาบทเล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่ใช่สิกขาบทหลักแห่งการประพฤติการปฏิบัติพรหมจรรย์จะเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้การประพฤติพรหมจรรย์ไม่สะดวกก็ให้ยกเลิกสิกขาบทเล็ก ๆ น้อย ๆ นั้นได้

ภิกษุทั้งหลายมีปัญญาสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง ว่าสิกขาบทน้อยใหญ่มีไว้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ไม่สมควรเพิ่มไม่สมควรตัด เพราะนี้เป็นความพอดีความพอเพียงเพียงพอ นี้เป็นอาหารสำเร็จรูปเพื่อผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติจะได้ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

หลังจากองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าปรินิพพาน พระอรหันต์ขีณาสพ ๕๐๐ รูป ล้วนแต่เป็นพระอรหันต์ทั้งหมด ๕๐๐ รูป ได้ประชุมสังคายนาเพื่อร้อยกรองพระธรรมพระวินัย มีพระมหากัสสปะเป็นประธาน พระมหากัสสปะก็ตรัสในโอวาทขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเช่นเดียวกัน

 

พระอรหันต์ขีณาสพมีความเห็นพร้อมเพรียงกันว่า พระวินัยสิกขาบทน้อยใหญ่นั้นเป็นบริสุทธิคุณสำหรับยกเลิกตัวยกเลิกตนจึงไม่สมควรเพิ่มและไม่สมควรตัด เพราะเป็นความพอเพียงเพียงพอ

 

พระพุทธเจ้าให้หมู่มวลมนุษย์ทั้งหลายพากันรู้พากันเข้าใจเพื่อจะได้เอาพระธรรมเอาพระวินัยมายกเลิกตัวยกเลิกตน เพื่อเอาพระวินัยมายกเลิกตัวยกเลิกตน เพื่อเอากฎหมายทุกมาตรามายกเลิกตัวยกเลิกตน

 

การยกเลิกตัวยกเลิกตนด้วยพระวินัย การยกเลิกตัวยกเลิกตนด้วยกฎหมายทุก ๆ มาตรา จึงได้มุ่งเป้ามายังตัวเราที่ตัวเรา ปัจจุบันปัญญาสัมมาทิฏฐิกับสัมมาสมาธินั้นถึงทำงานไปพร้อม ๆ กัน ผู้มีปัญญามากก็ต้องสงบมาก ๆ ผู้มีความสงบมาก ๆ ก็ต้องมีสมาธิมาก ๆ

 

สมาธิสมาบัตินั้นจึงไม่ใช่วิมุตติความหลุดพ้น สมาธิสมาบัตินั้นมีความหมายว่าเหนื่อยแล้วพักผ่อน หายเหนื่อยแล้วทำงาน เพื่อให้ปฏิปทาของเราได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ การที่เราทำหน้าที่ของเราเอง นี้จะเป็นประโยชน์ของเราของผู้อื่น มีความสำเร็จรูปไปในตัวกับการประพฤติกับการปฏิบัติ

 

ความรู้ความเข้าใจอย่างนี้จึงยกเลิกระบบนายทุน จึงยกเลิกระบบกรรมกร ๒ อย่างนี้ยกเลิก ยกเลิกระบบนายทุนระบบกรรมกร

 

ระบบนายทุนเป็นอย่างไร ระบบกรรมกรเป็นอย่างไร

ระบบนายทุนก็มีความคิดว่าลงทุนแล้วจะได้รับผลประโยชน์นี้เรียกว่าระบบของนายทุน ระบบกรรมกรคิดว่าทำงานแล้วจะได้รับค่าจ้างรางวัลในการทำงาน

 

ความเข้าใจที่เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิ เป็นวิมุตติความหลุดพ้น เป็นความดับไม่เหลือแห่งความเป็นนิติบุคคลตัวตน

 

เป็นความรู้ความเข้าใจที่เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิที่เป็นเอไอที่บริสุทธิคุณ ไม่ใช่เอไอเพื่อเป็นตัวเป็นตน

 

เพราะเหตุผลว่าปัญญาสัมมาทิฏฐิ การเรียนการศึกษาการทำงานเพื่อการเรียนการทำงานนั้นเป็นความดับไม่เหลือแห่งความเป็นนิติบุคคลตัวตน เพื่อการทำงานนั้นจะได้เป็นพระนิพพาน

 

ด้วยเหตุผลนี้ต้องรู้เข้าใจว่าเหนื่อยแล้วพักผ่อน หายหนื่อยแล้วทำงาน วิมุตติความหลุดพ้นนั้นถึงอยู่ที่รู้เข้าใจอยู่ที่ทำหน้าที่ ความรู้ความเข้าใจต้องเป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิอย่างนี้ ความรู้ความเข้าใจต้องเป็นสัมมาสมาธิอย่างนี้

 

ด้วยเหตุผลนี้การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเอาเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดของจิตใจ เพื่อจะได้เข้าถึงบริสุทธิคุณ การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงจะไม่เลือกกาลเลือกเวลาเลือกสถานที่ ที่ไหนเป็นปัจจุบันที่นั้นจึงเป็นสถานที่ประพฤติเป็นสถานที่ปฏิบัติ

 

ผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจ อดีตผ่านมาแล้วเราปฏิบัติไม่ได้ แต่เราเรียนรู้อดีตได้ อนาคตเราวางแผนได้ หลักการองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านให้เอาปัจจุบันนี้ ให้เอาพระวินัยในปัจจุบันนี้ เอาการสำรวมตาหูจมูกลิ้นกายใจยกเลิกตัวตัวตนอยู่ในปัจจุบันนี้ เพื่อผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติจะไม่ได้ตั้งอยู่ในความประมาท

 

การเรียนการศึกษาจึงไม่มีความทุกข์ไม่มีความเครียดทางจิตใจ การทำงานนั้นถึงไม่มีความทุกข์ไม่มีความเครียดทางจิตใจ เพราะเรามีฉันทะมีความพอใจมีปิติมีความสดชื่นรู้ตื่นเบิกบานในการทำหน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจ เพราะวาระนั้นมีเพียงวาระเดียวไม่มีหลายวาระพร้อมกัน

 

ด้วยเหตุผลนี้ ความทุกข์ความเครียดทางจิตใจถึงไม่มี ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นถึงให้ผู้ประพฤติปฏิบัติเหนื่อแล้วพักผ่อน หายเหนื่อยแล้วทำงาน

 

เพราะเหตุผลว่าเสขบุคคลนั้น บุคคลผู้รู้ผู้เข้าใจว่าเหนื่อยแล้วพักผ่อน หายเหนื่อยแล้วทำงาน การเรียนกับการปฏิบัติธรรมนั้นมีความสุข การทำงานกับการปฏิบัติธรรมนั้นมีความสุข ตำแหน่งข้าราชการนักการเมืองนักบวชที่ยกเลิกตัวยกเลิกตนนั้นถึงมีความสุข เพราะความรู้เข้าใจที่เป็นปัญญาสัมมาทิฏฐิเป็นอาหารสำเร็จรูปที่ยกเลิกตัวตน เพื่อกระชับเวลาภพชาติ

 

หลักการของการประพฤติการปฏิบัติ ๗ วันทำงานกับปฏิบัติธรรม ๒ อย่างนี้ต้องไปพร้อม ๆ กันไม่แยกกัน ๒ อย่างนี้ต้องให้เป็นเนื้อเดียวกัน วันเสาร์วันอาทิตย์ให้หยุด ๒ วัน เพื่อไปให้ทานฟังธรรมรักษาศีลอุโบสถเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน ครั้งพุทธกาลเอาวัน ๗ ค่ำ ๘ ค่ำ ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำ เดือนหนึ่งหยุด ๘ วัน การเรียนหนังสือการทำงานการที่รับราชการเป็นนักการเมือง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เรารู้เข้าใจว่าการทำหน้าที่นี้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

การเรียนหนังสือเพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตนมีความสุขในการเรียนในการยกเลิกตัวยกเลิกตน การทำงานก็เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

พระวินัยนั้นจึงเป็นการยกเลิกตัวยกเลิกตน การสำรวมอินทรีย์ตาหูจมูกลิ้นกายใจถึงเป็นการยกเลิกตัวยกเลิกตน การที่เราเป็นข้าราชการนักการเมืองเป็นนักบวชเป็นประชาชนทั้งหลาย เราต้องรู้เข้าใจว่าเราต้องพากันมายกเลิกตัวมายกเลิกตน

 

ด้วยเหตุผลนี้เราทุกคนเราจะไปเอานานาจิตตังไม่ได้ เราต้องเอาพระวินัยเราต้องเอากฎหมายทุก ๆ มาตรา เราจะไปเอานานาจิตตังไม่ได้ นานาจิตตังนั้นมันเป็นสัญชาตญาณมันเป็นตัวเป็นตน  เราพากันไปคิดว่าทุกอย่างมันอยู่ที่จิตที่ใจ คิดอย่างนั้นไม่ใช่ไม่ถูกต้อง เวลาเหนื่อยเวลาหิวว่าทำไมไม่ว่าอยู่ที่ใจ ทำไมทานอาหาร ทำไมพักผ่อน ทำไมไม่ว่าอยู่ที่ใจ ด้วยเหตุผลนี้เราอย่าไปคิดว่าทุกอย่างอยู่ที่ใจนั้นไม่ได้ เพราะใจของเรามันเป็นนิติบุคคลเป็นตัวเป็นตน ใจของเราทุกคนมันก็คิดอย่างนั้น

 

 ทางสายกลางนั้นจึงได้แก่พระวินัย ทางสายกลางนั้นจึงได้แก่กฎหมายทุก ๆ มาตรา

 

ปัญญาสัมมาทิฏฐิจึงเป็นเนื้อเดียวกับการประพฤติการปฏิบัติ การประพฤติการปฏิบัตินั้นถึงเป็นอริยมรรคทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพที่จะต้องยกเลิกตัวตน

 

สมณะที่ ๑ ที่ ๒ ที่ ๓ ที่ ๔ นี้จึงอยู่ที่รู้อยู่ที่เข้าใจอยู่ที่การทำหน้าที่ ความดับทุกข์ที่เป็นบริสุทธิคุณเป็นหลักการ เป็นอริยมรรคมีองค์ ๘

 

อริยมรรคมีองค์ ๘ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจว่ามีอะไรบ้าง

 

อริยมรรค มีองค์ ๘ นี้แหละ คือ ปฏิปทาสายกลางที่ตถาคตได้ตรัสรู้แล้วด้วยปัญญาอันยิ่ง ทำดวงตาให้เกิด ทำญาณให้เกิด ย่อมเป็นไปเพื่อความสงบ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความตรัสรู้ เพื่อนิพพาน

(๒) อริยมรรค มีองค์ ๘ คือ 

๑. สัมมาทิฏฐิ (ปัญญาอันเห็นชอบ) 

๒. สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ) 

๓. สัมมาวาจา (การเจรจาชอบ) 

๔. สัมมากัมมันตะ (การงานชอบ) 

๕. สัมมาอาชีวะ (การเลี้ยงชีพชอบ) 

๖. สัมมาวายามะ (ความเพียรชอบ) 

๗. สัมมาสติ (ความรำลึกชอบ) 

๘. สัมมาสมาธิ (ความตั้งใจมั่นชอบ)

ในอริยมรรคมีองค์ ๘ นั้น สัมมาทิฏฐิ  ความรู้ในทุกข์ ความรู้ในทุกขสมุทัย ความรู้ในทุกขนิโรธ ความรู้ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทานี้เรียกว่าสัมมาทิฏฐิ

 

สัมมาสังกัปปะ  ความดำริในอันออกจากกาม  ความดำริในอันไม่พยาบาท - ความดำริในอันไม่เบียดเบียน นี้เรียกว่าสัมมาสังกัปปะ

 

สัมมาวาจา ความงดเว้นจากการพูดเท็จ ความงดเว้นจากการพูดส่อเสียด ความงดเว้นจากการพูดหยาบ ความงดเว้นจากการพูดเพ้อเจ้อนี้เรียกว่าสัมมาวาจา

 

สัมมากัมมันตะ ความงดเว้นจากการฆ่าสัตว์  ความงดเว้นจากการลักทรัพย์ ความงดเว้นจากการประพฤติผิดในกามนี้เรียกว่าสัมมากัมมันตะ

 

สัมมาอาชีวะ บุคคลผู้อริยสาวกในศาสนานี้ ละมิจฉาอาชีวะแล้ว เลี้ยงชีวิตอยู่ด้วยสัมมาอาชีวะนี้เรียกว่าสัมมาอาชีวะ

 

สัมมาวายามะ ภิกษุในศาสนานี้

-ทำฉันทะให้เกิด พยายามปรารภความเพียร ประคองจิตไว้ ทำความเพียร เพื่อป้องกันบาปอกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นมิให้เกิดขึ้น

- ทำฉันทะให้เกิด พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิตไว้ ทำความเพียร เพื่อละบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว

- ทำฉันทะให้เกิด พยายาม ปรารภความเพียรประคองจิตไว้ ทำความเพียร เพื่อสร้างกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นให้เกิดขึ้น

- ทำฉันทะให้เกิด พยายาม ปรารภความเพียร ประคองจิตไว้ ทำความเพียร เพื่อความดำรงมั่น ความไม่สาบสูญ ความภิญโยยิ่ง ความไพบูลย์ ความเจริญ ความบริบูรณ์ แห่งกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วนี้เรียกว่า สัมมาวายามะ

 

สัมมาสติ

- ภิกษุในศาสนานี้ พิจารณาเห็นกายในกายเนืองๆ อยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสเสียได้ในโลก

- พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาเนืองๆ อยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสเสียได้ในโลก

- พิจารณาเห็นจิตในจิตเนืองๆ อยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสเสียได้ในโลก

- พิจารณาเห็นธรรมในธรรมเนืองๆ อยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสเสียได้ในโลก นี้เรียกว่า สัมมาสติ

 

สัมมาสมาธิ เป็นไฉน

- ภิกษุในศาสนานี้ สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรมทั้งหลายแล้ว บรรลุปฐมฌาน ประกอบด้วยวิตก วิจาร มีปีติและสุขอันเกิดแต่วิเวกอยู่

- บรรลุทุติยฌาน อันยังใจให้ผ่องใสเพราะวิตกวิจารสงบ เป็นธรรมเอกผุดขึ้นภายในไม่มีวิตก ไม่มีวิจาร มีแต่ปีติและสุขอันเกิดแก่สมาธิอยู่

- เพราะคลายปีติได้อีกด้วย จึงเป็นผู้มีจิตเป็นอุเบกขา มีสติสัมปชัญญะอยู่ และเสวยสุขด้วยนามกาย บรรลุตติยฌานซึ่งเป็นฌานที่พระอริยะทั้งหลายกล่าวสรรเสริญผู้ได้บรรลุว่า เป็นผู้มีจิตเป็นอุเบกขา มีสติ อยู่เป็นสุข ดังนี้

- บรรลุจตุตถฌาน ไม่มีทุกข์ ไม่มีสุข เพราะละสุขและทุกข์ได้ เพราะโสมนัสและโทมนัสดับสนิทในก่อน มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่ นี้เรียกว่า สัมมาสมาธิ

(๓)  อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นสังขตะ

อริยมรรคมีองค์ ๘ พระผู้มีพระภาคทรงสงเคราะห์ด้วยขันธ์ ๓ คือ

วาจาชอบ การงานชอบ เลี้ยงชีวิตชอบ ๑ สงเคราะห์ด้วยศีลขันธ์

ความเพียรชอบ ความระลึกชอบ ความตั้งจิตไว้ชอบ สงเคราะห์ด้วยสมาธิขันธ์

ปัญญาชอบ ความดำริชอบ สงเคราะห์ด้วยปัญญาขันธ์.

(๔) อริยมรรคประกอบด้วยองค์ ๘ เป็นมรรค เป็นปฏิปทาเพื่อกระทำนิพพานให้แจ้ง กระทำอรหัตให้แจ้งเพื่อละราคะ โทสะ โมหะ เพื่อกำหนดรู้ทุกข์   เพื่อกระทำความโล่งใจให้แจ้ง เพื่อกระทำความโล่งใจอย่างยิ่งนั้นให้แจ้ง เพื่อกำหนดรู้ เวทนา ๓ อย่าง เพื่อละอาสวะ เพื่อละอวิชชา เพื่อละตัณหา เพื่อละโอฆะ เพื่อละอุปาทาน เพื่อกำหนดรู้ภพ เพื่อกำหนดรู้สภาพทุกข์ เพื่อกำหนดรู้สักกายะ

(๕) มรรคเกิดอย่างไร

- สัมมาทิฐิด้วยอรรถว่าเห็น เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาสังกัปปะด้วยอรรถว่าดำริ เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาวาจาด้วยอรรถว่ากำหนด เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมากัมมันตะด้วยอรรถว่าเป็นสมุฏฐาน เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาอาชีวะด้วยอรรถว่าผ่องแผ้ว เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาวายามะ ด้วยอรรถว่าประคองไว้ เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาสติด้วยอรรถว่าตั้งมั่น เป็น มรรคย่อมเกิด
- สัมมาสมาธิด้วยอรรถว่าไม่ฟุ้งซ่าน เป็น มรรคย่อมเกิด 

(๖) เมื่อบุคคลนั้นเจริญอัฏฐังคิกมรรค (มรรค ๙) อันประเสริฐนี้อยู่อย่างนี้ ชื่อว่ามีสติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ ถึงความเจริญบริบูรณ์ บุคคลนั้นย่อมมีธรรมทั้งสอง คือสมถะและวิปัสสนาคู่เคียงกันเป็นไป

 

เขาชื่อว่ากำหนดรู้ธรรมที่ควรกำหนดรู้ด้วยปัญญาอันยิ่ง ละธรรมที่ควรละด้วยปัญญาอันยิ่ง เจริญธรรมที่ควรเจริญด้วยปัญญาอันยิ่ง ทำให้แจ้งธรรมที่ควรทำให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่ง

 

อริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นวงจรการเวียนว่ายตายเกิดของปัจจุบันขณะ ปัจจุบันขณะนี้เป็นวงจรทางจิตใจ การประพฤติการปฏิบัติอย่างนี้ถึงเป็นวงจรการประพฤติการปฏิบัติอยู่ที่ปัจจุบัน ไม่ไปเอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางสรีระร่างกาย เพราะวงจรการเวียนว่ายตายเกิดทางร่างกายนั้นมันนานเกิน หลายสิบปีเกิน

 

ด้วยเหตุผลนี้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนจะเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานจึงได้ประทานความรู้ความเข้าใจ ให้เอาการเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ ไปเอาการเวียนว่ายตายเกิดทางร่างกายนั้นมันนานเกิน

 

ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องพากันรู้พากันเข้าใจ อย่าไปคิดว่า พระนิพพานอยู่ในอนาคตกาลเบื้องหน้าโน้นเทอญ คิดอย่างนี้คือความผิดพลาด คือความคิดที่ยังรู้ไม่เข้าใจ การประพฤติการปฏิบัติธรรมนั้นย่อมไม่ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ

 

ด้วยเหตุผลนี้จึงตรัสให้รู้เข้าใจ เพื่อไม่ให้เราทุกคนตั้งอยู่ในความประมาท ดั่งปัจฉิมโอวาทที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านตรัสไว้ว่า

 

"หันทะทานิ ภิกขะเว อามันตะยามิ โว วะยะธัมมา สังขารา อัปปะมาเทนะ สัมปาเทถะ" แปลความว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บัดนี้เราขอเตือนท่านทั้งหลายว่า สังขารทั้งหลาย มีความเสื่อมสลายไปเป็นธรรมดา ท่านทั้งหลายจงทำประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นให้ถึงพร้อม ด้วยความไม่ประมาทเถิด

 

---------------------------------

 

โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม

เมตตาให้ไว้ในเช้าวันพฤหัสบดีที่ ๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา

 

รายการล่าสุดที่คุณดู
Visitors: 156,131