๒๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

วันนี้เป็นวันพุธที่ ๒๘ เดือนตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

 

ผู้ที่เป็นนักบวชเป็นฆราวาสหลักการของการประพฤติการปฏิบัติก็ต้องเอาธรรมนำชีวิตยกเลิกตัวตนเช่นเดียวกัน

ใจนั้นเป็นความบริสุทธิคุณ ใจนั้นจึงไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตน ใจนั้นเป็นความบริสุทธิคุณ ปัญญาสัมมาทิฏฐิจึงเป็นสิ่งที่สำคัญ อริยมรรคมีองค์แปดจึงเริ่มต้นที่ปัญญาสัมมาทิฏฐิ ความเห็นถูกต้อง เข้าใจถูกต้อง

อริยมรรคมีองค์แปดจึงเริ่มต้นจาก

ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร พระพุทธเจ้าตรัสว่าอริยมรรคมีองค์ 8 หรือ อัษฎางคิกมรรคนี้เป็นทางสายกลาง คือเป็นข้อปฏิบัติอันพอดีที่จะนำไปสู่ความหลุดพ้น

ตามวิภังคสูตร พระพุทธเจ้าทรงอธิบายรายละเอียดไว้ดังนี้

  1. สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นที่ถูกต้อง) หมายถึง ความรู้ในอริยสัจ 4
  2. สัมมาสังกัปปะ (ความคิดที่ถูกต้อง) หมายถึง ความคิดในการออกจากกาม ความคิดในความไม่พยาบาท และความคิดในการไม่เบียดเบียน
  3. สัมมาวาจา (วาจาที่ถูกต้อง) หมายถึง การเว้นจากการพูดเท็จ หยาบคาย ส่อเสียด และเพ้อเจ้อ
  4. สัมมากัมมันตะ (การปฏิบัติที่ถูกต้อง) หมายถึง เจตนาละเว้นจากการฆ่า การเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้ และการประพฤติผิดในกาม
  5. สัมมาอาชีวะ (การหาเลี้ยงชีพที่ถูกต้อง) หมายถึง การเว้นจากมิจฉาชีพ
  6. สัมมาวายามะ (ความเพียรที่ถูกต้อง) หมายถึง สัมมัปปธาน 4 คือ ความพยายามป้องกันอกุศลที่ยังไม่เกิด ละอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว ทำกุศลที่ยังไม่เกิด และดำรงรักษากุศลที่เกิดขึ้นแล้ว
  7. สัมมาสติ (การมีสติที่ถูกต้อง) หมายถึง สติปัฏฐาน 4
  8. สัมมาสมาธิ (การมีสมาธิที่ถูกต้อง) หมายถึง ฌาน 4

 

ในจูฬเวทัลลสูตร พระพุทธเจ้าทรงจัดสัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ และสัมมาอาชีวะ เข้าในสีลขันธ์ ทรงจัดสัมมาวายามะ สัมมาสติ และสัมมาสมาธิ ทรงจัดเข้าในสมาธิขันธ์ และทรงจัดสัมมาทิฏฐิ และสัมมาสังกัปปะ เข้าในเป็นปัญญาขันธ์

 

ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องพากันรู้เข้าใจ ธรรมะนั้นคือหน้าที่เป็นหน้าที่ หน้าที่นั้นเป็นหลักการ หน้าที่นั้นเป็นพุทธกิจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หน้าที่นั้นเป็นศาสนกิจของพระอรหันต์ หน้าที่นั้นเป็นคันถธุระ วิปัสสนาธุระของเสขบุคคล เป็นความรู้คู่กับการประพฤติคู๋กับการปฏิบัติ เพื่ออบรมบ่มอินทรีย์ของเสขบุคคลเพื่อให้ปฏิปทาได้ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ เป็นพุทธกิจของพระพุทธเจ้า เป็นศาสนกิจของพระอรหันต์ เป็นวิมุตติเป็นความบริสุทธิ์เป็นความหลุดพ้นอยู่ที่หน้าที่ของหน้าที่นั้นเอง

 

ผู้ที่เป็นนักบวชก็ต้องเอาธรรมนำชีวิต ผู้ที่เป็นฆราวาสก็ต้องเอาธรรมนำชีวิตเช่นเดียวกัน การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงไม่มีข้อแม้ใด ๆ ทั้งสิ้น ถ้ามีข้อแม้แล้วก็ย่อมเกิดความเสียหาย เกิดการพังทลายอย่างเดียวเช่นเดียวกันกับตึก สตง. สำนักงานตรวจเงินแผ่นดินของเมืองไทยประเทศไทย

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเน้นมาของตัวเราเองเพื่อเอาอริยมรรคมีองค์แปดเอามาใช้ทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจว่าเราจะไปมีข้อแม้ใด ๆ ทั้งสิ้นนั้นไม่ได้

 

การประพฤติการปฏิบัติอาศัยกายวาจากิริยามารยาทอาชีพเป็นผู้ประพฤติเป็นผู้ปฏิบัติ อาศัยอริยมรรคมีองค์แปดเอามาใช้มายกเลิกตัวยกเลิกตน เป็นหลักการของการประพฤติของการปฏิบัติ

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงไม่เลือกกาลไม่เลือกเวลาไม่เลือกสถานที่ ที่ไหนเป็นปัจจุบันที่นั้นจึงเป็นที่ประพฤติจึงเป็นที่ปฏิบัติ สัปปายะแห่งการประพฤติการปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เอาปัจจุบันเป็นที่สัปปายะ เป็นสถานที่ประพฤติเป็นสถานที่ปฏิบัติ

 

ผู้ปฏิบัติต้องรู้เข้าใจว่าที่ไหนเป็นปัจจุบัน ที่นั่นแหละได้แก่สถานที่สัปปายะ วิมุตติความหลุดพ้นนั้นอยู่ที่เรารู้อยู่ที่เราเข้าใจอยู่ที่เราทำหน้าที่ อยู่ที่ปัจจุบันนั่นเอง เราต้องรู้จักปัญหา ปัญหานั้นจะได้เป็นปัญญา วิกฤตนั้นจะได้เป็นโอกาส

 

ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติต้องพากันเข้าใจว่าฆราวาสนั้นเราก็มาตั้งชื่อว่าเราเป็นฆราวาส  นักบวชเราก็มาตั้งชื่อว่าเราเป็นนักบวชนี้เป็นความจริงของสมมติ เราต้องรู้ต้องเข้าใจ ผู้มีปัญญาเอาสมมติมาใช้มาประพฤติมาปฏิบัติมาทำหน้าที่ สมมติสัจจะนั้นเป็นความบริสุทธิคุณอยู่ในตัวสมมติสัจจะอยู่แล้ว เพราะเราเอาสมมติสัจจะนั้นเอามาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน หลักการในการประพฤติการปฏิบัติจึงต้องเอาสมมติสัจจะมาใช้ด้วยความรู้ความเข้าใจ ด้วยปิติความสดชื่นรู้ตื่นเบิกบานในการทำหน้าที่

 

เราไม่อยากปฏิบัติเราก็ต้องประพฤติปฏิบัติตามสมมติสัจจะนั้น ๆ เพราะสมมติสัจจะนั้นเป็นความบริสุทธิคุณ เราอยากปฏิบัติเราก็ไม่ปฏิบัติเพราะการปฏิบัตินั้นไม่ใช่สมมติสัจจะที่เป็นบริสุทธิคุณ นี้เป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ

 

เราต้องอาศัยโครงสร้างอาศัยหลักการที่เป็นสมมติสัจจะเอามาใช้เอามาปฏิบัติเอามาทำหน้าที่

 

การแก้ปัญหานั้นจึงเป็นการแก้ระบบให้ระบบนั้นเป็นบริสุทธิคุณ เป็นระบบที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ประวัติศาสตร์ในทางพระพุทธศาสนาที่พระนางมหาประชาบดีโคตมีทูลขอให้พระผู้มีพระภาคทรงอาศัยความอนุเคราะห์ รับผ้าใหม่ทั้งคู่หนึ่งที่นางได้กรอด้ายและทอเอง ๓ ครั้ง พระผู้มีพระภาคปฏิเสธทั้งสามครั้งและทรงบอกพระนางให้ถวายแก่สงฆ์ เพราะเมื่อพระนางถวายสงฆ์แล้ว พระนางจักได้บูชาทั้งพระผู้มีพระภาคและสงฆ์
พระอานนท์จึงได้ทูลพระผู้มีพระภาคว่า พระนางมหาปชาบดีเป็นผู้มีอุปการะแก่พระผู้มีพระภาคเพราะเป็นผู้ให้ดื่มน้ำนม ส่วนพระผู้มีพระภาคก็เป็นผู้มีอุปการะแก่พระนางเพราะได้ให้พระนางถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ เป็นผู้มีศีล และเป็นผู้หมดความสงสัยในอริยสัจ ๔

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า จริงอยู่ การตอบแทนต่อบุคคลที่ทำให้ถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ทำให้เป็นผู้มีศีล และเป็นผู้หมดความสงสัยในอริยสัจ ๔ ด้วยการกราบไหว้ ลุกรับ ทำอัญชลี ทำสามีจิกรรม ด้วยให้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจยเภสัชบริขาร ไม่กล่าวว่าเป็นการตอบแทนด้วยดีแล้วทรงกล่าวต่อไปว่า

ปาฏิปุคคลิกมี ๑๔ อย่าง (ทานเจาะจงผู้รับ) คือ
ให้ทานในตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธ ๑
ให้ทานในพระปัจเจกสัมพุทธ ๒ 
ให้ทานในสาวกของตถาคตผู้เป็นพระอรหันต์ ๓ 
ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอรหัตผลให้แจ้ง ๔
ให้ทานแก่พระอนาคามี ๔ 
ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอนาคามิผลให้แจ้ง ๖
ให้ทานแก่พระสกทาคามี ๗
ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำสกทาคามิผลให้แจ้ง ๘
ให้ทานในพระโสดาบัน ๙
ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำโสดาปัตติผลให้แจ้ง ๑๐
ให้ทานในบุคคลภายนอกพุทธศาสนาผู้ปราศจากความกำหนัดในกาม ๑๑
ให้ทานในบุคคลผู้มีศีล ๑๒
ให้ทานในปุถุชนผู้ทุศีล ๑๓
ให้ทานในสัตว์เดียรัจฉาน ๑๔
ใน ๑๔ ประการนั้น บุคคลให้ทานในสัตว์เดียรัจฉาน  พึงหวังผลทักษิณาได้ร้อยเท่า
ให้ทานในปุถุชนผู้ทุศีล  พึงหวังผลทักษิณาได้พันเท่า
ให้ทานในปุถุชนผู้มีศีล  พึงหวังผลทักษิณาได้แสนเท่า
ให้ทานในบุคคลภายนอกพุทธศาสนาผู้ปราศจากความกำหนัดในกาม พึงหวังผลทักษิณาได้แสนโกฏิเท่า
ให้ทานในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำโสดาปัตติผลให้แจ้ง   พึงหวังผลทักษิณาจนนับไม่ได้จนประมาณไม่ได้
จะป่วยกล่าวไปไยในพระโสดาบัน ในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำสกทาคามิผลให้แจ้ง ในพระสกทาคามี ในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอนาคามิผลให้แจ้ง ในพระอนาคามี ในท่านผู้ปฏิบัติเพื่อทำอรหัตผลให้แจ้ง ในสาวกของตถาคตผู้เป็นพระอรหันต์ ในพระปัจเจกสัมพุทธ และในตถาคตอรหันตสัมมาสัมพุทธ

ทักษิณาที่ถึงแล้วในสงฆ์มี ๗ อย่าง (สังฆทาน) คือ
ให้ทานในสงฆ์ ๒ ฝ่าย มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข ๑
ให้ทานในสงฆ์ ๒ ฝ่ายในเมื่อตถาคตปรินิพพานแล้ว ๒
ให้ทานในภิกษุสงฆ์ ๓
ให้ทานในภิกษุณีสงฆ์ ๔
เผดียงสงฆ์ว่า ขอได้โปรดจัดภิกษุและภิกษุณีจำนวนเท่านี้ ขึ้นเป็นสงฆ์แก่ข้าพเจ้า แล้วให้ทาน ๕
เผดียงสงฆ์ว่า ขอได้โปรดจัดภิกษุจำนวนเท่านี้ขึ้นเป็นสงฆ์แก่ข้าพเจ้า แล้วให้ทาน ๖
เผดียงสงฆ์ว่า ขอได้โปรดจัดภิกษุณีจำนวนเท่านี้ขึ้นเป็นสงฆ์แก่ข้าพเจ้า แล้วให้ทาน ๗

ความบริสุทธิ์แห่งทักษิณา ๔ อย่าง คือ
ทักษิณาบริสุทธิ์ฝ่ายทายก (ผู้ให้) ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก (ผู้รับ) คือ ทายกมีศีล มีธรรมงาม ปฏิคาหกเป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก
ทักษิณาบริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก (ผู้รับ) ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก (ผู้ให้) คือ ทายกเป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก ปฏิคาหกเป็นผู้มีศีล มีธรรมงาม
ทักษิณาไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก (ผู้ให้) และฝ่ายปฏิคาหก (ผู้รับ) คือ ทายกก็เป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก ปฏิคาหกก็เป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก
ทักษิณาบริสุทธิ์ทั้งฝ่ายทายก (ผู้ให้) และฝ่ายปฏิคาหก (ผู้รับ) คือ ทายกก็เป็นผู้มีศีล มีธรรมงาม ปฏิคาหกก็เป็นผู้มีศีล มีธรรมงาม
แล้วทรงตรัสคาถาประพันธ์ว่า
ผู้ใดมีศีล ได้ของมาโดยธรรม มีจิตเลื่อมใสดี เชื่อกรรมและผลแห่งกรรมอย่างยิ่ง ให้ ทานในคนทุศีล ทักษิณาของผู้นั้น ชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายทายก ๑
ผู้ใดทุศีล ได้ของมาโดยไม่เป็นธรรม มีจิตไม่เลื่อมใส ไม่เชื่อกรรมและผลของกรรมอย่างยิ่ง ให้ทานในคนมีศีล ทักษิณาของผู้นั้นชื่อว่า บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก ๒
ผู้ใดทุศีล ได้ของมาโดยไม่เป็นธรรม มีจิตไม่เลื่อมใส ไม่เชื่อกรรมและผลของกรรมอย่างยิ่ง ให้ทานในคนทุศีล ทานนั้นไม่มีผลไพบูลย์ ๓
ผู้ใดมีศีล ได้ของมาโดยธรรม มีจิตเลื่อมใสดี เชื่อกรรมและผลของกรรมอย่างยิ่ง ให้ทานในคนมีศีล ทานนั้นมีผลไพบูลย์ ๔
ผู้ใดปราศจากราคะแล้ว ได้ของมาโดยธรรม มีจิตเลื่อมใสดี เชื่อกรรมและผลของกรรมอย่างยิ่ง ให้ทานในผู้ปราศจากราคะ ทานของผู้นั้นเลิศกว่าอามิสทานทั้งหลาย ๕

 

 ด้วยความที่พระนางปชาบดีโคตมี ทรงทุ่มเทในการทำผ้าสาฎกทั้งสองผืนอย่างสุดหัวใจ แต่เมื่อครั้นนำผ้าสาฎกมาถวายแด่พระบรมศาสดาและคณะสงฆ์แล้ว กลับไม่มีพระอสีติมหาสาวกรูปใดยินดีน้อมรับผ้าผืนนี้เลยแม้สักรูปเดียว จะมีก็แต่อชิตภิกษุที่เป็นพระบวชใหม่ที่นั่งอยู่ท้ายแถวเท่านั้น เมื่อเจอกับเหตุการณ์เช่นนี้ พระนางปชาบดีโคตมีจึงทรงรู้สึกเสียพระทัยเป็นอย่างมาก เพราะผู้ที่ได้รับผ้าสาฎกใหม่เนื้อดีนั้น แทนที่จะเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าหรืออสีติมหาสาวก แต่กลับกลายเป็นพระภิกษุที่เพิ่งบวชใหม่ชื่อว่า "พระอชิตะ"

 

     เมื่อพระบรมศาสดาทรงเห็นพระน้านางทรงมีน้ำพระเนตรไหลอาบทั้งสองแก้ม เพราะทรงรู้สึกเสียพระทัยที่ไม่มีพระอสีติมหาสาวกรูปใด ยินดีรับผ้าสาฎกที่พระน้านางตั้งใจนำมาถวายเลยแม้สักรูปเดียว พระพุทธองค์จึงทรงเข้าพระทัยว่า ทำไม...พระน้านางจึงทรงรู้สึกน้อยใจเช่นนั้น และทำไม...ท่านอชิตภิกษุจึงเป็นผู้ได้รับผ้าสาฎกของพระน้านางในครั้งนี้ ดังนั้น พระพุทธองค์จึงทรงใช้โอกาสในครั้งนี้ เพื่อที่จะประกาศให้พระน้านางรวมถึงเหล่าเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ได้รับรู้ไปพร้อมๆกันว่า...ท่านอชิตะ ผู้เป็นภิกษุที่รับผ้าสาฎกจากพระน้านางของพระองค์นั้น ความจริงแล้วเป็นผู้ที่สมควรได้รับผ้าสาฎกคู่นี้เป็นอย่างยิ่ง เพราะในอนาคตกาลภายภาคเบื้องหน้า ท่านจักได้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ต่อไป

 

ก่อนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานท่านได้ตรัสกับพระอานนท์และสงฆ์สาวกให้รู้เข้าใจว่าพระธรรมพระวินัยนั้นคือหลักการในการประพฤติในการปฏิบัติ

 

อริยมรรคมีองค์แปดเริ่มต้นจากสัมมาทิฏฐิจนไปถึงสัมมาสมาธิที่เราเอามาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน นี้คือหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั้นท่านไม่เอานิติบุคคลไม่ให้เอาตัวเอาตน ต้องเอาหลักการเพื่อไม่เอาความถูกใจอยู่เหนือความถูกต้อง เพราะสมมติสัจจะนั้นเป็นบริสุทธิคุณ เพราะพระธรรมพระวินัยนั้นเป็นความบริสุทธิคุณ การถวายผ้ากฐินนั้นที่มีผลใหญ่มีอานิสงส์มากจึงเป็นหลักการที่ยกเลิกนิติบุคคลตัวตน ให้เอาหลักการไว้ ไม่เอาความถูกใจอยู่เหนือความถูกต้อง

 

ถวายองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีบุญใหญ่มีอานิสงส์มากก็ยังสู้ถวายสงฆ์ไม่ได้ เพราะถวายสงฆ์นั้นเป็นหลักการเป็นบริสุทธิคุณเป็นการยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ความบริสุทธิคุณนั้นจึงเป็นอริยมรรคเป็นหน้าที่เป็นหลักการของผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติเอามาใช้เพื่อยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ด้วยเหตุผลนี้นักวิทยาศาสตร์กับนักจิตใจต้องเอาความบริสุทธิ์ที่เป็นโครงสร้างที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน สแกมเมอร์ทั้งทางกายวาจากิริยามารยาทอาชีพจะได้เข้าถึงความบริสุทธิคุณ

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเอาวงจรเวียนว่ายตายเกิดทางจิตใจ เพราะเหตุผลว่ากายวาจากิริยามารยาทอาชีพนั้นเป็นเพียงอุปกรณ์ของใจที่ใจเอาปัญญาสัมมาทิฏฐิเอามาใช้เอามาประพฤติมาปฏิบัติเพื่อทำหน้าที่ เพื่อทำพุทธกิจมาทำศาสนกิจ เพื่อมาทำกิจที่ควรทำ มายกเลิกกิจที่ควรเลิก

 

การประพฤติการปฏิบัตินั้นจึงเอาวินาทีต่อวินาที อริยมรรคมีองค์แปดนั้นจึงจะเข้าถึงบริสุทธิคุณ ถ้าเราเอานาทีต่อนาทีนั้นเราจะเปลี่ยนจากปัญหามาเป็นปัญญาไม่ได้ จะเปลี่ยนจากวิกฤตมาเป็นโอกาสไม่ได้ อริยมรรคนั้นไม่สามารถเข้าถึงความบริสุทธิ์ที่ยกเลิกตัวยกเลิกตนได้ เราจะไม่สามารถเอากายวาจากิริยามารยาทมายกเลิกตัวตนได้ ใน ๒๐ พรรษาแรกท่านถึงเอาความบริสุทธิคุณ เอาวงจรการเวียนว่ายตายเกิด เอาวินาทีต่อวินาทีในการประพฤติการปฏิบัติ เราจะไปคิดว่าเรารู้เราเข้าใจ เราไม่เข้าสู่ภาคประพฤติภาคปฏิบัตินั้นมันเป็นนิติบุคคลตัวตน นั้นเอาปัญหามาเป็นปัญญายังไม่ได้ นั้นเอาวิกฤตมาเป็นโอกาสยังไม่ได้

 

พระพุทธศาสนานั้นได้เอาหลักการของการประพฤติการปฏิบัติเพื่อความดับไม่เหลือแห่งนิติบุคคลตัวตนที่เป็นบริสุทธิคุณอยู่ที่ปัจจุบัน นี้เป็นการยกเลิกตัวตนนี้เป็นหลักการเป็นหน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน

 

พระพุทธศาสนามีองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นประธาน อาศัยหลักการความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติเอามาทำหน้าที่เป็นวิมุตติหลุดพ้นอยู่ที่หน้าที่อยู่ที่ปัจจุบัน

 

ด้วยเหตุผลนี้พระธรรมพระวินัยนั้นถึงไม่มีการเพิ่มการตัด เพราะพระธรรมพระวินัยนั้นเป็นสิ่งที่พอดีเป็นสิ่งที่พอเพียงเพียงพอ เป็นสิ่งที่ไม่ต้องเพิ่มไม่ต้องตัด เพราะนี้เป็นหลักการของการประพฤติการปฏิบัติ

 

พระธรรมพระวินัยที่เป็นสมมติสัจจะนั้นได้เป็นอาหารสำเร็จรูปอยู่ในตัวของตัวเองอยู่แล้ว เป็นหลักการที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน

 

ผู้บริหารทั้งหลายต้องเอาพระพุทธเจ้าเป็นตัวอย่าง พระพุทธเจ้านั้นคือผู้ยกเลิกตัวยกเลิกตน ผู้บริหารไม่ยกเลิกตัวยกเลิกตนจะเหมาะจะสมควรเป็นผู้บริหารได้อย่างไร กษัตริย์นั้นได้แก่ปัญญาบริสุทธิคุณ ปัญญาที่เอาไว้ใช้ยกเลิกตัวยกเลิกตนทั้งกายวาจากิริยามารยาทอาชีพ

 

ผู้ที่เป็นพระมหากษัตริย์เป็นนายกรัฐมนตรีเป็นรัฐมนตรีเป็นข้าราชการเป็นนักการเมืองเป็นนักบวชต้องพากันรู้พากันเข้าใจว่าตำแหน่งของท่านนั้นเป็นตำแหน่บงมายกเลิกตัวยกเลิกตน ท่านไม่ยกเลิกตัวยกเลิกตนท่านสมควรแล้วหรือที่จะมารับหน้าที่รับตำแหน่ง

 

ผู้ประพฤติผู้ปฏิบัติผู้ที่ทำหน้าที่นั้นถึงเป็นตำแหน่งที่บริสุทธิคุณ ตำแหน่งที่บริสุทธิคุณนั้นถึงเป็นรัฐธรรมนูญ ธรรมนูญถ้าเรามีไว้สำหรับแก้ไขคนอื่นนั้นเป็นสแกมเมอร์สีดำสีเทาสีสกปรกเป็นความเศร้าหมอง

 

นิติบุคคลนั้นใช้ไม่ได้ต้องเอาหลักการมาใช้มาปฏิบัติจึงจะหยุดสแกมเมอร์สีดำสีเทาสีสกปรกที่เป็นความเศร้าหมอง

 

หลักการเอาสมมติสัจจะมาใช้เป็นสาราณียธรรมเพื่ออบรมบ่มอินทรีย์ที่เป็นความสมัครสมานสามัคคีที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน เป็นหลักการเพื่อให้ความรู้คู่กับการประพฤติการปฏิบัติ เพื่อไม่ให้ใครทำอะไรตามใจตามอัธยาศัย เพื่อจะยกเลิกโลกส่วนตัว โลกตัวกูของกูตัวสูของสู เพื่อผู้ประพฤติปฏิบัติจะได้เข้าคอร์สประพฤติปฏิบัติที่ติดต่อต่อเนื่องดั่งสายน้ำ สำหรับผู้ที่เป็นสามัญชนยังไม่ใช่เสขบุคคลจึงได้เอา สาราณียธรรม 6 “ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งความระลึกถึงกัน" เป็นธรรมที่ต้องอาศัยความติดต่อต่อเนื่องที่เป็นโครงสร้างด้วยความสมัครสมานสามัคคี

 

เป็นหลักธรรมเป็นโครงสร้างที่ดีด้วยความสามัคคีเอาปัจจุบันเป็นวาระแห่งชาติ เอาวินาทีต่อวินาทีด้วยความสมัครสมานสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันเพื่อเป็นโครงสร้างในการประพฤติการปฏิบัติ ประกอบด้วย 6 ประการ ดังนี้

6 หลักธรรมในสาราณียธรรม

  1. เมตตากายกรรม (การกระทำทางกายที่ประกอบด้วยเมตตา): ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน แสดงกิริยาสุภาพเคารพต่อกัน ทั้งต่อหน้าและลับหลัง
  2. เมตตาวจีกรรม (การพูดที่ประกอบด้วยเมตตา): พูดจาด้วยความหวังดี บอกกล่าวสิ่งที่เป็นประโยชน์ พูดสุภาพ ไพเราะ และตักเตือนกันด้วยความปรารถนาดี
  3. เมตตามโนกรรม (ความคิดที่ประกอบด้วยเมตตา): คิดดีต่อกัน มีความปรารถนาดี มองกันในแง่ดี ไม่คิดมุ่งร้ายหรืออิจฉาริษยา ทั้งต่อหน้าและลับหลัง
  4. สาธารณโภคี (การแบ่งปันสิ่งของ): รู้จักแบ่งปันลาภผลหรือสิ่งของที่ได้มาโดยชอบธรรมให้แก่กันและกัน ไม่ตระหนี่ถี่เหนียว
  5. สีลสามัญญตา (มีความประพฤติศีลเสมอกัน): มีความประพฤติสุจริตและเคารพกฎกติกาหรือระเบียบวินัยของหมู่คณะ
  6. ทิฏฐิสามัญญตา (มีทิฏฐิเสมอกัน): มีความเห็นชอบร่วมกัน รู้จักรับฟังเหตุผลของกันและกัน นำไปสู่ความเข้าใจอันดีและหลุดพ้นจากความทุกข์

เป็นหลักการที่ยกเลิกตัวยกเลิกตน เป็นคารวธรรมเอาธรรมนำชีวิต

 

 คารวะ หรือ คารวตา ๖ ความเคารพ การถือเป็นสิ่งสำคัญที่จะพึงใส่ใจและปฏิบัติด้วยความเอื้อเฟื้อด้วยความตั้งใจตั้งเจตนา หรือโดยความตั้งมั่นหนักแน่นเอาจจริง ๆ จัง ๆ การมองเห็นด้วยปัญญาสัมมาทิฏฐิ เห็นคุณค่า เห็นความสำคัญแล้วปฏิบัติต่อบุคคลอื่นหรือต่อวัตถุนั้น ๆ โดยถูกต้อง ด้วยความจริงใจ เป็นเหตุให้เกิดสติเกิดปัญญา เป็นโอกาสเป็นเวลาที่เราจะได้ละอัตตาตัวตน เราทั้งหลายจะได้มีความสงบมีปัญญา

 

หนึ่ง สัตถุคารวตา ความเคารพในพระรัตนตรัย ในพระธรรมพระวินัยข้อวัตรกิจวัตรต่าง ๆ  เพื่อยกเลิกสัญชาตญาณที่เป็นนิติบุคคลตัวตน ถ้ามีตัวตนมีตนแล้วมันก็ตกอยู่ในสัญชาตญาณมันเป็นการเอาตัวตนครองธาตุครองขันธ์ครองอายตนะ เป็นการที่เราไม่ได้เอาความถูกต้อง ไม่ได้เอาพระรัตนตรัยนำชีวิต ด้วยการเอาตัวเอาตนนำชีวิต เอาอีโก้นำชีวิต ข้อนี้บางแห่งเขียนไว้ในหนังสือ ว่าเราทุกคนต้องเคารพคารวะต่อองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระพุทธเจ้านั้นคือพระธรรมคือพระวินัย ข้อวัตรกิจวัตร ในการดำเนินชีวิต เราทั้งหลายต้องเคารพในพระธรรมพระวินัยข้อวัตรกิจวัตรต่าง ๆ เพราะพระธรรมพระวินัยเป็นพระรัตนตรัยเป็นพระพุทธพระธรรมพระอริยสงฆ์ พระอานนท์ได้ตรัสทูลถามองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า เมื่อองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์ปรินิพพานไปแล้วจะให้ตั้งใครแทนองค์องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่นตรัสว่า อานนท์เอย องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เอาพระธรรมพระวินัยข้อวัตรกิจวัตรต่าง ๆ ให้เราพากันจับหลักจับประเด็นให้ได้ พระธรรมพระวินัยแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ที่อยู่ในพระไตรปิฎก แบ่งเป็น พระวินัยปิฎก ๒๑,๐๐๐ พระสูตร ๒๑,๐๐๐ พระอภิธรรม ๔๒,๐๐๐ รวมกันเป็น ๘๔,๐๐๐ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบอกว่าให้เอาพระธรรมเอาพระวินัยข้อวัตรกิจวัตรต่าง ๆ แทนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เราทั้งหลายต้องมาเคารพคารวะในพระรัตนตรัยคือพระธรรมพระวินัยคือข้อวัตรข้อปฏิบัติเป็นธรรมที่จะทำให้เราเจริญไม่มีความเสื่อม

 

       สอง ธัมมคารวตา เคารพในพระธรรม ตั้งอยู่ในความไม่เพลิดเพลิน ตั้งอยู่ในความไม่ประมาท เพราะการประพฤติการปฏิบัติเน้นที่ปัจจุบัน กงเกวียนกงกรรม ปัจจุบันเป็นสิ่งที่สำคัญ ปัจจุบันเป็นวาระแห่งชาติ เราอย่าได้ไปประมาท ประมาทเล็กน้อยก็ผิดพลาดเล็กน้อย ประมาทปานกลางก็ผิดพลาดปานกลาง ประมาทอย่างใหญ่ก็ผิดพลาดอย่างใหญ่ ให้รู้เข้าใจเรื่องความประมาท องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก่อนที่ท่านจะเสด็จดับขันธ์สู่ปรินิพพานท่านได้ตรัสแก่พระภิกษุทั้งหลายว่า การประพฤติการปฏิบัติ ปัจจุบันเป็นวาระสำคัญ เป็นวาระแห่งชาติในการประพฤติการปฏิบัติเธอทั้งหลายจงทำความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด อย่าคิด่าเรามีปัญญา เราจะแก้ปัญหาได้ เมื่อเรามีปัญญาเราก็ต้องมีพระธรรมพระวินัย เพราะพระธรรมพระวินัยเป็นสิ่งที่มีแต่คุณมีแต่ประโยชน์ เมื่อเรามีปัญญาเราก็ต้องมีความสงบ เมื่อเรามีความสงบเราก็ต้องมีปัญญา เราทั้งหลายต้องพากันรู้เข้าใจ เราต้องเคารพคารวะในธรรมในสภาวธรรม เพราะทุกอย่างคือกรรมคือกฎแห่งกรรมคือผลของกรรม ที่เรามีธาตุทั้งสี่ขันธ์ทั้งห้าอายตนะหกมันเป็นผลของกรรมในการเวียนว่ายตายเกิดที่เราทุกคนไม่รู้ไม่เข้าใจ
     

  สาม สังฆคารวตา ความเคารพในสงฆ์สาวกขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า สงฆ์สาวกขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ได้แก่ ผู้ที่มีปัญญาสัมมาทิฏฐิมีความเห็นถูกต้องเข้าใจถูกต้องเป็นผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบปฏิบัติตรงปฏิบัติเพื่อออกจากทุกข์เป็นผู้ปฏิบัติสมควรปฏิบัติเข้าถึงความพอเพียงเพียงพอ ไม่ตึงเกินไปไม่หย่อนเกินไป มีความสงบมีปัญญาไปพร้อม ๆ กันมีศีลมีสมาธิมีปัญญาไปพร้อม ๆ กันเป้นผู้ที่สมควรแก่พวกเราทั้งหลายต้องเคารพกราบไหว้บำรุงกับท่านผู้นั้น เพราะท่านผู้นั้นก็ได้แก่ความสงบและปัญญา ยกเลิกอัตตายกเลิกตัวตนไม่มีอีโก้อะไร มีแต่ความสงบมีแต่ปัญญา

 

สี่ สิกขาคารวตา หมายถึงเคารพในการเรียนการศึกษา มนุษย์เราต้องมีการเรียนการศึกษา การเรียนการศึกษาของมนุษย์มีอยู่ทั้งหมด ๑๘ อย่าง ๑๘ อย่างมีอะไรบ้าง ๑๘ อย่างก็ได้แก่

  1. ยุทธศาสตร์ วิชานักรบ
  2. รัฐศาสตร์ วิชาการปกครอง
  3. นิติศาสตร์ วิชากฎหมายและจารีตประเพณีต่างๆ
  4. วาณิชยศาสตร์ วิชาการค้า
  5. อักษรศาสตร์ วิชาหนังสือ
  6. นิรุกติศาสตร์ วิชารู้ภาษาของตนแตกฉานดี และรู้ภาษาของชนชาติที่ติดต่อกัน
  7. คณิตศาสตร์ วิชาคำนวณ
  8. โชติยศาสตร์ วิชาดูดวงดาวต่างๆ คือรู้จักว่าดวงดาวนั้นๆ ตั้งอยู่ทางทิศนั้นๆ และประจำเมืองนั้นๆ และรู้จักสีแสงของดวงดาวต่างๆ อันบอกลางดีและลางร้ายในกาลบางครั้ง
  9. ภูมิศาสตร์ วิชารู้พื้นที่ต่างๆ หรือรู้จักแผนที่ของประเทศต่างๆ
  10. โหราศาสตร์ วิชาโหร คือรู้พยากรณ์เหตุการณ์ต่างๆ ได้ และรู้ทายดวงชะตาราศีของคนได้ด้วย
  11. เวชศาสตร์ วิชาหมอยา
  12. สัตวศาสตร์ วิชารู้ลักษณะของสัตว์และเสียงสัตว์ว่าร้ายหรือดี
  13. เหตุศาสตร์ วิชารู้เหตุเป็นแดนเกิดแห่งผลว่าร้ายหรือดี
  14. โยคศาสตร์ ยันตรศึกษา คือรู้จักความเป็นช่างกล
  15. ศาสนศาสตร์ วิชารู้เรื่องศาสนา คือรู้จักประวัติความเป็นมาแห่งศาสนาทุกๆ ศาสนาที่มหาชนนิยม เพื่อปฏิบัติไม่ขัดแก่สังคมใดๆ และรู้คำสอนในศาสนานั้นๆ ด้วย
  16. มายาศาสตร์ วิชารู้กลอุบาย หรือรู้ตำรับพิชัยสงคราม
  17. คันธรรพศาสตร์ วิชาคนธรรพ์คือวิชาร้องรำ(ละคอน) ที่เรียกชื่อว่า "นาฏยศาสตร์" และวิชาดนตรีปี่พาทย์ ที่เรียกชื่อว่า "ดุริยางคศาสตร์"
  18. ฉันทศาสตร์ วิชาประพันธ์ คือแต่งหนังสือได้ ทั้งที่เป็นร้อยกรอง(บทกลอน) และร้อยแก้ว(ความเรียง)

เราทุกคนเกิดมา ต้องรู้ต้องเข้าใจ เราต้องมีทั้งตาเนื้อตาหนังตาปัญญาเพื่อความรู้ความเข้าใจ มนุษย์เราต่างจากสรรพสัตว์ทั้งหลายก็เพราะมาจากการเรียนการศึกษา การเรียนการศึกษานี้เป็นความรู้ความเข้าใจมันไม่ใช่ความจำ การที่เราไม่รู้ไม่เข้าใจความหมาย เราไปเรียนหนังสือ ไปศึกษาค้นคว้า ไปฟังการบรรยายความหมายเพื่อความรู้ความเข้าใจ เพื่อจะเอาความรู้ความเข้าใจไปประพฤติปฏิบัติให้เกิดความสงบเกิดปัญญา ให้เกิดปัญญาเกิดความสงบ ไม่ใช่ไปเรียนไปศึกษาเพื่ออัตตาตัวตนให้รู้เข้าใจ เราทั้งหลายอย่าไปคิดว่าการเรียนการศึกษานั้นเพื่อตัวเพื่อตน ไม่ใช่นะ การเรียนการศึกษาเพื่อเสียสละเพื่อละตัวละตน พระนักปฏิบัติทั้งหลายอยู่ป่าอยู่เขา ที่มุ่งมรรคผลพระนิพพานอย่าไปว่าให้ในบ้านในเมืองในกรุง เค้าเรียนเค้าศึกษา ไปว่าให้เค้าเรียนศึกษาเพื่อตัวเพื่อตนเพื่อยศเพื่อตำแหน่ง การเรียนการศึกษาความรู้ต้องคู่กับการประพฤติการปฏิบัติให้เข้าใจอย่างนี้ เรามีความคิดเห็นผิดเข้าใจผิด เราไม่เรียนไม่ศึกษาเรายังไปว่าให้เค้าอีกเรายังไปตำหนิเค้าอีกนั้นไม่ได้ ผู้ที่เป็นพระธรรมกถึกก็ต้องรู้เข้าใจ ผู้ที่เป็นวินัยธรก็ต้องรู้เข้าใจ เราทั้งหลายจะไม่ได้ทะเลาะกัน จะได้ไม่ยกหูชูงวงในการประพฤติการปฏิบัติ เราทั้งหลายจะรู้การประพฤติการปฏิบัติ เพราะการประพฤติการปฏิบัตินั้นรู้เข้าใจอยู่ที่ไหนก็พากันปฏิบัติที่นั่นอยู่ที่ไหนเรามีธาตุทั้งสี่ขันธ์ทั้งห้าอายตนะทั้งหกเราก็ปฏิบัติที่นั่น ธรรมะคือความสงบคือปัญญา ธรรมะนั้นลดทิฏฐิมานะอัตตาตัวตนธรรมะจะมีแต่ความสงบมีแต่ปัญญา เราเป็นนักปฏิบัติอยู่ในป่าในเขา เป็นผู้เรียนผู้ศึกษาอยู่ในเมืองกรุงทั้งหลายอย่าไปทะเลาะกัน เราทั้งหลายต้องมีความสงบมีความเคารพ เพราะตัวตนมันปรุงมันแต่งมันไม่สงบไม่เคารพมีแต่อัตตาตัวตน ผู้ที่อยู่ในเมืองกรุง อยู่ชนบทอยู่ป่าอยู่เขา เราทั้งหลายก็ต้องมีความสงบมีปัญญามีพระธรรมพระวินัยเป็นเครื่องอยู่ก้าวไปด้วยความสงบด้วยปัญญา ไม่ใช่ก้าวไปด้วยอัตตาตัวตนไม่ใช่ก้าวไปด้วยอีโก้ยกหูชูงวงให้รู้เข้าใจ

 

ห้า อัปปมาทคารวตา ความเคารพในความไม่ประมาท ความประมาทคือความผิดพลาดแน่นอนนอนแน่ ให้เราเข้าใจ ถ้าใครมีความประมาทคนนั้นย่อมผิดพลาดแน่นอน พากันไปเผยแผ่ถ้าไปประมาทก็ต้องนอนแผ่ด้วยความประมาทผิดพลาดนะ ให้เข้าใจอย่างนี้ ให้เราละอายต่อบาปเกรงกลัวต่อบาป หวาดสะดุ้งเกรงกลัวต่อบาปอย่าไปคิดว่าตัวเองมีปัญญามากจะเอาตัวรอด เดี๋ยวจะเป็นการเก็บเล็กผสมน้อยของความประมาทจะเป็นเรื่องใหญ่เรื่องโตมันจะพังทลายเหมือนตึก สตง.ของเมืองไทย สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน ก็เพราะเอาความประมาทนำชีวิต เอาตัวตนนำชีวิต เอาอีโก้นำชีวิต เราต้องเข้าใจในเรื่องของความประมาทนะ เข้าใจในเรื่องความไม่ประมาทนะ ความไม่ประมาทมีแต่คุณมีแต่ประโยชน์ ที่องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าท่านได้มีเมตตาบอกมหาชนทั้งหลาย ในกาลเวลาที่ท่านจะเสด็จดับขันธ์สู่ปรินิพพานว่า ความประมาทนี้เป็นอันตรายที่ยิ่งใหญ่ใหญ่ยิ่ง

 

ข้อที่ ๖ ข้อสุดท้ายของคารวธรรม คือเคารพในพระธรรม เคารพในการต้อนรับปฏิสันถาร ไม่แบ่งชั้นวรรณะ เป็นผู้ให้เป็นผู้เสียสละ ไม่หวังอะไรตอบแทน เทคแคร์ทุก ๆ คนเหมือนกัน มนุษย์เราคือผู้ที่รู้เข้าใจว่ามนุษย์เราต้องเอาธรรมนำชีวิต เอาทางสายกลางระหว่างวัตถุกับจิตใจไปพร้อม ๆ กัน เป็นผู้ที่ไม่ไปตามผัสสะ ไม่ไปตามสิ่งแวดล้อม รู้เข้าใจแล้วให้ทุกสิ่งทุกอย่างนั้นดับลงเพียงผัสสะ ไม่เอาความชอบความชัง ไม่เอาความดีใจเสียใจ เอาความสงบและปัญญา เอาศีลเอาสมาธิเอาปัญญาเป็นการดำเนินชีวิต เน้นที่ปัจจุบันด้วยความรู้ความเข้าใจ มีปิติมีความสุขมีเอกัคคตาในการประพฤติการปฏิบัติ ละอดีตที่ผ่านไปแล้ว ปัจจุบันเป็นวาระสำคัญ ได้ทั้งประโยชน์ชาตินี้ ได้ทั้งประโยชน์ชาติหน้า เน้นที่ปัจจุบัน เป็นผู้ที่รู้จักอริยสัจสี่ รู้จักทุกข์ รู้จักเหตุเกิดทุกข์ รู้จักข้อปฏิบัติถึงความดับทุกข์ เป็นผู้มีศีลเป็นผู้ที่มีสมาธิ เป็นผู้ที่มีปัญญา มีสติมีปัญญา เป็นความรู้ความเข้าใจเป็นประภัสสร รู้สิ่งที่สัญจรไปมาในเรื่องอาคันตุกะ ชั่วครู่ชั่วยาม การต้อนรับปฏิสันถารในแขกที่มาเยี่ยมเยือน เราต้องทำหน้าที่ของเราให้ถูกต้อง มาทางตาก็ให้จบเพียงตา มาทางหูก็ให้จบเพียงหู มาทางจมูกก็ให้จบเพียงจมูก มาทางลิ้นก็ให้จบเพียงลิ้น มาทางกายก็ให้จบเพียงกาย สิ่งทั้งหลายนั้นต้องให้จบลงเพียงผัสสะ

 

เราทั้งหลายต้องรู้เข้าใจในการประพฤติการปฏิบัติ จะได้ไม่เอาความหลงนำชีวิต ไม่เอาความผิดนำชีวิต เราต้องรู้จักสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริงว่าธาตุทั้ง ๔ ขันธ์ทั้ง ๕ อายตนะ ๑๒ เป็นสิ่งที่สัญจรไปมาชั่วครู่ชั่วยามเราต้องต้อนรับด้วยความถูกต้องด้วยความรู้ความเข้าใจเพราะทุกสิ่งทุกอย่างนั้นเป็นประภัสสร เราทั้งหลายจะได้รู้ทางสายกลาง อดีตก็ให้จบไป อนาคตก็ให้เป็นความดีที่ประกอบด้วยปัญญา เราจได้มีปฏิปทาเป็นผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบปฏิบัติตรง เราจะได้ต้อนรับอาคันตุกะที่สัญจรไปมาด้วยคารวธรรม

 

---------------------------------

 

โอวาทขององค์หลวงพ่อกัณหา สุขกาโม

เมตตาให้ไว้ในเช้าวันพุธที่ ๒๘ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๙

ณ วัดป่าทรัพย์ทวีธรรมาราม ต.วังหมี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา

Visitors: 156,131